Danıştay 2. Daire E.2021/7119 K.2025/610

Dava Konusu İstem

Dava; Mersin ili, Tarsus ilçesi, ... Büro Amirliğinde komiser yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından, görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak, laikliğe aykırı veya bölücü davranışlarda bulunmak ya da emniyet mensupları arasında bu yolda ayrım yapıcı tutum ve davranışlarda bulunmak fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/1. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ...sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ile yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K :... sayılı kararıyla; soruşturma kapsamında polis memurlarının alınan ifadelerinin incelenmesinden, davacının 17, 25 Aralıktan sonra Bakan ve Bakan çocuklarının hırsız olduğu yönünde eleştirilerde bulunduğu, FETÖ elebaşısı Fethullan Gülen'in bedduasının doğru olduğu yönünde beyanlarda bulunduğu ve ayrıca 15/10/2014 tarihinde meydana gelen tartışma olayında Fethullah Gülen grubuna örgüt diyenlere küfür ettiği hususlarının sübuta erdiği sonuç ve kanaatine varıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; tartışma yaşadığı kişiler hariç şahitlik yapanlardan sadece birinin aleyhine şahitlik yaptığı, dokuz kişi itham olunan şekilde küfür ve söylem duymadıklarını belirttikleri halde iftiradan dolayı dava konusu işlemin tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davalı idare tarafından; temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davacının adli yardım talebinin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı karar ile kabul edildiği görüldüğünden, 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi uyarınca, adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Mersin ili, Tarsus ilçesi, ... Amirliğinde komiser yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından, 15/10/2014 tarihinde Adıyaman Özel Harekat Şube Müdürlüğü bahçesinde meydana gelen tartışma sırasında sarf ettiği sözler nedeniyle "görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak, laikliğe aykırı veya bölücü davranışlarda bulunmak ya da emniyet mensupları arasında bu yolda ayrım yapıcı tutum ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/1. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/1. maddesinde, "Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak, laikliğe aykırı veya bölücü davranışlarda bulunmak ya da emniyet mensupları arasında bu yolda ayrım yapıcı tutum ve davranışlarda bulunmak" fiili, "meslekten çıkarma" cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine karşı düzenlenen idari yaptırımlardır. Kamu hizmetlerinden sürekli uzaklaştırılabilmek gibi ağır sonuçlara neden olabilen disiplin cezaları, ağırlığı ve önemi sebebiyle Anayasa'nın 38. maddesindeki suç ve cezalara ilişkin kurallara tabi tutulmuşlardır.

Bu kapsamda yer alan "Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, yasada; ceza yaptırımına bağlanan her bir eylemin tanımı yapılmalı ve ne tür eylemlerin suç sayılarak yasaklandığı hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir.

Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, disiplin cezasını vermeye yetkili merci tarafından, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan eylemi gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiği açık bir şekilde ortaya konularak, eylemine uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.

Söz konusu eylem, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olacağı açıktır.

Dosyanın incelenmesinden; davacının Adıyaman Emniyet Müdürlüğü Özel Harekat Şube Müdürlüğü emrinde görevli bulunduğu sırada, 15/10/2014 günü yemekhaneden çıkarken bir personelin “Hani komiserim tayininiz çıkacaktı daha buradasınız?” diye sorması üzerine davacının “Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi Şanlıurfa İdare Mahkemesinin verdiği kararı bozdu, bugün yarın tayinim çıkar, hakkımda şucu bucu diye iftira atan kimse ya da adımı bir yerlere kim verdi ise kına yaksın” dediğini duyan Polis Memuru M.T'nin “Sen bu lafları kime söylüyorsun, bana mı söylüyorsun?” diyerek davacıya bağırdığı,

davacının da “Sizin amirinizim, sizinle alıp-veremediğim yok” dediği, M.T.'nin “Neden benimle konuşmuyorsun?” diye sorduğu, davacının “Ahmet Kaya'yı dinlediğimden dolayı benim arkamdan yapmış olduğun konuşmalardan dolayı konuşmuyorum” dediği, M.T.'nin “Yok bunun için değil, sen seni şikayet edenin ben ya da A.C. olduğunu düşündüğün için bizimle konuşmuyorsun, kim hainse, kim paralelci ise kim devletini satıyorsa, mahkeme kararı ile dönen var ise, hepsinin anasını avradını sinkaf edeyim” dediği,

bunun üzerine davacının “Kim vatanını satıyorsa, kim vatana, bayrağa, millete hainlik ediyorsa aynı şekilde iade ediyorum, bu şubede mahkeme kararıyla dönen benim ve bu küfürler bana geliyor, bu ülkede kim paralelci ise, kim paralel devletse, kim hainse, kim hainleri destekliyorsa onun da avradını sinkaf ederim” dediği, bu sırada polis memuru A.C.'nin “Bunların hepsi sensin zaten şerefsiz” diyerek davacının üstüne yürüdüğü, davacının da ona doğru dönüp “Şerefsiz de sensin hain de sensin, deliyim ayağıyla şubede bazılarına yaptığın küfürleri bana yapamazsın, akıllı ol, ben senin amirinim, benimle doğru konuş” dediği,

M.T.'nin “Bizi suçlayıp da ispat edemeyenin anasını avradını sinkaf edeyim” diye küfür ettiği, A.C.'nin de aynı şekilde küfür ettiği, bunu üzerine davacının “Paralel yapıya, F.G. cemaatine örgüt diyenin anasını avradını sinkaf edeyim” dediğini, 17 ve 25 Aralık olaylarına darbe diyenleri ve Cumhurbaşkanı ve Başbakanımızın bu konuda dediklerini doğru bulanlara “Örgüt sizlersiniz” dediği, A.C'nin “Hain olmasanız devleti mahkemeye vermezsiniz” dediği, davacının “Haksızlığa karşı hakkını mahkemelerde aramaktan daha doğal ne olur” demesi üzerine,

A.C.'nin “Kim cemaatçi ise, kim paralelci ise, kim devleti mahkemeye veriyorsa anasını avradını sinkaf edeyim” dediği, davacının da “Bana karşı kurduğun bu sinkaflı sözcükleri misli ile sana iade ediyorum” dediği şeklinde iddialar üzerine yapılan disiplin soruşturması sonucunda. Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun... günlü, ... sayılı kararı ile davacının Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1. maddesi uyarınca.

"Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle "16 ay uzun süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, yine aynı Tüzüğün 8/1 maddesi uyarınca "Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak,

laikliğe aykırı veya bölücü davranışlarda bulunmak ya da emniyet mensupları arasında bu yolda ayrım yapıcı tutum ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle "meslekten çıkarma" cezası verilmesine yönelik olarak dosyanın kesin karar vermeye yetkili Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kuruluna tevdii edildiği, ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararı ile davacının "Ben de paralelcilere küfür edenin a... koyayım" şeklinde beyanda bulunduğu gerekçesiyle Tüzüğün 8/1. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacının görevini yerine getirirken; ayrımcılık yaptığına, laikliğe aykırı veya bölücü davranışlarda bulunduğuna yönelik herhangi bir tespit yapılmaksızın, salt davacı ve mesai arkadaşları arasında başlayan tartışmada sarf ettiği sözlere dayalı olarak dava konusu işlemin tesis edildiği görülmekte ise de, davacıya atfedilen sözlerin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/1. maddesinde yer alan "Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak,

laikliğe aykırı veya bölücü davranışlarda bulunmak ya da emniyet mensupları arasında bu yolda ayrım yapıcı tutum ve davranışlarda bulunmak" fiili kapsamında bulunmadığı, davacının anılan fiilleri yönünden disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartı gerçekleşmediğinden tesis edilen işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.