Danıştay 2. Daire E.2021/9082 K.2024/795

Dava Konusu İstem

Dava; Giresun İl Emniyet Müdürlüğünde komiser yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1. maddesi uyarınca ''Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak'' fiilini işlediğinden bahisle "16 ay uzun süreli durdurma cezası'' ile cezalandırılmasına ilişkin Giresun Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ...

İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; uyuşmazlığa konu olayda, tarafların iddia ve savunmaları ile davacı hakkında yapılan disiplin soruşturması neticesinde düzenlenen rapor ve eki olay tutanağı, tanık ifadeleri ve davacı ifadesinin birlikte değerlendirilmesinden; komiser yardımcısı olarak görev yapan davacı ile polis memuru ... arasında, servis aracının polis lojmanlarına geç gelmesinden dolayı, araçta bulunan diğer görevlilerin yanında ast-üst ilişkisi, meslek etiği ve memur vakarıyla bağdaşmayacak şekilde karşılıklı atışma ve gerginlik yaşandığı, tartışmanın davacı tarafından başlatılmadığı,

ancak davacının, yaşanan olayı yatıştırmak yerine olayı büyütecek ve gerginliği artıracak tavır ve davranışlar içerisine girdiğinin sabit olduğu, hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak nitelikte eylem ve davranış olarak değerlendirilen fiili nedeniyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; diğer taraftan, dosyada bulunan ceza bilgilerinden, davacının daha önce disiplin cezalarının bulunduğunun anlaşılması ve ayrıca idarenin;

fiilin niteliğini, işleniş biçimini ve polislik mesleğinin özelliklerini dikkate alarak Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 15. maddesini uygulama konusunda takdir yetkisine sahip bulunması nedeniyle bir alt ceza uygulanmamasında da hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün dayanağı olan kanun maddesinin Anayasa Mahkemesince iptal edildiği, dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülerek İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davalı idare tarafından; temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden.

31/12/2014 tarihinde, Giresun İl Emniyet Müdürlüğü Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğüne ait servis aracının polis lojmanlarına geç gelmesinden dolayı, araca binen polis memuru ... ile araçta bulunan komiser yardımcısı davacı arasında yaşanan tartışma nedeniyle açılan disiplin soruşturması sonucunda düzenlenen soruşturma raporu ve ekinde yer alan olay ve ifade tutanaklarından; servis aracının polis lojmanlarına geç gelmesi (saat 13.00 civarında) üzerine polis memuru ...'nin araç şoförü ...'ye hitaben "nerede kaldınız yarım saattir dışarıda servis bekliyorum, üşüdüm" şeklinde sert ifadede bulunduğu, davacının "ben buradayım bağırma" dediği,

...'nin "bağırmıyorum, üşüdüm" dedikten sonra iki sıra arka koltuğa oturduğu, davacının oturduğu koltuktan kalkıp arkaya doğru dönerek "senin servisin geç geleceğinden haberin yok mu sana haber vermediler mi" dediği ve polis memuru ...'ye dönerek "neden haber vermediniz kardeşim her şeyi ben mi yapacağım ben mi düşüneceğim" diye bağırdığı, ...'nin oturduğu koltuktan kalkarak aracın en arka tarafındaki koltuğa oturduğu,

davacının "hakkını yediysem burada iner şubeye kadar yürürüm, senin ve arkadaşlarının ayakkabılarını boyarım, rütbemi çıkarıp nöbetinizi tutarım, helalleşiriz" diyerek konuşmasına devam ettiği, ...'nin "bağırma senin keyfini mi bekleyeceğim, bugün erken çıksaydınız, zaten kaç kişi yemek yediniz, benim hakkıma girdin, lafa geldimi haktan hukuktan bahsediyorsun, şubede 30 kişi senden memnun değil, arkadan konuşulanları yüzüne söyleseler o zaman anlardın, otur yerine kafamı şişirme, gece görev yapacağız, seni dinleyemem otur yerine sen benim komiserim değilsin Fetönün komiserisin, aidatı fazla ödemiş komiser olmuşsun" dediği,

davacının da "Murat müdür de mi Fetöcü, o da çevik kuvvete sürgün olarak geldi, o da mı Fetöcü, o da mı Fetöcü" ve "Senin kim olduğunu ben biliyorum.

Benim bildiğimi sen de biliyorsun, senin kime hizmet ettiğini biliyorum ve sen de biliyorsun, beni burada konuşturma" dediğinin anlaşıldığı, muhakkik tarafından davacının, "...müdür de mi Fetöcü?" demek suretiyle orada bulunmayan adı geçen şahıs hakkında o an araçta bulunan personelin önünde farklı bir algı oluşmasına neden olması, olayı yatıştırmak yerine olayı büyütecek ifadeler kullanması, ast-üst ilişkisi ve meslek etiğiyle bağdaşmayacak tavır ve davranışlar içerisine girmesi nedeniyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1. maddesi uyarınca "16 ay uzun süreli durdurma" cezası ile tecziyesinin teklif edildiği,

Giresun Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu tarafından muhakkik teklifi doğrultusunda dava konusu işlemin tesis edildiği ve anılan işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle davacı tarafından temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1. maddesinde yer alan, "Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiili, 16 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine karşı düzenlenen idari yaptırımlardır. Kamu hizmetlerinden sürekli uzaklaştırılabilmek gibi ağır sonuçlara neden olabilen disiplin cezaları, ağırlığı ve önemi sebebiyle Anayasa'nın 38. maddesindeki suç ve cezalara ilişkin kurallara tabi tutulmuştur.

"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir fiilin tanımının yapılması ve kanunun ne tür fiilleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan fiili gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Söz konusu fiil, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezası hukuka aykırı olacaktır.

Dava konusu uyuşmazlıkta, davacının disiplin cezasına konu fiillerinin, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1. maddesinde yer alan, ''Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak'' şeklindeki suç tanımına uymadığı ve bu fiil yönünden disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından, anılan madde kapsamına girmeyen fiillerinden dolayı dava konusu işlemin tesis edilmesinde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Diğer yandan, davalı idarece, emniyet hizmetlerinin niteliği dikkate alınarak söz konusu disiplin soruşturması kapsamında davacının fiiline uyan başka bir disiplin cezasının verilebileceği de açıktır.

Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.