Danıştay 2. Daire E.2023/4607 K.2024/4670

Dava konusu istem : Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığında sözleşmeli jandarma astsubay öğrenci olarak eğitim görmekte olan davacının, hakkında yaptırılan güvenlik soruşturması sonucunda, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma dosyasında "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan işlem yapıldığı bilgisi üzerine öğrencilikten çıkarılmasına ilişkin Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığının ... günlü, ... sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, sözleşmeli astsubay alımı sınavını kazanarak Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığı 3. Astsubay Eğitim Tabur Komutanlığı emrinde eğitime başladığı, öğrenci olduğu sırada hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda 10/07/2017 tarihinde öğrencilikle ilişiğinin kesildiği, bu işleme karşı açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla işlemin iptaline hükmedilmesi üzerine 06/08/2018 tarihinde öğrenci olarak katılışının yapıldığı, sonrasında davacı hakkında tekrar yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma yürütüldüğü bilgisine ulaşılmakla davaya konu işlemle öğrencilikle tekrar ilişiğinin kesildiği, olayda; davacı hakkında "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan ...

Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen ... sayılı soruşturma dosyasında, 09/01/2019 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğinin görüldüğü, bu durumda hakkında savcılıkça soruşturma yürütüldüğünden bahisle dava konusu işlem tesis edilmiş ise de, okul komutanlığı tarafından yapılan idari tahkikat evrakının ihbar amacıyla ... Cumhuriyet Başsavcılığına, oradan da yetkisizlik kararıyla dosyanın ...

Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesi üzerine soruşturmanın başlatıldığı, dolayısıyla davalı idarenin ihbarıyla başlatılan soruşturma gerekçe gösterilerek dava konusu işlemin tesis edildiği, halihazırda davacı hakkında adli soruşturma da bulunmadığı açık olduğundan, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği; öte yandan, işlemin hukuka aykırı olduğuna karar verildiğinden,

davacının bu işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminin de kabulü gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle mahrum kalınan parasal hakların dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; istinaf başvurusuna konu mahkeme kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; Jandarma Genel Komutanlığında görev yapmanın sıradan bir memuriyet olmayıp, özel niteliklere sahip olmayı gerektiren bir meslek olduğu, bu nedenle personel temininde mümkün olduğunca hassas davranılmasının güvenlik riski açısından büyük önem arz ettiği, güvenlik soruşturması sonucunda kendisi veya birinci derece yakınları hakkında olumsuz bilgi notu bulunan bir kişinin teşkilat bünyesinde barındırılmaması gerektiğinin açık olduğu, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte henüz savcılıkça soruşturmanın devam ettiği, tesis edilen işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı, harçtan muaf tutulmaları gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının gerekçeli onanması, davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile anılan kararın, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının ''Ortak Hükümler'' kısmının 2. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığında sözleşmeli jandarma astsubay öğrenci olarak eğitim görmekte iken hakkında yaptırılan güvenlik soruşturması sonucunda, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma dosyasında "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan işlem yapıldığı bilgisi üzerine Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığının ... günlü, ... sayılı işlemi ile öğrencilikten çıkarılan davacının, anılan işlemin iptali ve bu işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davayı açtığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

08/11/2016 günlü, 29882 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığı Temin Yönetmeliği'nin "Adaylarda aranılacak nitelikler" başlıklı 29. maddesinde, "(Değişik:RG-8/11/2019-30942)...(2) ASEM’e başvuru yapacak sivil kaynaklı adaylarda ise aşağıdaki şartlar aranır: ...f) 5237 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile, adayın kendisinin ve evli ise eşinin;

1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa dahi bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak,

2) Affa uğramış, para cezasına çevrilmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar,Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık veya cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan dolayı mahkûm olmamak veya bu suçlardan dolayı devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak veya kovuşturması uzlaşma ile neticelenmemiş olmak...

(3) ASEM’e başvuran adayların birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen şartlardan herhangi birini taşımadıkları anlaşılması halinde, sınav sonuçlarına bakılmaksızın adaylıkları, öğrenime başlamışlarsa öğrencilikleri sona erdirilir..." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

I) Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının incelenmesi:

Uyuşmazlık, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığında sözleşmeli jandarma astsubay öğrenci olarak eğitim görmekte iken hakkında yaptırılan güvenlik soruşturması sonucunda, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma dosyasında "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan işlem yapıldığı bilgisi üzerine davacının ilişiğinin kesilmesi işleminden kaynaklanmaktadır.

Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığı Temin Yönetmeliği'nin yukarıda belirtilen 29. maddesinde başvuru yapacak adaylarda aranacak nitelikler düzenlenmiş olup, adayların başvuruların son günü itibarıyla anılan nitelikleri taşımaları gerekmektedir.

Somut olayda; davacının Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı tarafından yapılan sözleşmeli astsubay alımı sınavını kazanmasının ardından 02/01/2017 tarihinde kayıt yaptırarak Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı 3. Astsubay Eğitim Tabur Komutanlığı emrinde eğitimine başladığı, davacı hakkında Soruşturma No:... ile Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından açılan soruşturmada, ... günlü, ... sayılı yetkisizlik kararı ile dosyanın ...

Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği, ...

Cumhuriyet Başsavcılığının Soruşturma No:... esasına kayıtlı dosyada 09/01/2019 tarihinde davacı hakkında üzerine atılı "Silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan dolayı "kovuşturmaya yer olmadığına" karar verildiği, davacının eğitim merkezine kayıt yaptırdığı 02/01/2017 tarihinden önce sözleşmeli astsubay alımı sınavlarına başvurduğu ve hakkındaki savcılık soruşturmasının 2017 yılında başladığı dikkate alındığında, sözleşmeli astsubay alımı için başvuru yaptığı dönemde davacı hakkında herhangi bir soruşturmanın bulunmadığı, giriş ile ilgili nitelikleri taşıdığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda sözleşmeli astsubay alımı sınavı için başvuru yapıldığı dönemde davacı hakkında herhangi bir soruşturma bulunmadığı anlaşıldığından, giriş ile ilgili şartları taşımadığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemin iptali yönünde karar veren İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.

II) Bölge İdare Mahkemesi kararının, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine ilişkin kısmının incelenmesi:

Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu işleme ilişkin kısmının yukarıda yer verilen gerekçeyle onanmasına dair Daire kararının, davacının doğrudan öğrenciliğe iadesi sonucunu doğurmadığı, davacının diğer şartları taşıyıp taşımadığı hususunun davalı idarece ayrıca incelenebileceği dikkate alındığında, davacının parasal haklarına ilişkin bu aşamada karar verilemeyeceği sonucuna ulaşıldığından, Mahkeme kararının parasal hakların kabulüne ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.