Danıştay 2. Daire E.2022/2068 K.2025/38

Dava Konusu İstem

Dava; davacının meslekten çıkarılması ile neticelenen disiplin soruşturmasının suç teşkil eden eylemler, hukuka aykırı yol ve yöntemlerle gerçekleştirildiğinin 2016 yılında düzenlenen tevdi ve disiplin soruşturma raporları ile tespit edilmesi, bu hususta birçok kez beyanda bulunmasına rağmen iddalarının araştırılmaması, taleplerinin işleme konulmaması, FETÖ/PDY terör örgütüne ilişkin soruşturmalar kapsamında firari ve tutuklu olan kişilerin, meslekten çıkarılmasına dair Yüksek Disiplin Kurulu heyetinde yer alması ve bu şekilde verilen kararın Bakanlık tarafından onaylanması,

2016 yılında yapılan tespitlere istinaden uğradığı haksızlığın ve yıllarıdır süregelen mağduriyetinin giderilmesi taleplerinin reddedilmesinin ağır kusur teşkil ettiğinden bahisle 500.000,00 TL manevi tazminatın, hakkında disiplin soruşturmasının başlatıldığı 02/06/2005 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; bakılan davada, yargılamanın yenilenmesi talebinin kabul edilmesinden sonra ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararında, davacının şikayeti üzerine hazırlanan soruşturma raporu esas alınarak değerlendirme yapıldığı, anılan kararda davacının kamu görevinden çıkarılmasına dayanak soruşturma sürecindeki usul kurallarının ihlal edildiğine vurgu yapıldığı, bunun dışında cezaya konu suçun davacı tarafından işlenmediği yönünde kesin bir tespite yer verilmediği, anılan iptal kararı üzerine idare tarafından yeniden bir soruşturma açılmayarak ''karar verilmesine yer olmadığına'' denmek suretiyle kamu görevine iade edildiğinin görüldüğü,

bu itibarla, davacı hakkında yürütülen disiplin soruşturmasında bir takım usul kurallarının ihlal edilmiş olması, cezaya esas alınan delillerin Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yer alan usul kuralları göz ardı edilmek suretiyle elde edilmiş olmasının ağır hizmet kusuru teşkil etmeyeceği, gerek soruşturma raporunda gerekse mahkeme kararında müsned suçun davacı tarafından işlenmediği yönünde somut bir tespitte bulunulmaması karşısında, her hukuka aykırılığın tazminat sorumluluğu doğurmayacağına ilişkin Danıştay'ın yerleşik içtihatları dikkate alındığında manevi tazminat talebinin reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; davacının Samsun İl Emniyet Müdürlüğü bünyesinde ... rütbesinde ... olarak görev yapmakta iken, ... tarih ve ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararı ile meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemin ...

İdare Mahkemesince verilen ve kesinleşen ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararla, hukuka aykırı bulunarak iptal edildiği, her ne kadar anılan kararda eksik inceleme ve soruşturma sonucu tesis edildiğinden bahisle işlemin iptaline karar verilmiş ise de, bu karar üzerine Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla, davacı hakkında meslekten çıkarılmasına konu fiillerle ilgili "karar verilmesine yer olmadığına" dair karar verilmiş olmasının, davacının haksız yere meslekten çıkarılmış olduğunun davalı idarece kabul edildiği anlamına geldiği kuşkusuz olup, bu itibarla,

idarenin kendi işleminden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğuna yönelik Anayasa hükmü ile davacının meslekten çıkarılmasına ilişkin işlem nedeniyle uzun süre görevinden uzak kalması ve meslekten çıkarma işleminin, davacının kişiliği, iş ve sosyal çevresi bakımından etkileri göz önüne alındığında, uyuşmazlıkta manevi tazminat koşullarının oluştuğu, dolayısıyla davacının uğradığı manevi zararın davalı idarece tazmini gerektiği sonucuna ulaşıldığı, davacının, meslekten çıkarılmasına sebep olan fiillerine yönelik "görevi kötüye kullanmak" suçu kapsamında yapılan ceza yargılamasında ...

Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla, üzerine atılı görevi kötüye kullanmak suçu sabit görülerek verilen hapis cezasının, adli para cezasına çevrildiği ve ertelendiği, söz konusu kararın kesinleştiği, davacının yargılamanın yenilenmesi talebinin de, ...

Asliye Ceza Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararla reddedildiği, bu durumda; davacının, meslekten çıkarılmasına dayanak alınan fiillerle ilgili "görevi kötüye kullanmak" suçundan mahkumiyetine hükmedilmesi, söz konusu mahkumiyet kararına ilişkin yaptığı yargılamanın yenilenmesi isteminin ...

Asliye Ceza Mahkemesince reddedilmiş olması ve davalı idarece meslekten çıkarılmasına konu fiilleri nedeniyle yürütülen soruşturma ve kovuşturma dosyaları ile bu dosyalarda verilen kararlar da dikkate alınarak davacı hakkında işlem veya işlemler tesis edildiğinin anlaşılması karşısında, davacının oluşan manevi zararının giderilmesine yönelik olarak takdiren 50.000,00 TL'lik manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği, davacının fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin ise uygun görülmediği belirtilerek,

davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, manevi tazminat isteminin 50.000,00 TL'lik kısmı yönünden kararın kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile 50.000,00 TL manevi tazminatın davacının ilk olarak yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunduğu (...

İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında) 27/01/2014 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemi yönünden istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından; meslekten çıkarma cezasının yargı kararıyla iptal edilmesi üzerine idarece dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, aleyhine hiçbir işlem tesis edilmediği, 2004 yılına ilişkin suç nedeniyle ...

Asliye Ceza Mahkemesince 3.666,00 TL para cezasına hükmedilerek, cezanın ertelendiği ve adli sicil kayıtlarından silindiği, ceza mahkemesi kararının esasen vaki olmamış sayıldığı, ortada mahkumiyet kararı bulunmadığı, bu cezanın daha az manevi tazminata hükmedilmesi için yeterli olmadığı, mahkemece belirlenen manevi tazminat miktarının çok az olduğu, yasal faizin yürütüleceği tarihin ise, yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunduğu 27/01/2014 tarihi yerine, mağduriyetinin doğduğu meslekten çıkarılmasına ilişkin 20/09/2005 tarihinin esas alınması gerektiği ileri sürülerek, kararın aleyhe olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.

Davalı idare tarafından; ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında verilen kararla, davacının üzerine atılı görevi kötüye kullanmak suçunun sabit olduğu ve hapis cezasına hükmedildiği, bunun adli para cezasına çevrilerek cezanın ertelendiği, bahse konu yargılamaya ilişkin davacının yargılamanın yenilenmesi talebinin reddedildiği, davacıya manevi tazminat verilmesini gerektirecek şartların oluşmadığı, manevi tazminata hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğundan bahisle, kararın aleyhe kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN CEVAPLARI

Davalı idare tarafından; cevap verilmemiştir. Davacı tarafından; temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Dava dosyasının ve Uyap kayıtlarının incelenmesinden;

- Davacı hakkında ... Asliye Ceza Mahkemesinde görevi kötüye kullanmak (teşebbüs) suçundan kamu davası açıldığı,

- Yapılan yargılama sonucunda ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih, E:..., K:... sayılı kararıyla sanığın mahkumiyetine karar verildiği,

- Yargıtay ... Ceza Dairesinin ... tarih, E:..., K:... sayılı kararıyla sanık ... müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden hükmün bozulmasına karar verildiği,

- Bozma sonrası yapılan yargılama sonucunda, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih, E:..., K:... sayılı kararıyla, sanığın 10 ay hapis ve 366,00 TL adli para cezası ve ayrıca 2 ay 15 gün süreyle memuriyetten yoksun kılınma cezası ile cezalandırılmasına, cezanın adli para cezasına çevrilmesine ve neticeten 3.666,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına takdiren yer olmadığına, tüm cezaların ertelenmesine karar verildiği,

- Yargıtay ... Ceza Dairesinin ... tarih, E:..., K:... sayılı kararıyla temyiz talebinin reddi ile hükmün onanmasına karar verildiği,

- Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün 20/09/2018 tarihli yazısı ile, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih, E:..., K:... sayılı kararının 27/09/2009 tarihinde kesinleştiği, kesinleşmekle adli sicil kayıtlarına intikal eden mahkumiyet kararının yasal sürenin geçmesiyle ... tarih ... sayılı Adli Sicil Komisyon Kararı ile silindiğinin bildirildiği,

- ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ek kararıyla, hükümlünün adli para cezası ile cezalandırılması ve verilen para cezasının ertelenmesine karar verildiği,

- Mezkur (... Asliye Ceza Mahkemesinin ... ek karar tarih ve E:..., K:... sayılı) ek kararın, Yargıtay ... Ceza Dairesinin ... tarih, E:..., K:... sayılı kararıyla bozulduğu,

- ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih, E:..., K:... sayılı kararıyla, sanık müdafiinin uyarlama talebinin reddine, anılan mahkemenin ... tarihli, E:..., K:... sayılı ilamının aynen infazına karar verildiği,

- Mezkur kararın temyizi üzerine Yargıtay ... Ceza Dairesinin ... tarih, E:..., K:... sayılı kararıyla, uyarlama yargılamasına konu kararlara karşı başvurulacak yasa yolunun itiraz yolu olduğu, temyizin mümkün olmadığı belirtilerek, karara yönelik temyiz talebi itiraz mahiyetinde görülerek dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine karar verildiği,

- ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih, E:..., K:... sayılı kararının 17/06/2013 tarihinde kesinleştiği,

- Sanık müdafiinin 15/09/2017 tarihli dilekçesi ile yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunduğu,

- ... Asliye Ceza Mahkemesinin .... tarih ve E:..., K:... sayılı ek kararıyla, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verildiği ve Ağır Ceza Mahkemesine itiraz edilebileceği, 7 gün içerisinde itiraz yoluna başvurulmadığı takdirde kararın kesinleşeceğinin ihtar edildiği,

- Dava dosyasında, yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulüne ilişkin herhangi bir Ağır Ceza Mahkemesi kararının bulunmadığı,

- ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih, E:..., K:... sayılı kararıyla, infaza ilişkin olarak sicil arşiv kaydının silinmesi ve yasaklanmış hakların geri verilmesine ilişkin kararlara yönelik olarak, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... ek karar tarihli, E:..., K:... sayılı kararına vaki sanık müdafiinin istinaf başvurusunun reddine karar verildiği görülmektedir.

Her ne kadar, davacı tarafından mağduriyetinin giderilmesini teminen 500.000,00 TL manevi tazminatın 02/06/2005 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tazmini istenilmiş ise de, Bölge İdare Mahkemesince davacının istinaf talebinin kısmen kabulü ile takdiren 50.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından, davacının temyiz talebinin reddine karar verilmesi gerektiği,

Ancak, mezkur meblağa davacının ilk olarak (... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında) yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunduğu 27/01/2014 tarihinden itibaren yasal faiz ödenmesine hükmedilmesinde hukuki isabet bulunmayıp, davacının idareye başvurduğu 27/02/2017 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği dikkate alınarak, davalı idarenin temyiz talebinin kısmen kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.