Danıştay 2. Daire E.2021/981 K.2021/3626

Dava konusu istem: … Şube Müdürlüğünde komiser olarak görev yapan davacı hakkında, Emniyet Genel Müdürlüğü 2013 yılı Merkez Değerlendirme Kurulunca tesis edilen bir üst rütbeye terfi ettirilmemesine ilişkin … günlü, … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararla; 2013 yılında bir üst rütbeye terfi için kıdemi yeterli olan davacının, Merkez Değerlendirme Kurulunca geçmişteki iki ayrı disiplin soruşturması ve bu soruşturmaya esas fiilerin niteliği ve adli mercilerce verilen kararların değerlendirilmesi sonucunda “liyakat” koşulunu taşımadığından bir üst rütbeye terfi ettirilmemesine karar verildiği, bu işlemin mevzuatın tanıdığı takdir yetkisi kapsamında gerçekleştirilen bir işlem olduğu, işlemde takdir yetkisinin kullanımının sebep ve maksat açısından hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığından, davacının bir üst rütbeye terfi ettirilmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından.

3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu’nun 55. maddesinin 9. paragrafında, bir üst rütbeye terfi edebilmek için, rütbede geçirilmesi gereken bekleme süresinin sonunda boş kadro bulunmasının ve beklenen yıl sayısı kadar olumlu sicil alınmasının gerektiğinin düzenlendiği ve koşulları uyduğu halde (8) yıl aynı rütbede bekletildiği; yasal düzenleme gereği 2013 yılı terfi döneminde kıdem sırasının (20) olması ve “çok iyi” sicil notu ve yüksek performans puanı almış olması karşısında öncelikle terfi ettirilmesi gerektiği; sicil notları ile performans değerlendirme puanlarının liyakatli bir amir olduğunu ortaya koyduğu;

tamamen asılsız iddialar sonucu iftira nedeniyle açılan adli kovuşturma sonucu (10) ay hapis cezasına mahkum olduğu, gerekçeli karar örneği kendisine verilmediğinden hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına itiraz edemediği, iftira suçunu işlediğinden bahisle aleyhine açılan tazminat davasında, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verildiği halde temyiz incelemesi sonucu kararın Yargıtay tarafından bozulduğu, böylelikle masum olduğunun kanıtlandığı; tecziye edildiği disiplin cezaları da hukuka aykırı olduğu halde dava açma süresini kaçırdığından söz konusu cezaların yargı kararıyla iptallerini sağlayamadığı;

bu durumda, ilgili mevzuat hükümleri, yapılan açıklamalar ve sunulan deliller karşısında somut ve hukuki delile dayanmayan, davanın reddi yolundaki Mahkeme kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin mevzuat hükümleri çerçevesinde hukuka uygun olarak tesis edildiği; 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesinde sayılan temyiz sebeplerinin gerçekleşmediği, dolayısıyla temyiz talebinin reddine karar verilmesi gerektiği yolunda cevap verilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Hassas Bölgeleri Koruma Şube Müdürlüğünde komiser olarak görev yapan davacının, Emniyet Genel Müdürlüğü 2013 yılı Merkez Değerlendirme Kurulunca bir üst rütbeye terfiinin uygun görülmemesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükteki haliyle, 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun 4638 sayılı Yasa ile değişik 55. maddesinde; terfilerin kıdem ve liyakata göre yapılacağı, her bir rütbe için belirlenen zorunlu bekleme süreleri sonunda bir üst rütbeye terfi edebilmek için bekleme süresi kadar olumlu sicil alınması ve bir üst rütbede boş kadronun olması gerektiği; kıdem sırasının her yıl duyurulacağı; polis amirlerinin bir üst rütbeye terfiinde bu rütbedeki fiili çalışma süresinin esas alınacağı ve kıdem sırasının tespitinde bulunulan rütbeye terfi tarihinin esas alınacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun'a dayanılarak düzenlenen ve 10/08/2001 günlü, 24489 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışmalarına İlişkin Yönetmelik'in 9. maddesinde de, polis amirlerinin rütbelere terfilerinin aynı Yönetmelik'in 11. maddesinde belirtilen şartları taşımak kaydıyla kıdem ve liyakata göre yapılacağı.

11. maddesinde, polis amirlerinin bir üst rütbeye yükselmesi için, üst rütbede boş kadronun bulunmasının; bulunduğu rütbede 10. maddede gösterilen bekleme süresi kadar fiilen çalışmış olmanın; bekleme süresi içerisinde, zorunlu en az bekleme süresi kadar olumlu sicil almış olmanın gerektiği. 15. maddesinde, kıdemin tespitinde, polis amirlerinin bulundukları rütbeye atandıkları tarih ve rütbe terfiinde değerlendirilen çalışma sürelerinin esas alınacağı.

16. maddesinde, kıdem sırasının tespitinde; bulunulan rütbeye atanma tarihi önce olanın, aynı tarihte terfi edenlerden, bulundukları rütbedeki zorunlu en az bekleme sürelerinde almış oldukları son üç yıl sicil notlarının ortalaması yüksek olanın, sicil notlarının eşitliği halinde bulunduğu rütbede ödül ve takdirnamesi fazla olanın, ödül ve takdirnamelerin sayıca eşitliği halinde ise sicil numarası daha küçük olanın, diğerine göre daha kıdemli sayılacağı.

24. ve 25. maddelerinde ise, Merkez veya Yüksek Değerlendirme Kurullarının, terfi edecek personel hakkında; bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile, adli mercilerce verilen kararlar ve bu kararlara dayanak olan fiillerini, bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile, disiplin kurullarınca verilen disiplin cezalarını veya soruşturma bilgilerini ve bu soruşturmalara dayanak olan fiil ve hareketlerini, performans değerlendirme, ödül ve başarı belgesi bilgilerini, meslek içerisindeki bilgi, beceri ve davranışlarını değerlendirerek edinecekleri kanaate göre oyçokluğu ile karar verecekleri kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen Yasa ve Yönetmelik kurallarının birlikte değerlendirilmesinden; personelin bir üst rütbeye terfi ettirilip ettirilemeyeceği konusundaki temel iki ölçütün, kıdem ve liyakat olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre, bir terfi döneminde terfi etmeyi hak eden amirlerin kıdemlerine göre sıralanmasından sonra, belirlenen sıralamaya göre her birinin liyakat yönünden değerlendirilmesi, liyakat yönünden yeterli görülenlerin terfi ettirilmesi, yeterli görülmeyenlerin ise terfi ettirilmemesi gerekmektedir. Liyakatin yerinde olup olmadığının değerlendirilmesinde ise personelin aldığı sicil, ödül ve takdirnameler, eğitim ve öğrenimle kazanılan bilgi, beceri ve davranışlar ile geçmişte alınmış cezalar, geçirilen ve devam eden soruşturmaların niteliği bir bütün olarak dikkate alınmalıdır.

Dava dosyasının incelenmesinden, 2013 yılı terfi döneminde Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Değerlendirme Kurulu tarafından, başkomiser rütbesine terfi edebilecek (287) komiserin durumunun değerlendirildiği ve Kurul gündemine alındığı, davacının kıdem sıralamasında (24.) sırada bulunduğu, (208) komiserin başkomiser rütbesine yükseltildiği, davacının da aralarında bulunduğu (79) komiser hakkında ise "terfi etmez" kararı verildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu Merkez Değerlendirme Kurulu kararı ve ekindeki komiser listesi, davacıya ilişkin özlük bilgileri ile birlikte incelendiğinde; davacının komiser rütbesinde bekleme süresini doldurduğu, davacıya 26/12/2007 günlü işlemle verilen disiplin cezasının 2013 yılında davacının terfi etmesine engel olacak nitelikte bulunmadığı, terfiye esas performans notunun (4-İyi) düzeyde olduğu ve kendisinden kıdemsiz ve disiplin cezası bulunan kişilerin başkomiser kadrosuna atandıkları ve davalı İdarece davacının liyakat yönünden yetersiz olduğuna dair somut bir bilgi ve belge sunulamadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda; dava dosyasında yer alan Merkez Değerlendirme Kurulu kararında ve dava dosyasına ibraz edilen savunma dilekçesinde yer verilen gerekçeler, uyuşmazlık konusu terfi döneminde terfiyi hak eden ve terfi ettirilen personele ilişkin liste ile bu listede yer alan personelin kıdem, sicil, ödül ve takdirnameler, eğitim ve öğrenimle kazanılan bilgi, beceri ve davranışlar ile geçmişte alınmış cezalar, geçirilen ve devam eden soruşturma bilgileri göz önünde bulundurulduğunda;

davalı idarece liyakat değerlendirmesinde dikkate alınması gereken ölçütlerin, rütbe terfiine aday personel yönünden eşit, objektif ve istikrarlı şekilde uygulanmadığı sonucuna varıldığından, davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.