Danıştay 2. Daire E.2021/7281 K.2023/5084

Dava Konusu İstem

Davacının, Hatay ili, … İlçe Emniyet Müdürü olarak görev yaptığı dönemde, 11/05/2013 tarihinde meydana gelen patlamada görevini ihmal ettiği iddiasıyla hakkında düzenlenen soruşturma raporuna istinaden, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 13. maddesi uyarınca 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile tecziyesine, ancak yükselebileceği derecenin son kademesinde olduğu anlaşıldığından 1/4 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti :.

Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararla; … eski İlçe Emniyet Müdürü olan davacının, kendisine bildirilen ve haberdar olduğu hususlarda yapması gereken görevleri ifa ettiği, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) tarafından patlamaya konu araçların detaylı bilgilerini içeren ihbarın 10/05/2013 tarihinde İl Emniyet Müdürlüğüne gönderildiği, aynı gün saat:20:20’de EBYS üzerinden … sayısı ile Merkez birimler ile ilçelere iletildiği, ancak bu önemli istihbari bilgiye rağmen ilçenin telefon ile aranarak uyarılmadığı,

bu denli önemli bir bilginin paylaşımının, EBYS biriminde nöbetçi bırakılmaması ihtimali göz önünde bulundurularak teyit edilmesi gerekirken, bunun yapılmadığı, dolayısıyla davacının, ertesi gün yapılacak olan sınavda personel görevlendirmesi gerekliliği de göz önünde bulundurulduğunda, gereken tedbirleri alma hususu ile ilgili olarak sorumluluğundan bahsedilemeyeceği açık olup, bu nedenle tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin 21/03/2018 günlü, E:2016/13515, K:2018/12408 sayılı kararıyla, temyize konu İdare Mahkemesi kararı onanmıştır.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının, Reyhanlı İlçesinde bomba yüklü iki ayrı araçla gerçekleştirilen patlama olayı öncesinde, istihbari bilgilerin yeterince değerlendirilmesi ve gerekli önlemlerin zamanında alınması konularında ihmali davranışlarının olduğu, bu ihmali davranışları neticesinde Devletin ve kişilerin zarara uğramasına neden olduğu anlaşılmakla, “Görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü veya savsaklama” suçunu işlediği bu nedenle dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davalı idarenin karar düzeltme istemi kabul edilerek, İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının onanmasına dair Danıştay Beşinci Dairesinin 21/03/2018 günlü, E:2016/13515, K:2018/12408 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelemesinden; resen emekliye ayrılmış olan davacının, … İlçe Emniyet Müdürü olarak görev yaptığı dönemde

Reyhanlı ilçesinde 11/05/2013 tarihinde meydana gelen patlamada Başbakanlık Teftiş Kurulunca yürütülen soruşturma kapsamında Başbakanlık Teftiş Kurulunun … günlü, … sayılı yazısı ile Hatay İl Emniyet Müdürlüğünden açıklama ve bilgi, belge istenildiği, Hatay İl Emniyet Müdürlüğünün … günlü, …sayılı cevabi yazısı ile menfur olayla ilgili açıklama yapıldığı; davacının görevini ihmal ettiği iddiasıyla İçişleri Bakanlığı Mülkiye Müfettişliğince … günlü, … sayılı Disiplin Soruşturma Raporu hazırlanarak davacı hakkında disiplin cezası tayinine yer olmadığı sonuca varıldığı,

akabinde İçişleri Bakanlığı Mülkiye Müfettişliğince ikinci kez yürütülen soruşturma sonucu düzenlenen ve öğrenme tarihinin 14/01/2015 olarak belirtildiği … günlü, … sayılı Disiplin Soruşturma Raporunda.

İlçe Emniyet Müdürü olan davacının Reyhanlı gibi güvenlik açısından hassasiyet taşıyan bir ilçede hafta sonları da dahil EBYS üzerinden gönderilecek acele evrakların zamanında alınıp, ilgili birimlere ulaştırılması konusunda bir önlem almadığı, 08/05/2013 tarihli ihbar üzerine İl Emniyet Müdürü tarafından kendisinin aranması ve TEM Şube Müdürlüğünden gelecek ekiplerle 10/05/2013 tarihli 100'lük tabir edilen … marka minibüsler üzerinde araştırma yapılacağı bildirilmesine ve kendi ekipleri tarafından gece boyu bu şekilde araçların tespit edilerek,

10/05/2013 tarihinde bunlar üzerinde çalışma yapılmış olmasına rağmen, halen kendisinin ne aradıklarından haberdar olmadığını belirtmiş olmasının anlaşılamadığı, bir ilçe emniyet müdürünün ilçesinde yapılan bu uygulama ile neyin arandığını öğrenmeye çalışması durumunda bunu rahatlıkla öğrenebileceği, İl Emniyet Müdürlüğü tarafından gönderilen yazının İlçe Emniyet Müdürlüğünce alınmasından sonra ilçede bomba yüklü araçların genel uygulama kapsamında araştırıldığı, bahse konu yazının Hatay'da yalnızca üç ilçeye gönderilmesine rağmen, özel bir görevlendirme ve uygulama yapılmadığı,

patlama günü sınav olduğundan ekiplerin sınavda görevlendirilmesi mümkün olsa da, en azından ilçe giriş ve çıkışlarında veya ilçenin ana caddeleri üzerinde uygulama yapılarak kontrollerin yapılması gerektiği halde modeli ve markası belirtilen iki adet aracın genel uygulamalar kapsamında aranmasının bir eksiklik olduğu, söz konusu patlamanın meydana gelmesi öncesinde alınabilecek normal tedbirlerin alınmasında ihmali bulunduğu değerlendirmelerine yer verilerek davacının Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-6. maddesi uyarınca tecziye edilmesi veya hakkında aynı Tüzüğün 13. maddesinin uygulanması teklifinin getirildiği,

bu teklif doğrultusunda dava konusu işlem ile 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile tecziyesine, ancak öğrenim durumu nedeniyle yükselebileceği derecenin son kademesinde olduğundan maaşından 1/4 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … günlü, … sayılı kararın verildiği ve bu işlemin iptali istemiyle davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Öte yandan davacı hakkında yürütülen ceza yargılamasına ilişkin olarak. Hatay Cumhuriyet Başsavcılığınca, davacı ve diğer emniyet amirlerinin olayda ihmallerinin bulunup bulunmadığı yolunda İçişleri Bakanlığına yapılan başvuru üzerine İçişleri Bakanlığının 11/06/2013 günlü Olur'u ile başlatılan süreçte.

Hatay Valiliğinin, ilgililer hakkında 4483 sayılı Kanun uyarınca işlem yapılmasına gerek olmadığına yönelik … günlü, … sayılı kararına karşı yapılan itiraz üzerine …Bölge İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı ile anılan kararın kaldırılmasından sonra Hatay Valiliğince … günlü ve … sayılı karar ile davacı ve diğer emniyet amirleri hakkında 4483 sayılı Kanun kapsamında soruşturma izni verilmiş, verilen izin neticesinde.

Asliye Ceza Mahkemesinin 30/12/2014 tarihli kararı ile Hatay Cumhuriyet Başsavcılığının … sayılı İddianamesi kabul edilerek 07/11/2022 tarihinde kesinleşen …Asliye Ceza Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı Kararı ile davacıya görevi kötüye kullanma suçu kapsamında verilen hapis cezası ertelenmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Zamanaşımı" başlıklı 127. maddesinde, "Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına, b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına, başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar." hükmü yer almıştır.

08/03/2018 günlü, 30354 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un, Geçici 1. maddesinde "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." ve "Zamanaşımı" başlıklı 29. maddesinde ise;

"(1) Bu Kanunda sayılan fiilleri işleyenler hakkında bu fiillerin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kısa ve uzun süreli durdurma cezalarında bir ay içinde, b) Meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezasında altı ay içinde, disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar." hükümleri bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.

Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar mevzuatta belirlenmekte, doktrin ve yargısal içtihatlarla da konu ile ilgili disiplin hukuku ilkeleri oluşturulmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuatla; uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına, başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı açık bir şekilde düzenlenmiştir.

Tüm bu süreç kapsamında davacıya ait soruşturma konusu fiilin; davalı idarece 14/01/2015 tarihinden çok öncesinde, yapılan idari yazışmalar ve İçişleri Bakanlığı Mülkiye Müfettişliğince davacı hakkında farklı zamanlarda düzenlenen, ilki … günlü, … sayılı Disiplin Soruşturma Raporu neticesinde öğrenildiği anlaşılmakla, dava konusu disiplin işleminin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 127. maddesi ve 7068 sayılı Kanun'un 29. maddesinde öngörülmüş olan soruşturma zamanaşımına uğradığı açıktır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamıştır.