Danıştay 2. Daire E.2022/892 K.2022/2900

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

...İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla.

Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesinin 24/05/2016 günlü ve E:2015/8284, K:2016/3949 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle, idari yargıda, açılan bir dava devam ederken, dava açılmasına sebebiyet veren konuda, idarelerce yeni bir işlem tesis edilmek suretiyle, menfaat ihlalini oluşturan durumun ortadan kalkması halinde, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolunda hüküm kurulmasının yerleşik içtihatlarla kabul edildiği, mahkeme kayıtlarına 03/08/2016 tarihinde giren davacı vekilinin dilekçesi ekinde gönderilen belgelerden;

davacı şirketin işyeri açma ve çalışma ruhsatı aldığı görüldüğünden, konusu kalmadığı anlaşılan davanın esası hakkında karar verilmesine yer bulunmadığı, öte yandan, ruhsatı yenilemeyen davacının, ruhsatsız çalıştığı ve süresi içinde müracaatta bulunulmadığının tespit edildiği tarihten itibaren onbeş günlük süre verilerek ruhsatı yenilemesinin sağlanması gerektiği, davacıya 15 günlük süre verilmeksizin işyerinin ticaret ve sanat icrasından men edilmesi şeklinde dava konusu işlemin tesis edildiği ve dava açıldıktan sonra davacının ruhsat alarak davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından yargılama giderlerinin,

davanın açılmasına sebebiyet veren davalı idareye yüklenmesi gerektiği belirtilerek, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, yargılama giderlerinin tamamının idareye yüklenmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : Dr. ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından, Trabzon ili, Merkez, ...Sokak .... numarada “...Düğün Salonu” unvanıyla işletilen işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınıncaya kadar faaliyetten men edilmesine ve anılan karar uyarınca 03/12/2012 tarihinde mühürlenerek kapatılmasına ilişkin 26/12/2012 tarihli işlemin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İYUK.nun "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller" başlıklı 31. maddesi.

"Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, dosyanın taraflar ve ilgililerce incelenmesi, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler, elektronik işlemler ile ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla duruşma icrasında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygunlanır.

(Ek cümle: 5/4/1990-3622/11 md.. Değişik:10/6/1994-4001/14 md.) Ancak, davanın ihbarı (…) Danıştay, mahkeme veya hakim tarafından re'sen yapılır. (Ek cümle: 3/11/2016-6754/22 md.) Bilirkişiler, bilirkişilik bölge kurulları tarafından hazırlanan listelerden seçilir ve bilirkişiler hakkında Bilirkişilik Kanunu ve 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili hükümleri uygulanır." hükmünü amir bulunmaktadır.

6100 sayılı HMK.nun "Yargılama giderlerinden sorumluluk" başlığını taşıyan 326. maddesine göre, "(1) Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir. (2) Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır. (3) Aleyhine hüküm verilenler birden fazla ise mahkeme yargılama giderlerini, bunlar arasında paylaştırabileceği gibi, müteselsilen sorumlu tutulmalarına da karar verebilir."

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; Trabzon ili, Merkez, ...Sokak .... numarada “...Düğün Salonu” unvanıyla işletilen işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınıncaya kadar faaliyetten men edilmesine ve anılan karar uyarınca 03/12/2012 tarihinde mühürlenerek kapatılmasına ilişkin 26/12/2012 tarihli işlemin iptali istemiyle dava açıldığı, davacı vekilinin 03/08/2016 tarihli dilekçesi ekinde davacı şirketin ...tarih ve ...sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının yer aldığı, bunun üzerine mahkemece konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer bulunmadığına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Öncelikle belirtmek gerekirse, bakılmakta olan davanın konusu "işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi" isteminin reddine ilişkin olmayıp, ruhsatsız olarak işletilen işyerinin "işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınıncaya kadar faaliyetten men edilmesine ve anılan karar uyarınca mühürlenerek kapatılmasına ilişkin" işlemin iptali talebidir.

Bu nedenle, ruhsatsız olarak işletildiğinden bahisle işyerinin ruhsat alınıncaya kadar faaliyetten men edilmesine ve mühürlenerek kapatılmasına ilişkin işlemin iptali talebiyle açılan dava devam etmekte iken; mezkur işyerine "işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi" ile davanın konusuz kalması söz konusu değildir.

Ancak, 08/05/1990 tarihli ruhsata dayanılarak "...Düğün Salonu" olarak ...tarafından çalıştırılan işyerinin, davacı şirket tarafında devralınarak çalıştırılmaya devam edildiği, davacı şirketin anılan işyerini "kendi adına düzenlenmiş" bir ruhsat olmadan çalıştırdığı, bu durumun tesbiti üzerine, belediye encümeninin ...gün ve ...sayılı kararı ile işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınıncaya kadar ticaret ve sanattan men edilmesine karar verildiği, 26/11/2012 tarihli işlemle söz konusu encümen kararı gereğince işyerinin mühürlenmek suretiyle ticaret ve sanat icrasından men edileceğinin bildirildiği;

ünvan değişikliği veya devirden itibaren 3 ay içinde müracaatla ...Kuyumculuk İthalat ve İhracat Tic. Ltd.

Şti. adına ruhsatı yenilemeyen davacının, ruhsatsız çalıştığı ve süresi içinde müracaatta bulunulmadığının tespit edildiği tarihten itibaren onbeş günlük süre verilerek ruhsatı yenilemesinin sağlanması gerektiği, bu durumda; davacıya 15 günlük süre verilmeksizin işyerinin ticaret ve sanat icrasından men edilmesi şeklinde tesis edilen işlemde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Her ne kadar, mahkemece konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer bulunmadığına ve davanın açılmasına sebebiyet verdiği belirtilerek yargılama giderlerinin davalı idareye yükletilmesine karar verilmesi üzerine, davalı idare vekili tarafından mahkeme kararı yargılama giderleri yönünden temyiz edilmiş ise de; HMK 326.maddesine göre yargılama giderlerinin tarafların davadaki haklılık durumlarına göre paylaştırılması gerektiğinin hüküm altına alındığı, davacıya 15 günlük süre verilmeksizin işyerinin ticaret ve sanat icrasından men edilmesi şeklinde tesis edilen dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu dikkate alındığında, yargılama giderlerinin davalı idareye yükletilmesinde, sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.