Danıştay 2. Daire E.2022/7 K.2022/637

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

… İdare Mahkemesince, Danıştay Beşinci Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kısmen gerekçeli onama, kısmen bozma kararının, bozmaya ilişkin kısmına uyularak verilen kararla, davacının işlem sebebiyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının tazminine karar verilmesi istemi yönünden davanın reddine karar verilmiş, yargılama giderinin yarısı davacı üzerinde bırakılmış ve davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davacının temyiz yoluna başvurması üzerine, Danıştay İkinci Dairesince; anılan kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davacı tarafından; doğrudan terfi ettirilmesi gerektiği, kazanılmış hakkının bulunduğu, davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek, Danıştay İkinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Düzeltilmesi istenen kararın yöntem ve yasaya uygun olduğu, bu nedenle istemin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davacının iş bu davadaki adli yardım talebinin daha önce, Danıştay İkinci Dairesinin 15/09/2021 günlü, E:2021/14391, K:2021/2682 sayılı kararı ile kabul edildiği görüldüğünden, 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince, adli yardım istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek, işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Kararın, esasına ilişkin kısmına yönelik davacının karar düzeltme isteminin incelenmesinde;

Danıştay dava daireleri ile idari veya vergi dava daireleri kurulları tarafından verilen kararların düzeltme yolu ile yeniden incelenebilmelerini gerektiren nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesinin 1. fıkrasında gösterilmiş, aynı maddenin 2. fıkrasında ise, anılan daire ve kurulların kararın düzeltilmesi isteminde ileri sürülen nedenlerle bağlı oldukları belirtilmiş bulunmaktadır.

Dilekçede ileri sürülen düzeltme nedenlerinin anılan maddede sayılan nedenlere uymadığı anlaşılmıştır.

Kararın, yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden davacı isteminin incelenmesinde;

Davacının, Mahkeme kararının yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısmına yönelik düzeltme talebi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 54. maddesinin 1/c fıkrasına uygun bulunduğundan, davacının karar düzeltme isteminin kısmen kabulü ile Danıştay İkinci Dairesinin 15/09/2021 günlü, E:2021/14391, K:2021/2682 sayılı kararı bu yönüyle kaldırılarak; uyuşmazlık yargılama giderleri ve avukatlık ücreti yönünden yeniden incelendi:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştayın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun maddesinin gerekçesinde ise; temyiz incelemesinde sadece maddi hatalarda değil, aynı zamanda yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen eksiklik ya da yanlışlıklarda da düzelterek onama kararı verilmesinin sağlandığı, uygulamada, vekâlet ücretine, yargılama giderlerine ya da faize hükmedilmesinin unutulması ya da bunların yanlış hesaplanması gibi, kararın asli olmayan unsurlarında görülen bir kısım eksiklik ya da yanlışlıklar nedeniyle bozma kararları verildiği,

bunun mahkeme tarafından tekrar karara bağlandığı ve yine bu kararlara karşı yeniden kanun yollarına başvurulabilmesi nedeniyle hem zaman hem de emek kaybına neden olunduğunun görüldüğü, bu suretle esasa etkili olmayan konularda Danıştayın kesin karar vermesi sağlanarak uyuşmazlığın hızla sonuçlandırılmasının amaçlandığı hususlarına yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un ''Kararlarda bulunacak hususlar'' başlığını taşıyan 24. maddesinin (f) bendinde; kararlarda, yargılama giderleri ve hangi tarafa yükletildiğinin belirtileceği, 31. maddesinin göndermede bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323. maddesinde de; davaya göre Kanun uyarınca takdir olunacak vekalet ücretlerinin yargılama giderlerinden olduğu, 326. maddesinin birinci fıkrasında; kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, 330. maddesinde; davayı kaybeden taraf aleyhine vekalet ücretine hükmedileceği, 331. maddesinin 1. fıkrasında ise;

davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine hükmedileceği kuralına yer verilmiştir.

Bilindiği üzere, yargılama sonucu bir tarafa yargılama giderlerinin yükletilmesinin nedeni, o tarafın, dava açmak ya da dava açılmasına sebebiyet vermek suretiyle karşı tarafın yargılama masrafı yapmasına neden olmasıdır.

Somut olayda, dava konusu işlemin iptali ile dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan maddi kayıpların davalı idarece davacıya ödenmesine hükmedilmesi yolunda.

İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, iptale ilişkin kısmı Danıştay Beşinci Dairesinin 21/02/2019 günlü, E:2016/19425, K:2019/1488 sayılı kararı ile davacının "komiser rütbesine terfi ettirilmemesine ilişkin işlem" hakkında yeniden değerlendirme yapılması gerektiği" belirtilerek gerekçeli olarak onanmış, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan maddi kayıpların davalı idarece davacıya ödenmesine ilişkin kısmı ise bozulmuştur..

İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla, anılan kararın bozmaya ilişkin kısmına uyularak, dava konusu işlemin iptal edilmesine yönelik Mahkeme kararının davacının doğrudan terfi ettirilmesi sonucunu doğurmadığı, tespit edilen hususlara göre durumunun yeniden değerlendirilmesine yönelik olduğu ve davacının terfi edip etmeyeceğinin bu değerlendirme sonucunda belirleneceği dikkate alındığında, bu aşamada davacının maddi kayıplarının varlığından söz edilmesi mümkün olmadığından, davacının işlem sebebiyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının tazminine karar verilmesi istemi yönünden davanın reddi yolunda hüküm kurulmuştur.

Ancak, bu "ret hükmü" işlemin hukuka uygunluğunu saptayan ya da davacının haksız olduğunu ortaya koyan nitelikte bir hüküm olmayıp, yalnızca konuyla ilgili henüz karar verilemeyeceğini tespit etmektedir. Başka bir ifade ile davanın esası hakkında bir karar verilmiş değildir.

Bu itibarla, parasal ve özlük hak talebinin bağlı olduğu işlem hakkında iptal kararı verildiği, dava konusu parasal ve özlük hak talebi hakkında "hukuka aykırılık" yolunda bir tespit yapılmadığı dikkate alındığında, yargılama giderlerinin yarısının davacı üzerinde bırakılarak, davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.

Bu husus, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan, düzeltilmesi mümkün eksiklik olarak görüldüğünden, İdare Mahkemesince verilen kararın hüküm fıkrasında yer alan "...aşağıda dökümü gösterilen ve davacı tarafından yapılan 221,20-TL yargılama giderinin yarısı olan 110,60-TL'nin davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, kalan 110,60-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına;

davalı idare tarafından temyiz ve karar düzeltme aşamasında yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 121,20-TL yargılama giderinin yarısı olan 60,60-TL yargılama gideri ile A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 1.700,00-TL avukatlık ücretinin davacı tarafından davalı idareye ödenmesine, kalan 60,60-TL'nin davalı idare üzerinde bırakılmasına;

davalı idare tarafından yatırılan gider avansından artan 18,80-TL'nin kararın kesinleşmesinden sonra davalıya iadesine, Harçlar Kanunu'nun 8. maddesi uyarınca eksik kalan 29,20-TL karar harcı ile işbu kararın tebliği için resmi postadan karşılanan 24,50-TL posta ücretinin davacıdan tahsili için ilgili merciiye müzekkere yazılmasına,

Harçlar Kanunu'nun 13/1-j maddesi uyarınca davalı idareden temyiz aşamasında alınmayan 136,00-TL karar harcı, 42,60-TL başvuru harcı, 45,60-TL YD harcı ile karar düzeltme aşamasında alınmayan 92,50-TL karar düzeltme harcı olmak üzere toplam 316,70-TL harç bedelinin yarısı olan 158,35-TL'nin davacıdan tahsili için ilgili merciiye müzekkere yazılmasına,..." ibaresinin "...aşağıda dökümü yapılan toplam 221,20-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, temyiz ve karar düzeltme aşamasında davalı idare tarafından yapılan 121,20-TL yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına,

..." şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

(X) KARŞI OY

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinde; "1. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;

a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar.

b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar." hükmüne yer verilmiştir.

Temyiz incelemesinde; incelemeye tabi karardaki gerekçenin değiştirilmesi veya maddi hata ve yanlışlıkların düzeltilmesi, eksikliklerin tamamlanması mümkün olmakla birlikte, hükmün sonucunu, kapsamını değiştirecek şekilde düzeltme yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Temyiz istemine konu Mahkeme kararı sonucunda haksızlığı yolunda bir tespit yapılmayan davacı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu husus, yukarıda belirtildiği üzere 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi kapsamında bulunmayıp; kararın bozulmasını gerektiren "hukuka aykırılık" teşkil etmektedir.

Bu sebeple, İdare Mahkemesi kararının bu kısmının, Mahkemece yeniden bir karar verilmek üzere bozulması gerektiği oyuyla, düzeltilerek onama kararına katılmıyoruz.