Danıştay 2. Daire E.2023/104 K.2023/1434

Davanın konusu

Davacı Dernek tarafından. 25/08/2022 günlü, 31934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 1. maddesi ile Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nin 18. maddesinin,

2. fıkrasının (a) bendine 12. alt bent olarak eklenen düzenlemede yer alan teşvik ödemesinin aile hekimliği uzmanları yönünden daha yüksek oranda belirlenmesi talebine ilişkin 22/11/2022 günlü başvurunun zımnen reddine dair idari işlem ile bu işlemin dayanağı olan Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nin aile hekimliği birimince yapılan günlük muayene sayısı doğrultusunda teşvik ödemesi yapılacağına ilişkin 18. maddesinin, 2. fıkrasının (a) bendinin, 12. alt bendinin,

burada düzenlenen teşvik ödemesinin aile hekimliği uzmanları bakımından daha yüksek bir oranda belirlenmemesi nedeniyle eksik düzenleme içerdiğinden bahisle yürütülmesinin durdurulması ve iptali istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay İkinci Dairesince dava dilekçesi ve ekleri 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği, 30/06/2021 günlü, 31527 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Davacı Dernek, Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 1. maddesi ile Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nin 18. maddesinin, 2. fıkrasının (a) bendine 12. alt bent olarak eklenen düzenlemede yer alan teşvik ödemesinin aile hekimliği uzmanları yönünden daha yüksek oranda belirlenmesi talebine ilişkin 22/11/2022 günlü başvurunun zımnen reddine ilişkin idari işlemin yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle bakılan davayı açmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlığını taşıyan 14. maddesinin 3/e bendinde, dilekçelerin süre aşımı yönünden inceleneceği; 6. fıkrasında ilk incelemeye ilişkin hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı; ''İlk inceleme üzerine verilecek karar'' başlığını taşıyan 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, süre aşımı yönünden yapılan incelemede Kanun'a aykırılık görülürse davanın reddine karar verileceği hususları hüküm altına alınmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde;

"1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.

...

4. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." hükmüne,

7331 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle değişik "İdari makamların sükutu" başlıklı 10. maddesinde;

"1. İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler.

2. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Otuz günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı,isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, otuz günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." hükmüne,

7331 sayılı Kanun'un 2. maddesiyle değişik "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde ise,

"1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.

2. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.

3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı Dernek, Yönetmelik değişikliğinin Resmi Gazete'de yayımlandığı 30/06/2021 tarihini izleyen günden itibaren 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca altmış gün içinde dava açma yoluna gitmemiş; ancak, aradan uzun bir süre geçtikten sonra 22/11/2022 tarihinde Yönetmeliğin değiştirilmesi için davalı idareye yaptığı başvurunun zımnen reddi üzerine 11/01/2023 tarihinde bakılan davayı açmıştır.

Davacı Dernek, davalı idareye yaptığı başvurusunda Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nin 18. maddesinin, 2. fıkrasının (a) bendine 12. alt bent olarak eklenen düzenlemede yer alan teşvik ödemesinin, aile hekimliği uzmanları yönünden daha yüksek oranda belirlenmesi talebinde bulunmuştur.

Görüldüğü üzere davacı Derneğin Sağlık Bakanlığına yaptığı bu başvuru, anılan Yönetmeliğin değiştirilmesi istemiyle yapılmış bir başvurudur. Dolayısıyla bu başvurunun reddine ilişkin işlemin, davacı Dernek yönünden bir uygulama işlemi olarak kabul edilmesine olanak bulunmamaktadır.

Zira, 2577 sayılı Yasa'nın 7. maddesinde sözü edilen "uygulama işlemi" kavramı, kural koyucu nitelikteki düzenleyici işlemlere dayanılarak ilgililer hakkında tesis edilen ve onların menfaatlerinin ihlal edilmesi sonucunu doğuran, başka bir ifadeyle hukuksal durumlarında değişiklik doğuran bireysel nitelikteki işlemleri ifade etmektedir.

Bu itibarla davacının, dava konusu ettiği Yönetmeliğin değiştirilmesi amacıyla 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi kapsamında yaptığı başvurunun zımnen reddi sonrasında, bu ret işlemini iptal davasına konu edebileceğinin kabulü, kamu düzeninden sayılan dava açma süresinin gözardı edilmesi sonucunu doğuracaktır.

Belirtilen durum karşısında, 2021 yılında yürürlüğe girerek hukuki sonuçlarını doğurmuş olan Yönetmelik değişikliğine karşı dava açma süresi içinde dava açmayan davacı Derneğin, dava açma süresinin geçirilmesinden sonra, sözü edilen Yönetmelikte değişikliğe gidilmesi için 2577 sayılı Yasa'nın 11. maddesine göre davalı idareye yaptığı başvuru dava açma süresini yeniden başlatmayacağından, bu başvurunun reddi üzerine açılan davanın esasının süre aşımı nedeniyle incelenemeyeceği açıktır.