Danıştay 2. Daire E.2023/3195 K.2023/6076

Dava konusu istem: Mersin İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı, "genelev ya da tek başına fuhuş yapılan yerlerde, bar, pavyon, gazino vb. yerlerde çalışan kadınlarla ya da çevresinde iffetsizlikle tanınan kadın ya da erkeklerle karı-koca gibi yaşamak ya da ilişki kurmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/16 maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... günlü ... sayılı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle dava açmıştır

Uyuşmazlık hakkında verilen kararlar:

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Davalı idare tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla istinaf isteminin reddine karar verilmiş; anılan karar Danıştay Beşinci Dairesinin 22/10/2018 günlü, E:2017/10292, K:2018/16894 sayılı kararıyla bozulmuştur.

Danıştay Beşinci Dairesinin anılan bozma kararına uyularak ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararla; davalının istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine hükmedilmiştir.

Davacı tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine ise Danıştay İkinci Dairesinin 05/04/2022 günlü, E:2021/2731, K:2022/1598 sayılı kararıyla; uyuşmazlığa konu disiplin cezasının tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün ''Meslekten çıkarma'' başlıklı 8/16 maddesinde.

"Genelev ya da tek başına fuhuş yapılan yerlerde, bar, pavyon, gazino vb. yerlerde çalışan kadınlarla ya da çevresinde iffetsizlikle tanınan kadın ya da erkeklerle karı - koca gibi yaşamak ya da ilişki kurmak," fiilinin meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında düzenlendiği.

08/03/2018 günlü, 30354 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-ş hükmünde ise; ''iffetsizliği bilinen veya anlaşılmış olan bir kimse ile bilerek evlenmek ya da evlilik bağını devam ettirmek veya böyle bir kimseyi yanında bulundurmak ya da nikahsız olarak devamlı surette yaşamakta ısrar etmek'' fiilinin meslekten çıkarma cezasını gerektirdiğinin kurala bağlandığı;

dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için öncelikle davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiği hususunun karara bağlanması gerektiği; ceza hukuku kökenli bir ilke olan;

ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen lehe olan hükmün uygulanması ilkesinin, işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngördüğü;

davacının eylemine karşılık gelen eski düzenleme ile yeni düzenleme birlikte incelendiğinde, cezalandırmaya esas disiplin suçunun, sonraki tarihli Kanun ile fiilin çerçevesi daha daraltılarak yeniden düzenlendiği; davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına temel olan eyleminin sınırlarının belirlenmesinde mevcut hukuki durum itibarıyla lehe düzenleme yapılmış olması ve "suç ve cezada lehe olan kuralın uygulanması" kuralının disiplin yaptırımları yönünden de geçerli bir ilke olması karşısında, mevzuat değişikliği ile oluşan yeni hukuki durum uyarınca,

dava konusu disiplin cezasının dayanağı Tüzük hükümleri ile 7068 sayılı Kanun hükümlerinin karşılaştırılması ve davacı lehine olan hüküm dikkate alınarak bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Bu arada Adana Bölge İdare Mahkemesinin kurulması ve Mersin ilinin yargı çevresi yönünden anılan Mahkemeye bağlanmasının ardından Konya Bölge İdare Mahkemesince istinaf başvurusunun yetki yönünden reddine karar verilerek dosya yetkili Adana Bölge İdare Mahkemesine gönderilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla. Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün ''Meslekten çıkarma'' başlıklı 8. maddesinin 16. fıkrasında.

"Genelev ya da tek başına fuhuş yapılan yerlerde, bar, pavyon, gazino vb. yerlerde çalışan kadınlarla ya da çevresinde iffetsizlikle tanınan kadın ya da erkeklerle karı - koca gibi yaşamak ya da ilişki kurmak," fiilinin meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında düzenlendiği, 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Kanun'un disiplin cezası verilecek fiillerin sayıldığı 8. maddesinin 6. fıkrasının (ş) bendinde;

''İffetsizliği bilinen veya anlaşılmış olan bir kimse ile bilerek evlenmek ya da evlilik bağını devam ettirmek veya böyle bir kimseyi yanında bulundurmak ya da nikahsız olarak devamlı surette yaşamakta ısrar etmek'' ve aynı fıkranın (cc) bendinde; ''Bir kimseyle gayri tabii mukarenette bulunmak yahut bu fiili kendisine rızasıyla yaptırmak'' fiillerinin meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayıldığı kurallarına yer verildiği; açıklandığı üzere, hemcinsle olan uygunsuz ilişki bakımından Tüzük'te tanımı yapılan suçun kapsamının daha dar olduğu,

sonradan yürürlüğe giren 7068 sayılı Kanun'da ise aynı eylemin çerçevesinin (Tüzük'te var olan daraltıcı unsura yer verilmeyerek) genişletildiği, dolayısıyla olayda davacının lehine olan düzenleme Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü olduğundan, bozma kararına uyulmayarak, uyuşmazlığın Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8. maddesinin 16. fıkrasına göre incelendiği, buna göre, davacının, C.D. isimli şahısla otelde aynı odada birlikte kalması,

telefonla iletişim kurması fiilleri ile davacının beyanları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, "çevresinde iffetsizlikle tanınan erkeklerle karı - koca gibi yaşamak ya da ilişki kurmak" eyleminin sübuta erdiği, her ne kadar C.D. isimli şahısla 2012 yılından sonra bir araya gelerek görüşmese de, 28/07/2013 tarihi itibarıyla mesajlaşma ve telefonlaşma şeklinde ilişkisini sürdürdüğünün anlaşıldığı, süregelen bu fiillerinin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/16 maddesinde belirtilen fiillerle örtüştüğü anlaşıldığından,

dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

Israra ilişkin kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 01/06/2023 günlü, E:2022/3749, K:2023/1239 sayılı kararıyla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının ısrara ilişkin kısmının onanmasına, uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi için dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ilk derece mahkemesinin iptal kararından sonra yeni bir ceza verildiği; dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, olayda tipiklik şartının gerçekleşmediği, temyize konu kararda yorum hatası yapıldığı, lehe düzenlemenin uygulanması gerektiği, yeni kanuni düzenlemenin lehe olduğu, olayın yanlış nitelendirilerek yanılgıya düşüldüğü, aynı soruşturma dosyasındaki başka kişilerle ilgili lehe emsal kararlar verildiği belirtilerek hukuka aykırı ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.