Danıştay 2. Daire E.2022/3391 K.2022/6265

Dava Konusu İstem

Dava; İzmir ili, Konak ilçesi, … Caddesi, No:… adresinde irtibat bürosu olarak faaliyette bulunan işyerinde yapılan denetim sonucunda düzenlenen 06/12/2012 günlü yapı tatil zaptı ile tespit edilen aykırılıkların giderilmediğinden bahisle davacıya ait … günlü, … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin Konak Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün 22/03/2013 günlü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptali yolunda verilen karar Danıştay Onuncu Dairesinin 17/12/2020 günlü, E:2016/8430, K:2020/6504 sayılı kararı ile bozulmuş, karar düzeltme aşamasında ise Danıştay İkinci Dairesinin 01/03/2022 günlü, E:2021/16598, K:2022/889 sayılı kararıyla karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Bozma kararına uyulmak suretiyle verilen İzmir 1. İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacı şirket tarafından irtibat bürosu olarak faaliyette bulunulan işyerinde yapılan denetim sonucu 06/12/2012 günlü yapı tatil zaptıyla tespit edilen imara aykırılıkların, … günlü, Belge No:… ve … başvuru nolu yapı kayıt belgesi ile 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesi uyarınca imara uygun hale getirilmiş olduğu ve 3572 sayılı Kanunun 4. maddesinin (c) bendinde bahsi geçen imarla ilgili düzenlemelere aykırı bir durum kalmadığı görüldüğünden,

20/01/2003 günlü 56 sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin işlemin dayanağı kalmadığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin dayanağı yapı tatil zaptındaki aykırılıkların dava sürecinde 15/08/2018 tarihinde yürürlüğe giren 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesi ile getirilen imar barışı kapsamında alınan yapı kayıt belgesiyle imara uygun hale geldiği, bu durumda mahkemece dava konusuz kaldığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken, işlemin iptaline karar verilerek idare aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İzmir ili, Konak ilçesi,.

Caddesi, No:… adresinde yer alan irtibat bürosu faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan davacı şirkete ait işyerinde 06/12/2012 günü yapılan denetimde, tüm binayı kapsar vaziyette tadilat ve cephe değişikliği yapıldığı ve bu haliyle kullanılıyor olduğu tespit edilerek yapı tatil zaptı düzenlendiği, bunun üzerine belediye encümenince işyerindeki imara aykırı yapıların yıkımına ve imar para cezası uygulanmasına karar verildiği, Konak Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün 06/03/2013 günlü işlemiyle yapı tatil zaptıyla tespit edilen imara aykırılıkları giderilmesi için davacıya 15 gün süre verildiği,

verilen bu sürede ruhsata aykırılıkların giderilmediğinin tespiti üzerine 22/03/2013 günlü işlemle davacıya ait 20/01/2003 günlü, 56 sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi üzerine, işbu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3572 sayılı işyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun'un 4. maddesinde, 3. maddede belirtilen mercilerin, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde; a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları kuralı yer almıştır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının Kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanuni işlem yapılır.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır.

Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." kuralı yer almaktadır.

18/05/2018 günlü, 30425 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı "Vergi ve Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun"un 16. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanunu'na eklenen geçici 16. maddesinde.

"Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir.

Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir....Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir. .." düzenlemesi bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait işyerinin bulunduğu binada yapılan denetim sonucu düzenlenen 06/12/2012 günlü yapı tatil zaptında; ruhsat eki ve projesine aykırı olarak yangın merdiveni önündeki güvenlik hollerinin kaldırıldığı, bodrum katta takriben 156,00 m² büyütme yapıldığı ve sığınağın tamamı ile otopark alanının takriben 125,00 m²'sinin depo + atölye alanına çevrildiği, zemin katta takriben 175,00 m², birinci katta 110,00 m², ikinci katta 510,00 m² otopark alanının ofis ve teknik hacim gibi çeşitli kullanım alanlarına dönüştürüldüğü, birinci kattan zemin kata inen dış cephede merdiven ilavesi yapıldığı,

ikinci katta yaklaşık 9,00 m² açık alanın kullanım alanına dahil edildiği, üçüncü ve dördüncü katlarda otopark alanının tamamının ofis + yemekhane alanına çevrildiği ve araç asansörlerinin kapatılarak ofis alanına dahil edildiği, onbirinci kattaki ilavelere ilişkin ruhsatın süresinin dolduğu, tüm binada dahili tadilat ve cephe değişikliği yapıldığı ve kullanılır durumda olduğu tespit edilmiştir.

Yapı tatil zaptına karşı açılan davada, ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla, binanın 4, 5, 6, 7, 8 ve 9. katlarında güvenlik holü bölme duvarı kaldırılarak yerine cam malzemeden dışa doğru 1.90 m. ötelenmiş kapılar imal edilmesi ile "tüm binada dahili tadilat ve cephede değişiklik yapılmış" ifadesi yönünden dava konusu işlemin iptali;

binanın bodrum, zemin, 1, 2, 3 ve 4. katlarındaki otopark alanlarının kullanım mekanlarına dönüştürülmesi ile bodrum kattaki sığınağın arşiv kullanımına dönüştürülmesi imalatlarının, zemin katında inşa edilen çelik taşıyıcılı merdivenin ve ruhsatsız konuma düşen 11. kattaki restoran ve helikopter pistinin imara aykırılığının tespit edildiği kısmına yönelik olarak davanın reddi yolunda verilen kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 29/05/2019 günlü, E:2019/9483, K:2019/5235 sayılı kararıyla onandığı görülmüştür.

İdare Mahkemesince her ne kadar dava konusu işlemin sebebini teşkil eden imara aykırılıkların, … günlü, Belge No:… ve … başvuru nolu yapı kayıt belgesi ile 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesi uyarınca imara uygun hale geldiğinden bahisle, 3572 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (c) bendinde bahsi geçen imarla ilgili düzenlemelere aykırılık durumunun ortadan kalktığı, işlemin dayanağının kalmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de.

06/12/2012 günlü yapı tatil zaptının iptali istemiyle açılan davada, işyerinin genel kullanımını doğrudan etkiler durumdaki bir kısım esaslı değişiklikler (aykırılıklar) yönünden davanın reddine karar verildiği, 06/12/2012 günlü yapı tatil zaptıyla tespit edilen imara aykırılıkların giderilmesi için davacıya verilen 15 gün süre sonunda aykırılıkların giderilmediği, dava konusu işlem tarihinde işyerinde imara aykırılık durumunun devam ettiği anlaşılmaktadır.

3194 sayılı İmar Kanunu'na eklenen geçici 16. madde ruhsat iptaline ilişkin alınan kararlar yönünden herhangi bir hüküm ihtiva etmemektedir. Anılan maddede yapı kayıt belgesi verilen yapılarla ilgili bu kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezalarının iptal edileceği düzenlenmiştir. Belirtilen nedenlerle dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan 3194 sayılı Kanun'un geçici 16. maddesi uyarınca imar barışı kapsamında alınan 30/07/2018 günlü yapı kayıt belgesine istinaden davacı tarafından imara aykırılık durumunun ortadan kalktığından bahisle yeniden işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi yönünde başvuruda bulunulabileceği de açıktır.