Danıştay 2. Daire E.2021/8117 K.2025/328

Dava konusu istem : Dava; Van ili, ... Kaymakamlığı Nüfus Müdürlüğünde veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak görev yapmakta iken sübuta eren "gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek" fiilinin tekerrür ettiğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/2. maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/2. maddesine göre; disiplin cezalarında tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için tekerrüre esas alınacak sonraki fiilin veya halin, ilk fiil veya hal için verilen disiplin cezasından sonra gerçekleşmiş olması gerektiği, "tekerrür" müessesesiyle kişinin yeniden disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerde bulunması halinde daha ağır cezayla karşılaşacağını bilerek o fiil ve hallerde bulunmaktan caydırılmasının amaçlandığı,

dava dosyasında bulunan ve Mahkemelerince yapılan ara kararlara istinaden sunulan bilgi/belgeler incelendiğinde, aynı fiil nedeniyle tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için, davacının dava konusu ikinci fiilinin, birinci fiiline ilişkin disiplin cezası tesis edilerek davacıya tebliğ edildikten sonraki bir tarihte gerçekleşmiş olması gerekmekte iken, davacının, davaya konu 26/06/2015 tarihli ikinci fiiline verilecek disiplin cezasına, eylem tarihinden sonra verilen 02/12/2015 tarihli ilk kademe ilerlemesinin durdurulması cezası dayanak alınarak tekerrür hükümlerinin uygulandığının görüldüğü,

bu durumda davacı hakkında şartları oluşmadığı halde tekerrür hükümleri uygulanarak Devlet memurluğundan çıkarılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, işlemin iptaline hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; İdare Mahkemesi kararında usul ve esas yönlerinden hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının, muhtar onaylı talep belgesi olmadan 26/06/2015 tarihinde kayıptan ... adına sahte belgeyi (nüfus cüzdanı) usulüne uygun biçimde düzenleyerek hukuki sonuç doğmasına elverişli duruma getirdiği, daha önce de 02/12/2015 günlü Van Valiliği İl Disiplin Kurulu kararıyla "kademe ilerlemesinin durdurulması" cezası aldığı halde, dava konusu işleme esas olan “gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek” fiilini tekrar ettiği ileri sürülerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Van ili, ...

Kaymakamlığı Nüfus Müdürlüğünde veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak görev yapan davacının, 08/09/2015 tarihinde ... isimli şahsın yokluğunda şahıs hakkında adres beyanında bulunduğu, 10/09/2015 tarihinde de muhtardan alınmış cüzdan talep belgesi olmadan kayıptan nüfus cüzdanı düzenleyerek sübuta eren gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek fiilinden dolayı ... günlü, ... sayılı Van Valiliği İl Disiplin Kurulu kararıyla, 657 sayılı Kanun'un 125/D-f maddesi uyarınca "1 yıl kademe ilerlemesinin durdurulması" cezasıyla tecziye edildiği,

anılan cezanın 17/12/2015 tarihinde davacıya tebliğ edildiği ve itiraz edilmeden kesinleştiği, bilahare 26/06/2015 tarihinde ... isimli şahıs adına muhtar onaylı cüzdan talep belgesi olmadan kayıptan nüfus cüzdanı düzenlediğinin tespit edilmesi üzerine başlatılan soruşturma sonucunda; yine gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek fiilini işlediğinden bahisle, aynı Kanun maddesi gereğince "1 yıl kademe ilerlemesinin durdurulması" cezasıyla tecziyesinin önerildiği,

... günlü, ... sayılı Van Valiliği İl Disiplin Kurulu kararıyla, davacı hakkında önceden verilen "kademe ilerlemesinin durdurulması" cezası da dikkate alınmak suretiyle tekerrür hükümleri uygulanarak davacının Devlet memurluğundan çıkarılması için soruşturma dosyasının gönderildiği İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca;

gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek fiilinin tekerrür ettiğinden 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/2. maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin tesis edilen dava konusu ... günlü, ... sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin 1. fıkrasının, (D) bendinde; kademe ilerlemesinin durdurulması; fiilin ağırlık derecesine göre memurun, bulunduğu kademede ilerlemesinin 1 - 3 yıl durdurulması olarak tanımlanmış, aynı bendin (f) alt bendinde, "Gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek" fiili kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış, aynı maddenin (E) bendinde, Devlet memurluğundan çıkarma;

memurun bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarılması olarak tanımlanmış, aynı maddenin 2. fıkrasında, disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır ceza uygulanacağı, aynı derecede cezayı gerektiren fakat ayrı fiil veya haller nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında bir derece ağır ceza verileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.

Bu nedenle, disiplin cezası verilebilmesi için öncelikle isnat edilen kusurlu halin veya fiilin tespiti gerekmektedir. Kusurlu halin veya fiilin tespitinden kasıt ise, disiplin cezasına konu edilen fiil veya halin zamanı, yeri, şekli gibi tüm unsurlarının ortaya konulması, böylelikle fiilin kim tarafından, ne zaman, nerede ve ne şekilde işlendiğinin net ve açık bir şekilde belirlenmesidir.

Her ne kadar İdare Mahkemesince, davacıya ilk disiplin cezasına ilişkin tebligatın yapılarak durumdan haberdar edildikten sonra ikinci fiilin gerçekleşmiş olması halinde tekerrür hükümlerinin uygulanabileceği, davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde ise bu kurala riayet edilmediğinden işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, somut uyuşmazlıkta öncelikle, davacıya isnat edilen eylemin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespit edilmesi gerekmekte olup, Mahkemece, fiilin sübuta erip ermediğine ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmamasında hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu itibarla; Mahkemece, öncelikle fiilin sübuta erip ermediğinin incelenmesi, fiilin sübuta erdiğinin tespiti halinde ise tekerrüre ilişkin hükümler dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile verilen dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesinin temyize konu kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.