Danıştay 2. Daire E.2021/8557 K.2024/5722

Dava Konusu İstem

... İl Jandarma Komutanlığı emrinde jandarma astsubay çavuş olarak görev yapan davacı; 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-(ı) maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı işlemi ile ... günlü, ... sayılı İçişleri Bakanı Oluru'nun iptali istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile davacı hakkında düzenlenen disiplin soruşturması raporu ve eklerinin bir bütün olarak değerlendirilmesinden, davacının; bir kısım sivil şahısla arkadaşlık ilişkisi kurduğu, ek gelir elde etmek amacıyla para aktardığı, kafe ya da ev ortamında buluştuğu, kafede oturdukları esnada tanık olduğu bir olay sonrasında, bu şahısların, reçete ile satılması gereken Nevrotin isimli ilacı yasa dışı sattıklarını, gayrimeşru işlerle uğraştıklarını öğrendiği,

ev ortamında oturdukları esnada, uyuşturucu madde mahiyetinde bir madde kullanıldığına şahit olduğu; ancak, bu maddeyi kullanıp kullanmadığı hususunun aydınlatılamadığı, tanık beyanları ile anlatımlarının örtüştüğü, ulusal emniyeti yerine getiren silahlı bir kolluk kuvveti personeli olarak, haberdar olduğu suç teşkil edebilecek durumları bildirmesi,

önlenmesi için girişimde bulunması gerekirken, bu fiilleri işleyen kişilerle arkadaşlık ilişkisini, iş arkadaşları ve amirlerinin uyarılarına rağmen devam ettirdiği görülmekle, bildiği ya da gördüğü bir suçun izlenmesi ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak fiilini işlediği sonucuna ulaşıldığı, bu durumda, sübuta erdiği anlaşılan eylemlerine uygun disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyiz istemine konu kararıyla; Mahkeme kararının kaldırılmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; disiplin soruşturmasına konu fiillerin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren bir ay içerisinde disiplin soruşturmasına başlanılmadığından, disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı. 7068 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 3. fıkrasında, bir fiilin birden fazla disiplinsizlik teşkil etmesi halinde ağır olan disiplin cezasının verileceği düzenlenmiş olmasına karşın, kendisine aynı fiilden dolayı iki ayrı ceza verildiği.

Jandarma Yüksek Disiplin Kurulunun 682 sayılı KHK'nin 19/1-ç maddesine uygun olarak teşkil edilmediği.

İdare Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla 7068 sayılı Kanun yürürlüğe girmiş olmasına karşın, anılan Mahkemece 682 sayılı KHK hükümlerine dayanılarak karar verildiği, keza, iki yasal düzenleme arasında kıyas yapılarak lehe olan düzenlemenin uygulanması gerektiği halde, bu hususta herhangi bir değerlendirme yapılmadığı; hakkındaki ceza soruşturmasının devam ettiği, suçun faillerinden birisi olarak görüldüğünden, kendisini suçlayıcı bir beyanda bulunmaya zorlanmasının hukuken mümkün olmadığı ileri sürülerek,

davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararı hakkındaki istinaf isteminin reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davalı idare tarafından; davacıya, dava konusu disiplin cezasının haricinde, hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak disiplinsizliğinden ötürü ceza verildiği; meslekten çıkarma cezası gerektiren fiilden dolayı, fiilin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde soruşturmaya başlanıldığından, dava konusu disiplin cezasının zamanaşımına uğramadığı; davacının, uyuşturucu madde kullanıldığını gördüğünü ikrar ettiği, aleyhine olan bilgiyi vermek zorunda bırakılmadığı; davacının, suçu yetkili makamlara bildirmeyerek kanuni yükümlülüğünü yerine getirmediği; usul ve yasaya uygun olarak tesis edilen karara ilişkin temyiz isteminin reddi gerektiği yolunda cevap verilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının açıklama eklenmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davacının duruşma istemi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin 1. cümlesi, 29/01/2016 günlü, 29608 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararıyla; Anayasa'nın 38. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenen "suçta kanunilik" ilkesine ve Anayasa'nın 128. maddesinin 2. fıkrasında hükme bağlanan "kanuni düzenleme" ilkesine aykırılık oluşturduğu gerekçesiyle iptal edilmiştir.

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün yasal dayanaktan yoksun kalması üzerine, 23/01/2017 günlü, 29957 sayılı Resmi Gazete’de, 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname yayımlanmış, bu KHK, 31/01/2018 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülerek yasalaşmış ve 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun olarak 08/03/2018 günlü, 30354 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

7068 sayılı Kanun'un 8/6-ı maddesinde de; "bildiği ya da gördüğü bir suçun izlenmesi ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimlerde bulunmamak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

Ayrıca, davacı tarafından disiplin soruşturmasının zamanaşımı süresi içerisinde başlatılmadığı ileri sürülmekte ise de, davacının iki bankadan kredi çektiğinin 05/04/2017 tarihinde öğrenilmesiyle başlayan süreçte, davacının, reçete ile satılması gereken ... isimli ilacı yasa dışı satan şahıslarla irtibatının bulunduğunun anlaşılması üzerine, Karaman Valiliği İl Jandarma Komutanlığının ... günlü, ... Per. İşl. sayılı yazısıyla soruşturma heyetinin oluşturularak, disiplin soruşturmasına başlanıldığı görülmekte olup, davacının disiplin soruşturmasının zamanaşımı süresi içerisinde başlatılmadığı yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yine, Karaman Valiliği İl Jandarma Komutanlığı Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararıyla, davacının; uyuşturucu/uyarıcı madde kullanan ve bu işler ile ilgilenen kişiler olduğuna kanaat edindiği kişilerle beraber olduğu ve para alışverişinde bulunduğu; görevli olduğu Karakol Komutanlığına sürücü belgesi olmayan ... isimli şahsın yönetimindeki araçla seyahat etmekle kalmayıp, sorumluluğunda bulunan J.Er ...'yü de, görevli olduğu karakola gitmek üzere sürücü belgesi olmayan H.

K. isimli şahsın yönetimindeki araca alarak J.Er ...'nün hayatını tehlikeye soktuğu ve gayrimeşru işlerle iştigal eden arkadaşları tarafından resmi sıfatıyla tanındığı, jandarma personeli olduğunun bilindiği gerekçesiyle 682 sayılı KHK'nin 8/4-B-6 maddesinde düzenlenen "Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğine karar verilerek, aylıktan kesme cezasıyla tecziye edildiği anlaşılmaktadır.