Danıştay 2. Daire E.2022/3881 K.2023/2869

Dava Konusu İstem

Dava; İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde ve tapuda … ada, … sayılı parselde kayıtlı yerde sıfır oto satışı faaliyetinde bulunmak için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun, 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde belirtilen şartların sağlanmadığından bahisle reddine dair Büyükçekmece Belediye Başkanlığının … günlü, … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti :. İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; konut altında gayrisıhhi müessese açılamayacağı; dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının açmak istediği oto bayiliği faaliyet konulu işyerinin İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi,. Mahallesi,.

Caddesi, No:… adresinde ve tapuda … ada, … sayılı parselde kayıtlı yerde bulunan mesken altında olduğunun anlaşıldığı; bu durumda, meri mevzuat hükümleri uyarınca mesken altında gayrisıhhi müessese açılması mümkün olmadığından, davacının açmak istediği 3. sınıf gayri sıhhi müessese olduğu tartışmasız olan işyerinin mesken altında olması sebebiyle, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; ruhsat başvurusuna konu işyerinin oto galericilik veya ikinci el araç satışı yapılacak yerlerden olmadığı; sıfır araç satışı yapan bir iş yeri olmasına rağmen ikinci el araç satışı yapan iş yeri statüsünde değerlendirildiği, bu hususun dikkate alınmadığı, dava konusu işlemde belirtilen mevzuat hükümlerinin ikinci el kara taşıtı satışı yapan işyerlerine ilişkin olduğu; bununla birlikte davalı idare davacının işyerinin olduğu binanın ortak alanlarını kullandığı, bu durumun da mevzuata aykırı olduğu ve dava konusu işlemi tesis ettiğini iddia etmiş ise de, davacının binanın tamamının kiracısı olduğu, ortak alanlar diye bir kavramın bulunmadığı, açılmak istenen işyerinin gayrı sıhhi müessese olmadığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde ve tapuda … ada, … sayılı parselde kayıtlı yerde ... San. ve Tic. A.Ş. unvanlı oto bayiliği faaliyetinde bulunmak maksadıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi talebiyle başvuru yaptığı; söz konusu başvurunun Büyükçekmece Belediye Başkanlığının … günlü, … sayılı işlemi ile "3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde belirtilen şartlar sağlanmadığından" bahisle reddedilmesi üzerine temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.

a) İnsan sağlığına zarar vermemek,

b) Çevre kirliliğine yol açmamak,

c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 23. maddesinde, "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; işin özelliğine göre bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra bu Yönetmeliğin eki Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz eder.

Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır.

Başvurunun öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı beş gün içinde düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir.

Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz.

İkinci ve üçüncü sınıf işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idare tarafından bir ay içinde kontrol edilir. Bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yetkili idareler tarafından yasal hükümler uygulanır.(...)" kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı şirketin sıfır oto satışı faaliyetinde bulunmak amacıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı almak için başvuruda bulunduğu, davalı idare tarafından, "3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesi hükümlerini sağlamadığından" bahisle başvurunun reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 23. maddesinin 3. fıkrasında yer alan; başvurunun öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı beş gün içinde düzenlenerek ilgiliye verileceğine ilişkin hüküm uyarınca, usulüne uygun başvuru yapılması ve belgelerin tam olması durumunda anılan süre içerisinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenmesi gerekirken; davalı idare tarafından, söz konusu işyerinde ikinci el oto satışı ticareti yapıldığı tespiti üzerine şartların sağlanmadığından bahisle başvurunun reddine dair işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda; davacı şirketin işyeri açma ve çalışma ruhsat talebinin sıfır oto satışı faaliyetine yönelik olduğu; sıfır araçlarla ilgili ruhsatlandırma şartları bakımından değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekirken, davalı idare tarafından fiili duruma bakılarak ruhsat başvurusunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık; davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesince verilen kararda ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Dava; İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde ve tapuda … ada, … sayılı parselde kayıtlı yerde sıfır oto satışı faaliyetinde bulunmak için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun, 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde belirtilen şartların sağlanmadığından bahisle reddine dair Büyükçekmece Belediye Başkanlığının … günlü, … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili mercilerin, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak olarak belirlenen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları hüküm altına alınmıştır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 23. maddesinde, "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; işin özelliğine göre bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra bu Yönetmeliğin eki Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz eder.

Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır.

... hükmüne yer verilmiştir.

Öte yandan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin EK 2 Üçüncü Sınıf Gayrisıhhi Müesseseler Listesinin 8.14. maddesinde, "İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapılan iş yerleri" üçüncü sınıf gayrisıhhi müesseseler arasında sayılarak devamında, "8.14.1- Öncelikle faaliyet konusuyla ilgili toplu iş yerlerinde açılması esastır. 8.14.2- Tapu kütüğünde dükkân, mağaza, ofis ve büro gibi iş yeri niteliğini haiz bağımsız bölüm olacaktır. 8.14.3- Ana gayrimenkulün kayıtlı bulunduğu tapu kütüğünde, mesken olarak gösterilen bağımsız bölüm bulunmayacaktır." hükümleri ile bu işyerleri için aranan şartlar belirtilmiştir.

Davacı tarafından, açmak istediği işyerinin mevzuat açısından değerlendirilerek bilgi verilmesi istemiyle yapılan başvuru üzerine, davalı idarenin işyeri açma ve çalışma ruhsatı değerlendirme komisyonu tarafından 15/10/20221 tarihinde yerinde tespit yapılarak rapor hazırlandığı, raporda: "İşyerinde ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapıldığının tespit edildiği, Yönetmeliğin Ek-2 m.8.14’teki şartları taşımadığı; binaya ait ortak alanların işyeri dahilinde kullanıldığı tespit edildiğinden, 3572 sayılı Kanun'un 4. maddesine uygun olmadığının" belirtildiği görülmektedir.

Ayrıca bahsi geçen bayinin aynı zamanda yetkili servis olduğu da dikkate alındığında, açılmak istenilen işyerinin gayrisıhhi müessese olduğu anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla; söz konusu işyerinin, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin EK 2 Üçüncü Sınıf Gayrisıhhi Müesseseler Listesinin 8.14. maddesinde belirtilen şartlara uygun olması gerekirken, davalı idarenin işyeri açma ve çalışma ruhsatı değerlendirme komisyonu tarafından yerinde yapılan tespit raporundan da anlaşıldığı üzere Yönetmeliğin Ek-2 m.8.14’teki şartları taşımadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, Büyükçekmece Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün … günlü, … sayılı yazısından, işyerinin bulunduğu binaya ait konut inşaatı için verilen yapı ruhsatının bulunduğu ve yapı kullanma izin belgesinin ise bulunmadığı hususu dikkate alındığında; 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde yer alan hükme de uygun olmadığı anlaşıldığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen kararın, yukarıda belirtilen gerekçe eklenerek onanması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.