Danıştay 2. Daire E.2023/4064 K.2023/4930

Dava Konusu İstem

Dava; … Polis Meslek Eğitim Merkezinde öğrenci olan davacı tarafından, ilgili Kanun Hükmünde Kararnameler ile kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilenlerin Polis Akademisi Başkanlığına bağlı eğitim kurumlarından ilişiğinin kesilmesine ilişkin Polis Akademisi Yönetim Kurulunun … günlü, … sayılı kararı uyarınca okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin … günlü, … sayılı işlemin iptali ve uğranılan maddi kaybının tazmini istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ...

İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; ilgili Yönetmelik hükümleri uyarınca, Polis Meslek Eğitim Merkezlerine giriş koşullarını taşımadığı sonradan anlaşılan veya eğitim görmekte iken giriş koşullarını kaybettiği tespit edilen öğrencilerin okuldan ilişiğinin kesileceği tabii olmakla birlikte, meri mevzuatta daha önce askeri okulda eğitim görmekte iken bir şekilde ilişiğin kesilmesi halinin emniyet teşkilatına bağlı eğitim kurumlarında öğrenci olmaya engel haller arasında düzenlenmediği, daha önce askeri okulda eğitim görmekte iken ilişiğin kesilmesi halinde salt ilişiğin kesilmiş olması gerekçesine dayalı olarak,

emniyet teşkilatına bağlı eğitim kurumlarında öğrenim görmekte olanların ilişiğinin kesilmesine olanak sağlayan herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığından, davacının Akademi Yönetim Kurulunun … günlü, … sayılı kararı ve Polis Akademisi Başkanlık Makamının 12/01/2017 tarihli onayı ile 13/01/2017 tarihinden itibaren POMEM'den ilişiğinin kesilmesi işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı, davacının işlem sebebiyle uğradığı maddi hak kaybı var ise davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ve işlem nedeniyle uğranılan maddi hak kaybı var ise davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; kesin kayıt işlemi yapılırken SGK kayıtlarında davacının, 15 Temmuz 2016 tarihinde başarısız darbe girişimi sonrası ilgili Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan askeri okulla ilişiğinin kesildiğinin belirlendiği, Polis Akademisi Yönetim Kurulunca bu durumdaki öğrencilerin okuldan ilişiğinin kesilmesine karar verildiği, bu karara istinaden tesis edilen dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, Afyonkarahisar Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğüne 18. dönem POMEM öğrencisi olarak planlamasının yapıldığı, daha sonra Polis Akademisi Yönetim Kurulunun 06/01/2017 günlü, 2017/01 sayılı kararı ile 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sonrası ilgili Kanun Hükmünde Kararnamelerle kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilen öğrencilerin Polis Akademisi Başkanlığına bağlı eğitim kurumlarından ilişiğinin kesilmesine karar verildiği,

bu kapsamda SGK veri girişleri yapılırken davacının da kapatılan askeri okullarla ilişkilendirildiğinin görülmesi üzerine Afyonkarahisar Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü Yönetim Kurulunun … günlü, … sayılı işlemi ile okuldan ilişiğinin kesilmesi yönünde karar alındığı, bunun üzerine Polis Akademisi Başkanlığının 12/01/2017 günlü, … sayılı işlemi ile okuldan ilişiğinin kesildiği, anılan işlemin iptali ve uğranılan maddi kaybının tazmini istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat incelendiğinde;

211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun 3. maddesinde "askeri öğrenci", subay, askeri memur veya astsubay yetiştirilmek üzere muhtelif okul ve üniversitelerde okuyan ve resmi bir kıyafet taşıyan öğrenciler olarak tanımlanmıştır.

27/04/2002 günlü, 24738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Subay ve Astsubay Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "Bu Yönetmelikte geçen;

a) Ön sözleşme: Türk Silahlı Kuvvetleri birlik, karargâh, kurum ve kuruluşları ile sözleşmeli subay veya sözleşmeli astsubay adayları arasında; askerî eğitime alınmaları konusunda yapılan ve askerî eğitim dönemi başlangıcı ile subaylık veya astsubaylık nasıp kararnamesinin onay tarihine kadar geçecek süreyi kapsayan sözleşmeyi,

b) Sözleşme: Türk Silahlı Kuvvetleri birlik, karargah, kurum ve kuruluşları ile sözleşmeli subay veya astsubay adaylarından askeri eğitimi başarı ile tamamlayanlar arasında yapılan ve üç yıldan az, dokuz yıldan fazla olmamak üzere hizmet yükümlülüğü getiren, örneğine göre hazırlanmış ve taraflarca imzalanmış olan yazılı bir belgeyi,

c) Sözleşmeli Subay/Astsubay Aday Adayı: Sözleşmeli subay veya astsubay adayı olmak için müracaat etmiş ancak henüz kendileriyle ön sözleşme yapılmamış olanları,

...

d) Sözleşmeli Astsubay Adayı: Sözleşmeli astsubay yetiştirilmek amacıyla ön sözleşme yapılarak askeri eğitime alınanları,

f) Sözleşmeli Astsubay: Bu Yönetmelikte öngörülen esaslara göre, kendileri ile sözleşme yapılarak astsubay nasbedilen astsubay çavuş, astsubay kıdemli çavuş, astsubay üstçavuş ve astsubay kıdemli üstçavuş rütbelerini haiz astsubayları,

g) Askerî eğitim: Sözleşmeli subay ve sözleşmeli astsubay adaylarına okul, kurum, sınıf okulu, kıtalar veya eğitim merkezlerinde yaptırılacak olan temel askerlik ile subaylık veya astsubaylık anlayışı kazandırma eğitimini, ... " hükmü yer almaktadır.

21/06/2007 günlü, 26559 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Sınıf Okulları/Eğitim Merkezi Komutanlıkları Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "öğrenci", Sınıf okulları/eğitim merkezi komutanlıklarında rütbesiz olarak temel askerlik eğitimine tabi tutulan ve/veya okuyan Türk Silahlı Kuvvetleri mensubu askeri personel ile Askeri Eğitim ve İşbirliği Anlaşmaları kapsamında eğitim verilen dost ve müttefik ülkelerin personeli; "kursiyer" ise, "sınıf okulları/eğitim merkezi komutanlıklarında subay/astsubay temel eğitim-öğretimine ve açılan her çeşit kurslara iştirak eden subay, sözleşmeli subay ... " olarak;

"sözleşmeli subay/astsubay adayı", "Türk Silahlı Kuvvetlerinde sözleşmeli subay veya sözleşmeli astsubay olarak yetiştirilmek üzere kendileri ile ön sözleşme yapılarak askeri eğitime alınanların sözleşmeli subay/astsubay nasbedilinceye kadar sahip oldukları statü" olarak ifade edilmiştir.

Dış Kaynaktan Muvazzaf Astsubay Temin Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "Muvazzaf Astsubay Adayı", kendi nam ve hesabına fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarını bitirenlerden Türk Silahlı Kuvvetlerinde muvazzaf astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik ve muvazzaf astsubaylık anlayışı kazandırma eğitimine alınanlar olarak; "Temel Askerlik ve Muvazzaf Astsubaylık Anlayışı Kazandırma Eğitimi" ise muvazzaf astsubay adaylarına verilecek temel askerlik eğitimi ile onlara muvazzaf astsubaylık anlayışını kazandırmak amacıyla yaptırılacak eğitim olarak tanımlanmıştır.

06/06/2015 günlü, 29378 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği'nin 8. maddesinde. Polis Meslek Eğitim Merkezlerine başvuru yapacak adaylarda aranılacak şartlar sayılmış; aynı Yönetmeliğin 21. maddesi ise. "Adaylar, intibak eğitiminin herhangi bir aşamasında POMEM Müdürlüğüne yazılı başvuruları ile POMEM’den çıkma isteklerini bildirerek ayrılabilirler. Çıkan adayların geri dönme istekleri kabul edilmez.

Sağlık Yönetmeliği hükümleri hariç, POMEM’den çıkarılan adaylar bir daha POMEM giriş sınavlarına başvuruda bulunamazlar. Bu durum, çıkarılan adaylara yazılı olarak tebliğ edilir. 8 inci maddede sayılan nitelikleri taşımadıkları anlaşılan adayların ilişikleri, POMEM Müdürünün teklifi ve Başkanın onayıyla kesilir. POMEM’den çıkan veya çıkarılan adaylar, eğitim-öğretimin başlangıcına kadar yapılan masraflardan sorumlu tutulmazlar." hükmüne yer verilmiştir.

15/07/2015 günlü, 29417 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Polis Meslek Eğitim Merkezleri Eğitim - Öğretim Yönetmeliği'nin "Eğitim Sonu Sınavı" başlıklı 21. maddesinde; "POMEM öğrencilerinin aday memur olarak atanmaları için öğrenim süresini başarıyla tamamlamaları ve eğitim sonunda Başkanlıkça yapılacak sınavda başarılı olmaları şarttır. Yapılacak sınavın usul ve esasları Başkanlıkça belirlenir." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyiz istemine konu Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi kararının, dava konusu işlemin iptaline yönelik kısmının incelenmesi sonucunda; Davacının, Afyonkarahisar Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğünde öğrenci olmadan önce Astsubay Temel Askerlik ve Astsubaylık Anlayışı Kazandırma (ASTTASAK) kursuna kursiyer olarak girmeye hak kazandığı, davacının 26/08/2016 tarihinde ASTTASAK'da kurs eğitimini tamamladığı görülmekte olup, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre statüsünün askeri okul öğrencisi değil ASTTASAK kursiyeri olduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta; davacının başarısız darbe girişimi sonrasında ilgili Kanun Hükmünde Kararnamelerle kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilen askeri öğrenci statüsünde olmadığı, ASTTASAK kursiyeri olarak eğitimini tamamlayan kişi konumunda bulunduğu ve Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği'nin adaylarda aranılacak nitelikleri düzenleyen 8. maddesinde ve diğer ilgili mevzuatta, davacının konumunda bulunan öğrenci adaylarının öğrencilik statüsünün sonlandırılmasına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği göz önünde bulundurulduğunda.

Polis Meslek Eğitim Merkezi sınavlarına girerek başarılı olan ve geçici kaydı yapılarak intibak eğitimini tamamlayan davacı hakkında, davalı idarece Polis Meslek Eğitim Merkezine giriş koşullarını taşımadığı ya da kaybettiğine ilişkin mevzuata uygun şekilde yapılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucuna göre herhangi bir somut tespit yapılmaksızın sadece ilgili Kanun Hükmünde Kararnameler ile kapatılan askeri okullardan ilişiğinin kesilmiş olduğundan bahisle, dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşıldığından,

davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin Polis Akademisi Başkanlığının … günlü, … sayılı işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan; davacının statüsünün "askeri okul öğrencisi" değil, "ASTTASAK kursiyeri" olduğu göz önünde bulundurulduğunda, kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilen askeri öğrencilere ilişkin Polis Akademisi Başkanlığı Akademi Yönetim Kurulunun … günlü, … sayılı kararının davacıya uygulanma olanağı bulunmadığı da açıktır.

Bu durumda; dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.

Temyiz istemine konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davacıya ödenmesine yönelik kısmının incelenmesine gelince;

Yukarıda belirtilen mevzuat gereği, davacının, Polis Meslek Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesi işleminin iptal edilmiş olmasının, doğrudan polislik mesleğine atanması sonucunu doğurmayacağı, öğrenciliğe döndükten sonra, eğitim sonunda yapılacak sınavda başarılı olması halinde atamasının yapılacağı açıktır.

Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesi kararı üzerine eğitimine yeniden başlayacak olan davacının henüz öğrenci olduğu, Polis Meslek Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesi işleminin iptaline karar verildiği tarihte, davacının, henüz atanıp atanamayacağı hususunun belirli olmaması nedeniyle bu aşamada, yoksun kaldığı parasal hakların ödenmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmekte olup, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.