Danıştay 2. Daire E.2022/2268 K.2025/5052

Dava Konusu İstem

Dava; Van İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından, hakkında başlatılan soruşturma sonucunda "bir görevin kendisine tevdi edildiğini öğrendikten sonra mazeretler ileri sürmek suretiyle göreve başlamayı geciktirmek" suçunu işlediğinden ve muhtelif mazeretler ileri sürmek suretiyle tevdi edilen göreve gitmemek fiiliyle hizmetin aksamasına veya kamu zararının oluşmasına neden olduğundan bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/4-b-7 ve 10/9. maddeleri uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 05/03/2020 Bakan oluru günlü, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi ve özlük haklarının iadesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: ... İdare Mahkemesinin... günlü, E:...

K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında tesis edilen İl Polis Disiplin Kurulu kararının "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırma yönünde olduğu, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu görüşünün ise 7068 sayılı Kanun'un 7/2. maddesi uyarınca bir derece alt ceza olan "24 ay uzun süreli durdurma" cezası ile cezalandırma yönünde olduğu dikkate alındığında, uygun görüş olarak değerlendirilemeyecek olan Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararı üzerine dosyanın Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanması gerekirken Bakan Oluruyla meslekten çıkarma cezasının uygulandığı görülmüş olup,

meslekten çıkarma cezasına yönelik tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı; diğer taraftan, davalı İçişleri Bakanlığınca verilen savunma dilekçesinde, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun İl Polis Disiplin Kurulu ile aynı görüşe vardığı iddia edilmekte ise de, yalnızca fiilin sübut bulup bulmadığı veya karşılığında uygulanacak olan disiplin cezasının değil, bir alt ceza uygulanıp uygulanmayacağı noktasında da aynı görüşe varılması durumunun uygun görüş verilmesi olarak değerlendirileceği açık olduğundan, işbu iddiaya itibar edilmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline,

işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının 19/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacı fiilinin sabit olduğu, 657 sayılı Kanun'un 126. maddesinin "Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder." hükmü ile 7068 sayılı Kanun'un 18. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi doğrultusunda, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun alt ceza tatbikine yetkisi bulunmadığından davacı hakkında İl Polis Disiplin Kurulunca verilen meslekten çıkarma kararının onaylanması suretiyle Bakanlık Makamınca işlem tesis edildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Tokat Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla davacının, "bir görevin kendisine tevdi edildiğini öğrendikten sonra mazeretler ileri sürmek suretiyle göreve başlamayı geciktirmek" suçunu işlediğinden ve muhtelif mazeretler ileri sürmek suretiyle tevdi edilen göreve gitmemek fiiliyle hizmetin aksamasına neden olduğundan bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/4-b-7 ve 10/9. maddeleri uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilerek dosyanın karara bağlanması için Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilmesine karar verilmiştir.

Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü,... sayılı kararı ile davacının meslekten çıkarma cezası ile tecziyesi gerekmekte ise de, geçmiş hizmetleri olumlu olduğundan hakkında aynı Kanun'un 7/2'nci maddesinin tatbiki ile bir derece alt ceza olan 24 ay uzun süreli durdurma disiplin cezası ile tecziyesine karar verilmiştir.

Bu kararın Bakan onayına sunulması üzerine, Bakan tarafından, "EGM Yüksek Disiplin Kurulu yukarıdaki kararında il polis disiplin kuruluyla aynı görüşte olduğundan ve bir alt ceza verilmesine yetkisi bulunmadığından meslekten çıkarma cezası verilmesinin 7068 sayılı Kanun'un 18. maddesine göre onaylanmasına" ifadelerine yer verilmek suretiyle 05/03/2020 tarihli olurun verilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/4-b-7 maddesinde; "Bir görevin kendisine tevdi edildiğini öğrendikten sonra mazeretler ileri sürmek suretiyle göreve başlamayı geciktirmek." fiili altı ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmış, "ağırlaştırıcı nedenler" başlıklı 10/9. maddesinde ise; "Muhtelif mazeretler ileri sürmek suretiyle tevdi edilen göreve gitmemek fiili hizmetin aksamasına veya kamu zararının oluşmasına neden olmuşsa meslekten çıkarma cezası verilebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Takdir hakkının kullanımı" başlıklı 6. maddesinde; "(1) Bu Kanun ile disiplin cezası vermeye yetkilendirilen disiplin amirleri veya kurulları, disiplin cezası uygulanması ile ilgili takdir haklarını ölçülü, adaletli ve hakkaniyetli bir şekilde kullanırlar.

(2) Takdir hakkı mutlaka gerekçeli olarak kullanılır.

(3) Takdir hakkı kullanılırken;

a) Disiplinsizliğin işleniş biçimi,

b) Disiplinsizliğin işlendiği zaman ve yer,

c) Disiplinsizliğin hizmete olumsuz etkisinin ağırlığı,

ç) Meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı,

d) Disiplinsizlik yapan personelin kast veya taksire dayalı kusurunun ağırlığı,

e) Disiplinsizlik yapan personelin daha önceki disiplin durumu,

f) Disiplinsizlik yapan personelin samimi ikrarı ve gösterdiği pişmanlık,

gözönüne alınır.

(4) İtiraz üzerine yetkili makamlar tarafından verilen kararlar hariç olmak üzere, hiçbir

idari makam tarafından, disiplin cezası ile ilgili takdir hakkının kaldırılması sonucunu

doğuran bir karar verilemez veya uygulama yapılamaz.

" hükmü, "Disiplin cezaları" başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasında; "Kurumda geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu bulunan ve iyi veya çok iyi derecede değerlendirme puanı alan personel için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir." hükmü düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının görev ve yetkileri" başlıklı 17. maddesinde; "1) Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir.

a) İl polis disiplin kurulları, kuruldukları il emniyet kadrosundaki;

1) Polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile emniyet hizmetleri sınıfı dışındaki memurlara bütün disiplin cezalarını,

...

verebilir." hükmüne, "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 18'inci maddesinde; "(1) Disiplin kurullarınca verilen kararlardan;

a) İl polis disiplin kurulunun verdiği meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezası kararları valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla,

b) Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu ile eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurullarının meslekten çıkarma dışındaki kararları Emniyet Genel Müdürünün onayıyla; meslekten çıkarma kararları Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla,

c) Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun kararları, Bakanın onayıyla, kesinleşir.

(2) Birinci fıkra kapsamında Bakan onayına sunulan kararlardan uygun görülmeyenler ile birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca intikal eden ve Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyalar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır.

(3) İl polis disiplin kurulunca verilen ve vali tarafından uygun görülmeyen kararlar Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca; Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu ile eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurullarınca verilen ve Emniyet Genel Müdürü tarafından uygun görülmeyen kararlar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır.

" hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alındığında; il polis disiplin kurulunun, polis memurları hakkındaki bütün disiplin cezalarını vermeye yetkili olduğu, il polis disiplin kurulu kararıyla meslekten çıkarma cezası dışında bir ceza verilmesi durumunda kararın valinin onayıyla;

meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararların ise valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla kesinleşeceği, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyaların Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanacağı, alt ceza uygulamasının ise, 7068 sayılı Kanun'da öngörülen koşulların varlığı halinde, takdir hakkının kullanılması kapsamında yapılacak bir uygulama olduğu ve ayrı bir disiplin cezası niteliğini taşımadığı açıktır.

Van İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, hakkında başlatılan soruşturma sonucunda ...

Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla "bir görevin kendisine tevdi edildiğini öğrendikten sonra mazeretler ileri sürmek suretiyle göreve başlamayı geciktirmek" suçunu işlediğinden ve muhtelif mazeretler ileri sürmek suretiyle tevdi edilen göreve gitmemek fiiliyle hizmetin aksamasına neden olduğundan bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/4-b-7 ve 10/9. maddeleri uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilerek dosyanın karara bağlanması için Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilmesine karar verildiği,

Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun... günlü,... sayılı kararı ile davacının meslekten çıkarma cezası ile tecziyesi gerekmekte ise de, geçmiş hizmetleri olumlu olduğundan hakkında aynı Kanun'un 7/2'nci maddesinin tatbiki ile bir derece alt ceza olan 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile tecziyesine karar verildiği (görüş bildirildiği), bu kararın Bakan onayına sunulması üzerine, Bakan tarafından.

Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun alt ceza uygulama yetkisi bulunmadığından bahisle davacı hakkındaki meslekten çıkarma cezasının onaylandığı belirtilmek suretiyle 05/03/2020 tarihli olurun verildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesi tarafından; davacı hakkında tesis edilen İl Polis Disiplin Kurulu kararının meslekten çıkarma cezası ile cezalandırma yönünde olduğu, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu görüşünün ise 7068 sayılı Kanun'un 7/2. maddesi uyarınca bir derece alt ceza olan 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırma yönünde olduğu dikkate alındığında, uygun görüş olarak değerlendirilemeyecek olan Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararı üzerine dosyanın Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanması gerekirken Bakan Oluruyla meslekten çıkarma cezasının uygulandığı,

meslekten çıkarma cezasına yönelik tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle karar verilmiş ise de, 7068 sayılı Kanun'da öngörülen koşulların varlığı halinde bir alt cezanın uygulanmasının takdir hakkı kapsamında olduğu ve ayrı bir disiplin cezası niteliği taşımadığı,

bu özelliği gereğince alt ceza uygulamasının "uygun görüş" kavramının dışında değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda, dava konusu meslekten çıkarma cezasının tesis edilmesi sürecinde Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun alt ceza uygulanması yönündeki görüşünün, davacının meslekten çıkarılmasına karar veren ve takdir hakkını alt ceza uygulanmaması yönünde kullanan İl Polis Disiplin Kurulunun kararını uygun görmediği anlamına gelmeyeceği anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, alt ceza uygulamasının yukarıda açıklanan niteliği gereğince, İl Polis Disiplin Kurulunun meslekten çıkarma cezası ile cezalandırma kararının, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun alt ceza uygulanarak neticeten 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırma yolundaki görüşüyle birlikte Bakanın onayına sunulması üzerine,

Bakanın, bu görüşü ve İl Polis Disiplin Kurulu kararını değerlendirebileceği, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca verilen görüşü dikkate almayarak İl Polis Disiplin Kurulunca verilen meslekten çıkarma cezasını onaylaması durumunda, başka bir ifade ile Bakanın alt ceza uygulanması hususunda sahip olduğu takdir hakkını, alt ceza uygulanmaması yönünde kullanması suretiyle tesis edilen işlemde yetki yönünden herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmaması nedeniyle uyuşmazlığın esası incelenerek bir karar verilmesi gerektiğinden, aksi gerekçeyle dava konusu işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle ödenmesi ve özlük haklarının iadesi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:... K:...sayılı kararın onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.

(XX) KARŞI OY

... Bölge İdare Mahkemesi...

İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dava konusu işleme yönelik kısmının, usul ve yasaya uygun olması nedeniyle, kararın bu kısmının onanması; davacının özlük ve parasal haklara ilişkin kısmının ise, dava konusu işlemin iptali kararı üzerine davacı hakkında yeniden işlem tesis edileceğinden, bir başka ifadeyle davacının göreve başlayıp başlamayacağı o aşamada ortaya çıkacağından davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının bu aşamada karşılanmasına olanak bulunmamaktadır.

Bu itibarla, söz konusu istem yönünden karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerektiğinden, Bölge İdare Mahkemesi kararının parasal ve özlük haklarına ilişkin kısmı yönünden bozulması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.