Danıştay 2. Daire E.2021/9731 K.2023/5261

Dava Konusu İstem

Dava; … İl Emniyet Müdürlüğü Özel Harekat Şube Müdürlüğü emrinde emniyet amiri olarak görev yapan davacı tarafından, görev yaptığı dönemde, satın aldığı ve sattığı konut ve araçlara ilişkin olarak, yasal süresi içerisinde mal beyanında bulunmadığı gerekçesiyle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 13. maddesi uyarınca "3 günlük aylık kesimi" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun … günlü, K:… sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti :.

İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı temyize konu kararıyla; olayda, disiplin suçları, kamu hizmetinin, hizmetten yararlananlara düzenli ve verimli bir şekilde sunulması için, kurum içi düzeni, disiplini ve hizmeti sunanların statüsünü düzenleyen normlara aykırı hal ve davranışları ifade etmekle birlikte, disiplin cezası yaptırımı tehdidi taşıyan bu hal ve davranışlar, disiplin mevzuatında, disiplin cezalarının her biri için ayrı listeler halinde sıralanmış olup, suçun unsuru olarak karşımıza çıkan "tipiklik";

bir fiilin, cezalandırılabilmesi için kanunda öngörülen tipe (suç tanımına) uygun olmasını ve işlenen fiil karşılığında kanunda öngörülen disiplin cezasının verilmesini gerektirdiği, soruşturma kapsamında yer alan bilgi ve belgelerden davacının süresi içerisinde mal bildiriminde bulunmama fiilinin sübuta erdiği anlaşılmış olup, bu fiilin karşılığı olarak kınama cezası ile cezalandırılması gerekirken "3 günlük aylıktan kesme" cezası ile cezalandırılmasına dair işlemde hukuka uygunluk görülmediğe gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin 08/05/2019 günlü, E:2016/24311, K:2019/3406 sayılı kararıyla, davacının, alımını ve satımını yaptığı evlere ve araca ilişkin olarak mal beyanında bulunması hususunda idare tarafından herhangi bir tebligat yapılmadan, davacı tarafından kendiliğinden mal bildiriminde bulunulduğu hususunun sabit olduğunun görüldüğü,

Kanun'da belirtilen sürede mal bildiriminde bulunmayan davacıya bildirimlerin verileceği merci tarafından ihtarda bulunulması ve ihtarın kendisine tebliğinden itibaren otuz gün içinde mazeretsiz olarak bildirimde bulunmaması halinde ceza verilmesi gerekirken; davacı tarafından, ihtar yapılmaksızın mal beyanında bulunulduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği belirtilerek temyize konu İdare Mahkemesi kararı gerekçeli onanmıştır.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE BULUNANIN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacının mal bildiriminde bulunması gerektiği tarihte mal bildiriminde bulunmayarak mevzuatta belirtilen bir aylık süre geçtikten sonra mal bildiriminde bulunduğu, bu nedenle kusurlu olduğunun sabit olduğu, hakkında tesis edilen disiplin cezasının hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülerek, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabul edilerek, İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesinin 08/05/2019 günlü, E:2016/24311, K:2019/3406 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava;. İl Emniyet Müdürlüğü Özel Harekat Şube Müdürlüğü emrinde emniyet amiri olarak görev yapan davacı hakkında yapılan disiplin soruşturma sonucunda,. Mahallesi. Caddesi,. Sitesi No:. Yeşilyurt/Malatya adresindeki dairesini 16/08/2013 tarihinde satın aldığı ve 01/11/2013 tarihinde geç mal bildiriminde bulunduğu, yine aynı adresteki dairesini 14/04/2014 tarihinde sattığı ancak 02/09/2014 tarihinde geç mal bildiriminde bulunduğu,. Mahallesi. Caddesi ... Sok. No:.

Yeşilyurt/Malatya adresindeki daireyi 11/06/2014 tarihinde aldığı ve 01/09/2014 tarihinde geç mal bildiriminde bulunduğu, ayrıca … plakalı otomobili 27/09/2013 tarihinde satın aldığı fakat yasal süresi içerisinde mal bildiriminde bulunmadığından dolayı, "Görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü ve savsaklama" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 13. maddesi uyarınca "3 günlük aylık kesimi" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Disiplin Kurulunun … günlü, K:… sayılı kararının iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/A-4. maddesinde, "Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak ya da mal varlığında meydana gelen değişikliği bir ay içinde bildirmemek" fiili, 12 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

Anılan Tüzük'ün "Görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü veya savsaklama" başlıklı 13. maddesinde; "Bu Tüzükte disiplin suçu olarak saptanan eylem, işlem, tutum, ve davranışlar dışında herhangi bir biçimde görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü veya savsaklaması görülen memura kınama cezası verilir. Bu hoşgörü veya savsaklama Devleti veya kişileri zarar uğratmış veya hizmetin gecikmesine, durmasına ya da aksamasına neden olmuşsa, durumun ağırlığına ve zararın derecesine göre, daha ağır bir ceza verilebilir." hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/5-a-1 maddesinde de; "Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak" 12 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Olayda, davacının soruşturma kapsamında verdiği ifadesinde;"edindiği malların haksız ve geliriyle mütenasip olmayan mal kapsamına girmediğini ve suç işleme kastıyla hareket ederek malları gizlemediğini, Özel Harekat Şube Müdürlüğünün iş ve görev yoğunluğundan bahsi geçen alım ve satımlarla ilgili beyanlarını belirtilen süre içinde veremediğini, bunda kendisinin herhangi bir art niyetinin olmadığını, zaten yapmış olduğu alım satım sonucunda aşırı artış yönünde önemli bir değişikliğin olmadığı" şeklinde beyanda bulunduğu, dava dosyasında yer alan, davacıya ait tapu senetleri ve mal bildirimi beyannameleri incelendiğinde, mal bildiriminde bulunduğu fakat yasal süresi içinde mal bildiriminde bulunulmadığı açıktır.

Yukarıda yer verilen Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 13. maddesinde, bu Tüzük'te disiplin suçu olarak saptanan eylem, tutum ve davranışların dışında kalan "görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü veya savsaklama" fiiline özgü özel bir düzenlemeye yer verilmiştir. Söz konusu bu madde için temel ceza olarak kınama cezası belirlenmiş olmakla birlikte, madde metninde belirlenen şartların gerçekleşmesi halinde daha ağır bir cezanın da verilebileceği öngörülmüştür. Dolayısıyla, fiilin Tüzük'ün diğer disiplin suçları kapsamında kalması durumunda, 13. maddenin uygulanabilirliği söz konusu olamayacaktır.

Davacı hakkında yürütülen disiplin soruşturma raporunda belirtildiği üzere, davacıya isnat edilen eylem, "Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak ya da mal varlığında meydana gelen değişikliği bir ay içinde bildirmemek" olup, söz konusu fiilin aynı Tüzük'ün 7/A-4 kapsamında olduğu görülmektedir.

Disiplin cezasına konu sübut bulan eylemin karşılığı olarak Tüzük'ün 7/A-4 maddesi gereğince işlem tesis edilmesi gerekirken, aynı Tüzük'ün 13. maddesi kapsamında işlem tesis edilmesi hukuka uygun bulunmamakla birlikte, Tüzük'ün 7/A-4 maddesinde tanımlanan eylemin karşılığı olan cezanın "12 ay uzun süreli durdurma cezası" olarak düzenlendiği, idare tarafından tayin edilen cezanın ise Tüzük'ün 13. maddesi gereğince "3 gün aylıktan kesme cezası" olduğunun görüldüğü,

bu aşamada aleyhe bozma yasağı ilkesi dikkate alındığında, Tüzük'ün 7/A-4. maddesinin uygulanmasıyla daha ağır bir ceza verilmesini gerektirecek bir karar alınamayacağından, bir başka ifadeyle davacının dava açmış olmasının kendi aleyhine sonuç doğurması hukuken kabul edilemeyeceğinden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.