Danıştay 2. Daire E.2021/9889 K.2023/5510

Dava Konusu İstem

Dava, polis memuru olan davacının, Afyonkarahisar Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde, "hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesi uyarınca "16 ay uzun süreli durdurma cezası" ile cezalandırılması gerekmekte ise de anılan Tüzüğün 14. maddesinin tatbikiyle bir derece ağır ceza olan "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziyesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali ve yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:. İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının Afyonkarahisar Emniyet Müdürlüğü.

İlçe Emniyet Trafik Denetleme Büro Amirliğinde polis memuru olarak görev yapmakta iken, bazı dolmuş şoförlerinden borç paralar aldığının tespit edildiği, söz konusu fiilin oluş biçimine göre suçla ceza arasında adil bir dengenin bulunması gerektiği yolundaki disiplin hukukunun temel ilkesi de gözetilerek Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 6/B-3 maddesi kapsamında kaldığı ve 6 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektirdiği,

fiilin hatalı nitelendirilerek "16 ay uzun süreli durdurma" cezasıyla cezalandırılması ve aynı Tüzüğün 14. maddesinin tatbiki ile "meslekten çıkarma" cezası olarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kalınan maaş ve diğer özlük haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin 09/11/2020 günlü, E:2016/26213, K:2020/4920 sayılı kararıyla, İdare Mahkemesi kararı onanmıştır.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, kararın mevzuata aykırı olarak verildiği ileri sürülerek, Danıştay Beşinci Dairesi kararının düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Düzeltilmesi istenen kararın yöntem ve yasaya uygun olduğu, bu nedenle istemin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca doğrudan Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesinin 09/11/2020 günlü, E:2016/26213, K:2020/4920 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, Afyonkarahisar Emniyet Müdürlüğü … İlçe Emniyet Trafik Denetleme Büro Amirliğinde polis memuru olarak görev yapmakta iken, bazı dolmuş sürücüleri ile borç para alma-verme ilişkisi içerisine girdiği tespit edildiğinden, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1. maddesi gereğince "Hizmet içinde resmi sıfatın gerektirdiği güven ve saygınlığı sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" suçunu işlediğinden bahisle "16 Ay Uzun Süreli Durdurma" cezasıyla tecziyesi gerekmekte ise de, aynı Tüzüğün 14. maddesinde yer alan tekerrür hükümleri uygulanarak bir derece ağır ceza olan "Meslekten Çıkarma" cezası ile tecziyesine ilişkin dava konusu Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının tesis edilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesinde; "Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiili için 16 ay uzun süreli durdurma cezası verileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir eylemin tanımının yapılması ve yasanın ne tür eylemleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan eylemi gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur.

Söz konusu eylem, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olacağı açıktır.

Dosyanın incelenmesinden; davacının bazı dolmuş sürücüleri ile borç para alma-verme ilişkisi içerisine girdiğinin tanık ifadeleriyle de sabit olduğu anlaşılmakla birlikte; davacının sübuta eren fiilinin “hizmet içinde" gerçekleşen bir eylem olmadığı, bu sebeple davacıya, fiilinin hizmet içinde gerçekleştiğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesi uyarınca verilen disiplin cezasında hukuki isabet bulunmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, kamu görevlilerinin disipline aykırı fiillerine verilecek cezanın tayininde yetkili olan, ilgili disiplin otoritesidir. İlgili disiplin otoritesince verilen disiplin cezasının uyuşmazlık konusu yapıldığı durumlarda yargı yerlerince, disiplin soruşturmasının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, ilgilinin fiilinin sübut bulup bulmadığı, sübut bulmuş ise eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılıp cezalandırılmadığı tespit edilerek hukuki denetim yapılmaktadır.

İlgilinin eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılmadığının tespiti halinde; diğer bir anlatımla olayda tipiklik şartının yerine getirilmediği durumlarda yargı yerince disiplin cezasının iptaline karar verilebilecek olmakla birlikte, ayrıca ilgilinin eylemine uyan disiplin cezasının tespitinin de yapılması, disiplin otoritesinin yetki alanına girildiği anlamına gelmekte ve hukukilik denetiminin sınırlarının aşılması sonucunu doğurmaktadır.

Bu itibarla, davacıya isnat edilen fiilin "hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" kapsamında olmadığı açık olup, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesiyle örtüşmediği ve disiplin hukukunda yer alan tipiklik şartının gerçekleşmediği göz önüne alındığında, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamıştır. Öte yandan; davalı idarece, emniyet hizmetlerinin niteliği dikkate alınarak söz konusu disiplin soruşturması kapsamında davacının fiiline uyan başka bir disiplin cezasının verilebileceği de açıktır.

(X) KARŞI OY

Dava, polis memuru olan davacının, görev yaptığı ilçede yolcu taşımacılığında faaliyet gösteren bir şirkete bağlı çalışan şoförlerden borç para alıp ödemediği ya da onlara borç para verdiği iddialarıyla yapılan şikayet üzerine. Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu'nun … günlü, … sayılı kararıyla.

"Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği güven ve saygınlığı sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesi gereğince davacı hakkında tesis edilen "16 Ay Uzun Süreli Durdurma" cezasının, anılan Tüzüğün 14. maddesinde yer alan tekerrür hükümleri göz önünde bulundurularak "Meslekten Çıkarma" cezası olarak uygulanmasına ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.

Uyuşmazlıkta; disiplin soruşturma raporundaki iddialar, tanık beyanları ile diğer bilgi ve belgeler dikkate alınarak uyuşmazlığın esasına yönelik inceleme yapılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, davacının fiilinin karşılığının yanlış belirlendiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. Bu durumda, İdare Mahkemesi kararının yukarıda yer verilen gerekçe ile bozulmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.