Danıştay 2. Daire E.2022/2876 K.2023/1928

Dava Konusu İstem

Mersin İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı, "genelev ya da tek başına fuhuş yapılan yerlerde, bar, pavyon, gazino vb. yerlerde çalışan kadınlarla ya da çevresinde iffetsizlikle tanınan kadın ya da erkeklerle karı-koca gibi yaşamak ya da ilişki kurmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/16. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … günlü, … sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.

... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla dava reddedilmiş; anılan karar Danıştay Beşinci Dairesinin 18/12/2018 günlü, E:2016/35802, K:2018/18489 sayılı kararıyla anılan karar onanmıştır.

Davacı tarafından karar düzeltme isteminde bulunulması üzerine Danıştay İkinci Dairesinin 05/04/2022 günlü, E:2021/7932, K:2022/1595 sayılı kararıyla; uyuşmazlığa konu disiplin cezasının tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün ''Meslekten çıkarma'' başlıklı 8. maddesinin 16. fıkrasında.

"Genelev ya da tek başına fuhuş yapılan yerlerde, bar, pavyon, gazino vb. yerlerde çalışan kadınlarla ya da çevresinde iffetsizlikle tanınan kadın ya da erkeklerle karı - koca gibi yaşamak ya da ilişki kurmak," fiilinin meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında düzenlendiği.

08/03/2018 günlü, 30354 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-ş hükmünde ise; ''iffetsizliği bilinen veya anlaşılmış olan bir kimse ile bilerek evlenmek ya da evlilik bağını devam ettirmek veya böyle bir kimseyi yanında bulundurmak ya da nikahsız olarak devamlı surette yaşamakta ısrar etmek'' fiilinin meslekten çıkarma cezasını gerektirdiğinin kurala bağlandığı;

mevzuat değişikliği ile oluşan yeni hukuki durum uyarınca, dava konusu disiplin

cezasının dayanağı Tüzük hükümleri ile 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun hükümlerinin karşılaştırılması ve davacı lehine olan hüküm dikkate alınarak bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davacının karar düzeltme istemi kabul edilerek Mahkeme kararının bozulmasına hükmedilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay İkinci Dairesinin anılan bozma kararına uyularak yapılan inceleme ve yargılama sonucunda ...

İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararla; davacının eylemine karşılık gelen eski düzenleme ile yeni düzenleme birlikte incelendiğinde, davacının Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/16. maddesinde yer alan ceza ile cezalandırılmasına temel olan disiplin suçunun, sonraki tarihli Kanun ile fiilin çerçevesinin daha daraltılarak yeniden düzenlendiği; bu durumda, dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler, soruşturma raporu ile yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

davacının, çevresinde iffetsizlikle tanınan ... isimli şahısla ilişki kurduğunun ve bu yönü ile de "çevresinde iffetsizlikle tanınan erkeklerle ilişki kurmak" fiilinin gerçekleştiği açık ise de, davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına temel olan eyleminin sınırlarının belirlenmesinde mevcut hukuki durum itibarıyla lehe düzenleme yapılmış olması ve "suç ve cezada lehe olan kuralın uygulanması" kuralının disiplin yaptırımları yönünden de geçerli bir ilke olması karşısında, mevzuat değişikliği ile oluşan yeni hukuki durum uyarınca, davacının fillinin,

7068 sayılı Kanun'un 8/6-ş hükmünde yer alan ''iffetsizliği bilinen veya anlaşılmış olan bir kimse ile bilerek evlenmek ya da evlilik bağını devam ettirmek veya böyle bir kimseyi yanında bulundurmak ya da nikahsız olarak devamlı surette yaşamakta ısrar etmek'' hükmü ile örtüşmediği ve disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından,

davacının meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına yönelik olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı İdare tarafından; dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan Tüzük hükümlerine göre verilen disiplin cezasının 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin geçiş hükümlerini düzenleyen maddesi uyarınca anılan Kanun Hükmünde Kararname uyarınca verilmiş sayılacağı, işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek, Mahkeme kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı İdarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Mersin İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararı ile "genelev ya da tek başına fuhuş yapılan yerlerde, bar, pavyon, gazino vb. yerlerde çalışan kadınlarla ya da çevresinde iffetsizlikle tanınan kadın ya da erkeklerle karı-koca gibi yaşamak ya da ilişki kurmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8. maddesinin 16. fıkrası uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmıştır.

Davacı, anılan işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davayı açmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Uyuşmazlığa konu disiplin cezasının tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün ''Meslekten çıkarma'' başlıklı 8. maddesinin 16. fıkrasında; "Genelev ya da tek başına fuhuş yapılan yerlerde, bar, pavyon, gazino vb. yerlerde çalışan kadınlarla ya da çevresinde iffetsizlikle tanınan kadın ya da erkeklerle karı - koca gibi yaşamak ya da ilişki kurmak," fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında düzenlenmiştir.

08/03/2018 günlü, 30354 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Kanun'un disiplin cezası verilecek fiillerin sayıldığı 8. maddesinin 6. fıkrasının (ş) bendinde; ''İffetsizliği bilinen veya anlaşılmış olan bir kimse ile bilerek evlenmek ya da evlilik bağını devam ettirmek veya böyle bir kimseyi yanında bulundurmak ya da nikahsız olarak devamlı surette yaşamakta ısrar etmek'' ve aynı fıkranın (z) bendinin (cc) alt bendinde; ''Bir kimseyle gayri tabii mukarenette bulunmak yahut bu fiili kendisine rızasıyla yaptırmak'' meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda açıklandığı üzere, hemcinsle olan uygunsuz ilişki bakımından Tüzük'te tanımı yapılan suçun kapsamının daha dar olduğu, sonradan yürürlüğe giren 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 6. fıkrasının (z) bendinin (cc) alt bendinde ise, aynı eylemin çerçevesinin (Tüzük'te var olan daraltıcı unsura yer verilmeyerek) genişletildiği, dolayısıyla olayda davacının lehine olan düzenlemenin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü olduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre; davacının, polislik mesleğiyle bağdaşmayan nitelikteki sübuta eren eylemi nedeniyle lehine olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/16. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından;

davacının fillinin, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-ş hükmünde yer alan ''iffetsizliği bilinen veya anlaşılmış olan bir kimse ile bilerek evlenmek ya da evlilik bağını devam ettirmek veya böyle bir kimseyi yanında bulundurmak ya da nikahsız olarak devamlı surette yaşamakta ısrar etmek'' hükmü ile örtüşmediği ve disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından,

davacının meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına yönelik olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolunda verilen mahkeme kararında hukuka isabet görülmemiştir.

Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 14/11/2022 günlü, E:2022/2121, K:2022/3241 sayılı kararı da bu yöndedir.