Danıştay 2. Daire E.2022/237 K.2025/5532

Dava Konusu İstem

Dava; davacının Antalya ili, Muratpaşa İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapmakta iken, "Kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak" disiplin suçunu işlediğinden bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/22 maddesi uyarınca "meslekten çıkarma cezası'' ile cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E: ..., K: ... sayılı kararla; davacının kültür varlıkları bulmak amacıyla izinsiz olarak kazı yaptığından bahisle disiplin soruşturması başlatıldığı, davacının eyleminin sabit olduğu anlaşılmakta ise de, bu fiilin, "kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak" disiplin suçu kapsamında olmadığı, Bozkır Asliye Ceza Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda da davacıya 2863 sayılı Kanun'un 74/1 maddesi uyarınca ceza verildiği; bu maddede, "Kültür varlıkları bulmak amacıyla, izinsiz olarak kazı veya sondaj yapmak" suçunun düzenlendiği,

bu hali ile davacının fiilinin, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/22 maddesinde belirlenen suç tanımına uymadığının anlaşıldığı; bu itibarla, "tipiklik" şartına uymayan dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; istinaf başvurusuna konu edilen Mahkeme kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunarak, 2577 sayılı Kanun'un 45/3 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının sübut bulan eylemi nedeniyle cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

İstemin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

İstemin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görülerek yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, Antalya ili, Muratpaşa İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapmakta iken, "Kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak" disiplin suçunu işlediğinden bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/22 maddesi uyarınca "meslekten çıkarma cezası'' ile cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ...günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/22 maddesinde; "Kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

Uyuşmazlık hakkında kararın verildiği tarihte yürürlükte olan 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında.

"Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." düzenlemesine yer verilmiş, anılan Kanun'un 8/6-(o) maddesinde ise.

"Kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılarak Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nde öngörülen disiplin cezası korunmuştur.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için, disipline aykırı eylem veya işlemlerin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak eylemine uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.

Kamu görevlisinin disiplin cezasının sebebini oluşturan eylem, işlem, tutum ve davranışlarının, aynı zamanda ceza kanunu bakımından da suç oluşturması durumunda disiplin yaptırımı ile birlikte ceza yaptırımının da uygulanması söz konusu olabilecektir. Ceza yargılamasında suçun niteliği ve delillerin takdirinde uygulanan ilke ve kurallar ile disiplin hukukunda uygulanan ilke ve kuralların birbirinden farklı olması nedeniyle kamu görevlisinin ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, kural olarak anılan kamu görevlisine ayrıca disiplin cezası verilmesine engel olmayacaktır.

Bu bağlamda, maddi olayın açıklığa kavuşturulması için yapılacak hukuki denetimin, ceza mahkemesi kararından bağımsız olarak, dava dosyasında bulunan ve dava konusu işlemin dayanağını oluşturan soruşturma raporu ile soruşturma raporuna ekli bilgi, belgeler ve alınan ifadeler doğrultusunda yapılması gerekmekle birlikte, re'sen araştırma yetkisi kapsamında, ceza yargılaması sırasında alınan sanık ve tanık ifadeleri, bilirkişi raporları gibi maddi delillerin ve yargılama sonucunda verilen ceza mahkemesi kararı ile bu karardaki tespitler göz önünde bulundurularak disiplin suçuna konu fiil ya da fiillerin sübuta erip ermediğinin değerlendirileceği de açıktır.

Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) üzerinden gerçekleştirilen incelemelerde; davacının, disiplin cezasına konu eylemi nedeniyle yargılandığı ceza davasında, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E: ..., K: ... sayılı kararıyla, sübut bulan eylemi nedeniyle 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 74/1 maddesinde yer alan "Kültür varlıkları bulmak amacıyla, izinsiz olarak kazı veya sondaj yapan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır..." düzenlemesi uyarınca "1 yıl 8 ay hapis cezası" ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, anılan kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Ceza mahkemesinin kesin nitelikteki kararındaki maddi olaya ilişkin tespit ile ceza yargılamasında ve dava dosyasında yer alan bilgi, belge ve ifadeler birlikte değerlendirildiğinde, olay tarihinde gece 21.30 sıralarında İlçe Jandarma Komutanlığına define aramak amacıyla kazı yapıldığına yönelik ihbar üzerine devriyenin olay yerine gece saatlerinde geldiği,

sesleri takip etmeleri üzerine davacının ve bir kısım vatandaşın suç üstü kazı yapılan mahalde beraberindeki eşyalar ile yakalandıkları, suça konu yerde yapılan keşif sonucu fen bilirkişisinin raporuna göre kazı yapılan 2 çukurdan birisinin 3.5 metre, diğerinin ise 1 metre derinliğinde olduğu, arkeolog bilirkişisinin raporuna göre ise mahallin herhangi bir sit alanı kaydı bulunmadığı ancak kazılan alanda antik çağa ait tümülüs mezar kalıntısı olduğu, anılan kalıntıların 2863 sayılı Kanun uyarınca korunması gerekli taşınmaz kültür varlıkları olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda; davacının kültür varlığı kaçakçılığı için 3,5 ve 1 metrelik çukurlar açmak suretiyle kazı yaptığı sabit olduğundan eylemine uyan "Kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak" disiplin suçu nedeniyle "meslekten çıkarma cezası" ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile usul ve hukuka uygun olarak ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ...günlü; E:..., K:... sayılı kararın onanması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.