Danıştay 2. Daire E.2022/996 K.2025/5461

Dava Konusu İstem

Polis memuru olarak görev yapmakta iken emekli olan davacı, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ...sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında Edirne İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapmakta iken "suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma, resmi belgede sahtecilik, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık" suçları kapsamında adli soruşturma başlatıldığı, bu durumun davalı idare tarafından öğrenilmesi üzerine başlatılan idari soruşturma neticesinde davacının "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasıyla cezalandırıldığı, dava dosyasının incelenmesinden; soruşturmanın usulüne uygun olarak yapıldığı, davacının savunmasının ve tanık ifadelerinin alındığı,

yeterli inceleme ve araştırmanın yapıldığı, adli ve idari tüm soruşturma kapsamında edinilen verilerden hareketle davacıya isnat edilen fiilin sabit olduğu görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ...

Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; davacının, Devlet memurluğundan çıkarma istemiyle yapılan soruşturma sonucu son savunmasının istenilmesine dair 31/01/2020 tarihli tebliğ evrakı üzerine açıkça ''Sözlü savunma yapmak istiyorum'' ibaresini ve iletişim numarasını yazdığı halde Yüksek Disiplin Kurulunda sözlü savunma yapması amacıyla bilgilendirilmediği ve sözlü savunması alınmadan dava konusu işlemin tesis edildiğinin anlaşıldığı,

savunma hakkı kapsamında davacıya tanınan seçimlik yetkileri kullanma hakkının davacıya ait olduğu ve idarece bu seçimlik yetkilerden herhangi birinin kullanılması konusunda davacının zorlanamayacağı; diğer taraftan davacının, sözlü savunmasının alınmasına yönelik talebinin, davacının sözlü savunmasını almaya/dinlemeye yetkili yüksek disiplin kurulunca görüşülerek karara bağlanması gerektiği, dosya kapsamında davacının talebinin anılan şekilde kurul gündemine alınmadığı,

bu durumda, davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 129. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen hakları kullanmasına imkan tanınmadan, son savunma hakkı usulüne uygun kullandırılmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde Anayasal güvence altındaki savunma hakkının kısıtlanmış olması sebebiyle hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf talebinin kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı tarafından; dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu, davacıya isnat edilen fiilin sübuta erdiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Edirne İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapmakta iken emekli olan davacı, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ...günlü, ... sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davayı açmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 129. maddesinin 2. fıkrasında, memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 129. maddesinde; ''Yüksek disiplin kurulları kendilerine intikal eden dosyaların incelenmesinde, gerekli gördükleri takdirde, ilgilinin özlük dosyasını ve her nevi evrakı incelemeye, ilgili kurumlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya niyabeten dinletmeye, mahallen keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler.

Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir." hükmü, 130. maddesinde ise; "Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez.

Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." hükmü yer almıştır.

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "Bilinen adreste tebligat" başlıklı 10. maddesinde. "Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır. Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır.

Şu kadar ki; kendisine tebliğ yapılacak şahsın müracaatı veya kabulü şartiyle her yerde tebligat yapılması caizdir." hükmüne. "Tebliğ imkansızlığı ve tebellüğden imtina" başlıklı 21. maddesinde.

"Kendisine tebligat yapılacak kimse veya yukarıdaki maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza mukabilinde teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir.

İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.

Gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup, muhatap o adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırır. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır. ..." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları bakımından memura 7 günden az olmamak üzere tanınan savunma hakkı; memuriyetten çıkarma cezası bakımından soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapmaya kadar daha geniş bir şekilde tanınmış bulunmaktadır.

Yasa koyucu disiplin cezası bakımından ilgili açısından en ağır sonuçları doğuran Devlet memurluğundan çıkarma cezasının verilmesinde, bu şekilde bir savunma hakkının tanınmasını memur statüsü açısından önemli bir güvence olarak öngörmüştür.

Anayasa'nın 129., 657 sayılı Kanun'un 129 ve 130. maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; Devlet memurunun veya diğer kamu görevlilerinin görevine son verilmesi sonucunu doğuran disiplin cezalarının verilebilmesi için, söz konusu disiplin cezalarını vermeye yetkili merciler tarafından, ilgili kamu görevlisinin hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandığı delilleri, üzerine atılı fiillerin hukuki nitelendirmesini ve önerilen disiplin cezasını öğrenmesi sağlanarak, savunma yapmasına imkan tanınmasının hukuken zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, disiplin kurulunca, hakkında meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması teklif edilen ilgiliye son savunma hakkı tanınması ve ilgilinin disiplin kurulunda sözlü savunma yapma talebinde bulunması durumunda kendisine sözlü olarak savunma hakkı verilmesi gereklidir.

Uyuşmazlık konusu olayda; hakkında yürütülen soruşturma sonucunda davacının son savunmasının istenilmesine ilişkin yazının 31/01/2020 tarihinde tarihinde davacıya tebliğ edildiği, Tebliğ-Tebellüğ ve Teslim Belgesinde davacının "Sözlü savunma yapmak istiyorum" ifadesini işaretlediği; idare tarafından disiplin dosyası 12/02/2020 tarihinde görüşüleceğinden, kurul tarihi ve saatini içeren davet yazısının davacının Merkezi Nüfus İdare Sisteminde (MERNİS) kayıtlı adresi olan "...

Mah. ... Sok. No:... İç Kapı No:... Eyüpsultan / İSTANBUL" adresine memur vasıtasıyla tebliğ edilmeye çalışıldığı, yapılan araştırmada davacının belirtilen adreste ikamet etmediği, bu adreste farklı şahısların ikamet ettiği, mahallede ... isimli kimsenin bulunmadığı, ilgili evrakın ...

Mahallesi muhtarı olan C.Ş.'ye kapalı zarf içinde teslim edildiği yönünde Eyüpsultan İlçe Jandarma Komutanlığı personelince 07/02/2020 tarihli tutanak düzenlendiği ve anılan tutanağın üst yazı ile gönderildiği, davacının veya vekilinin sözlü savunma yapmak için kurula gelmediği anlaşılmaktadır.

Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesine göre, gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup, muhatap o adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memurunun tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim etmesi ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırması gerektiği açıktır.

Dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile jandarma tarafından tutulan 07/02/2020 tarihli tutanağın incelenmesinden; sözlü savunma tarihinin bildirimine ilişkin yazının davacının mernis adresine memur vasıtasıyla tebliğ edilmeye çalışıldığı, adreste bulunamaması üzerine evrakın mahalle muhtarına imza karşılığı teslim edildiği; ancak ihbarnamenin adresteki binanın kapısına yapıştırılmadığı, yani davacıya Tebligat Kanunu'nun ilgili hükümlerinde belirtilen usulde bir tebligatın yapılmadığı görülmüştür.

Netice itibarıyla; belirtilen gerekçelerle davacının disiplin kurulunda sözlü savunma yapma talebi ile ilgili olarak davacıya sözlü savunma hakkını kullanabilmesi için usulüne uygun şekilde tebligat yapılmadan ve sözlü savunma hakkı verilmeden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddi yolundaki Mahkeme kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptali yönündeki Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.