Danıştay 2. Daire E.2023/4107 K.2024/1730

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

... İdare Mahkemesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla. Mahkemenin 08/01/2019 tarihli kararıyla davacının Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevkinin yapılarak Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde belirtilen sağlık şartlarını taşıyıp taşımadığının saptanmasına karar verildiği, bu Hastanece düzenlenen... günlü, ... sayılı raporda.

"Karar: safra kesesi polibinde dolayı POMEM öğrencisi olamaz" tespitine yer verildiği; hakem hastane olarak sevk edildiği Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulunca düzenlenen raporla sağlık şartları yönünden Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olamayacağı ortaya konulan davacı hakkında yapılan değerlendirme sonucunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla. Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen ... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunda, davacının işitmesinin normal sınırlarda olduğu ve Ek-3/6-A-1b ve 1c'ye uyduğu belirtildiğinden, işitme kaybı yönünden davacının POMEM öğrencisi olmasına herhangi bir engel bulunmadığı;

dava konusu işlemin diğer bir sebebi olan "safra kesesi polibi"ne ilişkin olarak dava konusu işlemin tesis edildiği tarihten sonra yürürlüğü giren ve davacının lehine hükümler getiren 29/09/2019 günlü, 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin eki Ek-3/4-A-2a'da "Safra kesesinin semptomsuz patolojileri, polipleri (1cm’den küçük olan, 1cm dahil) ve taşları sağlam kabul edilir." hükmü yer aldığından,

davacının değişen Yönetmelik hükümleri uyarınca POMEM öğrencisi olup olamayacağının tespiti amacıyla Dairece... günlü, E:... sayılı ara kararıyla hakem hastane olarak belirlenen Ankara Şehir Hastanesinden sağlık kurulu raporu düzenlenmesinin istenildiği, anılan Hastane Sağlık Kurulu tarafından düzenlenen ... günlü, ... sayılı raporda "... Portal ve hepatik venöz sistem, intra ve ekstrahepatik safra yolları normal genişliktedir. Safra kesesi izlenmedi (opere).

Koledok normal genişlikte olup lümeni içerisinde patoloji saptanmadı... Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin eki Ek-3/4-A'ya uyar.

POMEM öğrencisi olur." kanaatinin belirtildiği; davacının sağlık durumunun POMEM öğrencisi olmasına engel teşkil etmediği düzenlenen sağlık kurulu raporlarıyla ortaya konulduğundan, davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3/4-A (Safra kesesi polibi) ve Ek-3/6-A (İşitme kaybı) maddelerinde belirtilen sağlık şartlarını taşımadığından bahisle Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olamayacağı belirtilerek eğitim merkezi ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle,

davacı vekilince yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacı hakkında aldırılan sağlık kurulu raporunda, davacının POMEM'e girişte aranan sağlık şartlarını taşımadığının tespit edilmesi üzerine ilişiğinin kesildiği, dava konusu işlemin mevzuata uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden, yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek.3-4-A maddesinde; ".... Bu sisteme ait kronik hastalığı, sürekli diyet uygulamasıyla veya ilaç tedavisiyle kontrol altında tutulmayı gerektirecek bir hastalığı, organ ve sistem fonksiyonlarını etkileyen bir hastalığı, sakatlığı olanlar ile doğuştan (konjenital) veya sonradan (cerrahi-travmatik) organ eksikliği veya organ yokluğu olanlar (aşağıdaki istisnai maddeler hariç) öğrenciliğe kabul edilmezler..." hükmü yer almakta olup, safra kesesi poliplerinin boyutu bakımından herhangi bir istisna getirilmemiştir.

Bakılan uyuşmazlıkta, gerek davalı idarece, gerek Mahkemece sevkedildiği Hastaneler tarafından düzenlenen Sağlık Kurulu raporlarında, davacıya "safra kesesi polibi" teşhisi konulduğu ve belirtilen durumun, yukarıda aktarılan Yönetmelik hükümlerine göre davacının, sağlık şartlarını taşımadığı tartışmasızdır.

Bu itibarla, sağlık şartlarını taşımadığı açık olan davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Öte yandan, dava konusu işlem tarihinden sonra yapılan Yönetmelik değişikliğiyle, safra kesesi poliplerinin belirli boyutlarda kalması halinde öğrenciliğe engel oluşturmayacağına ilişkin düzenleme yapılmış ise de, anılan düzenlemenin Mahkemece dikkate alınıp alınamayacağının ve davacıya uygulanıp uygulanamayacağının irdelenmesi gerekmektedir.

Statü hukuku olarak da adlandırılan İdare Hukukunda, yargısal denetimi yapılacak idari işlemlerin tesis edildikleri tarihte yürürlükte olan kurallarla denetlenmesi esastır. Belirtilen kuralın en yaygın istisnaları; bireysel işlemin dayanağı olan üst normun, yetkili yargı merciilerince hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesi ve yaptırım niteliğindeki idari işlemler bakımından da, lehe bir düzenleme getirilmesidir.

Bakılan uyuşmazlıkta; davalı idarece sağlık şartları bakımından yeni düzenleme yapılmış olmakla birlikte; önceki düzenlemenin hukuka aykırı olduğuna ilişkin herhangi bir yargı kararı mevcut değildir. Dolayısıyla, değiştirilene kadar hukuken geçerli olan ve ilgililere uygulanma zorunluluğu bulunan düzenleyici işlemlere dayalı olarak tesis edilen bireysel işlemlerin hukuka uygunluğunun kabulü zorunludur. Aksi düşüncenin kabulü halinde; idarece yapılan her yeni Yönetmelik değişikliği, önceki düzenlemeye dayalı olarak tesis edilen tüm bireysel işlemlerin geçersizliği-iptal edilebilirliği sonucunu doğurur ki, belirtilen kaotik durumun hukuken izahı olamaz.

Öte yandan, öğrenciliğe kabul şartları, ceza hukuku anlamında herhangi bir suçu ya da kabahati içermemektedir. Dolayısıyla, kabul şartlarında yapılacak bir değişikliğin, sadece idari yaptırımlar bakımından Mahkemelerce dikkate alınasını öngören "lehe düzenleme" yöntemiyle, idari yaptırım olmayan işlemlere uygulanması hukuken mümkün değildir.

Bu itibarla, işlem tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uyarınca davacının POMEM öğrencisi olamayacağı tartışmasız olup, öğrenciliğe kabul şartlarında yapılan değişikliğin davacıya uygulanamayacağı, bu nedenle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.