Danıştay 2. Daire E.2023/546 K.2024/4863

Dava konusu istem : Dava; Kütahya ili, ... ilçesi, Aile Sağlığı Merkezi ... No'lu Aile Hekimliği biriminde aile hekimi olarak görev yapan davacının, Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin 13. maddesinin 5. fıkrası uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Kütahya Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının FETÖ/PDY silahlı örgütüne üye olmamakla birlikte örgüte yardım etmek suçunu işlediğinden bahisle hakkında tanzim edilen iddianamenin kabul edilerek ceza mahkemesince kovuşturma aşamasına geçildiği, hakkında yürütülen adli muhakeme esnasında toplanan deliller ve bilirkişi raporunda tespit edilen hususlar dikkate alındığında;

davalı idarece davacının "terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olmak, bu örgütlere yardım etmek, kamu imkân ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanmak ya da kullandırmak, bu örgütlerin propagandasını yapmak" fiilini işlediğinden Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin 13. maddesinin 5. fıkrası uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:...sayılı temyize konu karar ile; mahkeme kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek, davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; "silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüte yardım etmek suçundan" yargılandığı ceza davasında ... Ağır Ceza Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla beraatine hükmedildiği, aile hekimliği sözleşmesinin feshi için ortada bir neden olmadığı ve idarenin haksız fesih yaptığının ortaya çıktığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz istemin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kütahya ili, ... ilçesi, ...

Aile Sağlığı Merkezinde aile hekimi olarak görev yapan davacının, hakkında disiplin soruşturması yürütüldüğünden ve neticede Devlet memurluğundan çıkarma cezası teklif edildiğinden bahisle aile hekimliği sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Kütahya Valiliğinin ...günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan (1. dava) davada; davacının savunması alınmaksızın sözleşmesinin feshi yoluna gidildiği gerekçesiyle yürütmenin durdurulması yolunda verilen ...

İdare Mahkemesinin... günlü, E:... sayılı kararına istinaden, davacının 30/01/2020 tarihli son savunması alınmış olup, Kütahya Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemiyle, Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin 13. maddesinin 5. fıkrası uyarınca aile hekimi sözleşmesi yeniden feshedilmiş ve bu işlemin iptali istemiyle ise ... İdare Mahkemesinin... sayılı esasına kayden işbu dava (2. dava) açılmıştır.

Bilahare; ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş olup; istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı karar, Danıştay İkinci Dairesinin 01/06/2022 günlü, E:2021/15500, K:2022/3159 sayılı kararıyla, husumet (usul) yönünden bozulmuş, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla, istinaf başvurusunun incelenmek üzere dosyanın gönderildiği yetkili ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince, anılan bozma kararına uyularak verilen ...günlü, E:..., K:... sayılı kararla, iptal kararının kaldırılmasına ve dava dosyasının ... İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

... İdare Mahkemesince, dosyanın Kütahya Valiliği husumetiyle tekemmül ettirilerek yeniden incelenmek suretiyle verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararla, dava konusu işlem öncesinde davacının savunması alınmaksızın sözleşmesinin feshi yoluna gidildiği gerekçesiyle, işlemin iptaline karar verilmiş olup; ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla, istinaf başvurusu reddedilmiş, davalı idarece temyiz yoluna başvurulması üzerine.

Danıştay İkinci Dairesinin 11/09/2024 günlü, E:2023/7041, K:2024/3914 sayılı kararıyla, davacı hakkında "Silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüte yardım etmek" suçundan kamu davası açıldığının davalı İdarece öğrenilmesi üzerine başlatılan disiplin soruşturması sonunda davacı hakkında Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin (E) bendinin (l) fıkrası uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasının uygulanması yönünde getirilen muhakkik teklifinin değerlendirilmesi için soruşturma dosyasının Sağlık Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna sunulduğu,

bu nedenle de davalı Kütahya Valiliğince davacının aile hekimliği hizmet sözleşmesinin usulsüz olarak feshedilmesine karar verildiği. Dairelerinin ara kararına cevaben davalı idare tarafından sunulan klasör incelendiğinde, davacının silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüte yardım etmek suçundan yargılandığı davada ...Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla beraatine hükmedildiği, bu karara karşı yapılan isninaf başvurusunun ...

Bölge Adliye Mahkemesi... Ceza Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla esastan reddine karar verildiği ve kararın temyiz edilmeden kesinleştiği, davacı hakkında verilen beraat kararı kesinleşmiş olduğundan görevden uzaklaştırma kararı kaldırılarak 04/10/2023 tarihinde ...

Devlet Hastanesinde göreve başlatıldığı, Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesine ilişkin olarak da herhangi bir işlem tesis edilmediğinin görüldüğü; bu durumda yasal dayanağı bulunmayan sözleşme feshine dair işleme gerekçe olarak gösterilen "Devlet memurluğundan çıkarılması yönünde getirilen teklifin Bakanlık Yüksek Disiplin Kuruluna bildirilmesi" yönündeki maddi olayın da ortadan kalktığı anlaşılmakla, dava konusu işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesine yer verilmek suretiyle, bölge idare mahkemesi kararı gerekçe değiştirerek onanmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

30/12/2010 günlü, 27801 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren (Mülga) Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin "Sözleşmenin yetkili merci tarafından sona erdirilmesi" başlıklı 13. maddesinde "Aşağıdaki hâllerde, sözleşmeyle çalıştırılan aile hekimi ve aile sağlığı elemanının sözleşmesi, feshi gerektiren fiilin kişiye tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde alınan savunmalar uygun görülmediği takdirde, vali tarafından herhangi bir ihbar veya ikaza gerek duyulmadan sona erdirilir:

a) Aile hekimine kayıtlı kişi sayısının aralıksız iki aydan fazla süreyle (aylık yapılan üçüncü bildirimde) bin kişinin altına düşmesi.

b) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (4), (5) ve (7) numaralı alt bentlerinde yer alan şartlar ile bu Yönetmelikte belirtilen şartların taşınmadığının anlaşılması veya bu şartların sonradan kaybedilmesi.

c) 7 nci maddede belirtilen faaliyetlerde bulunulduğunun tespit edilmesi.

ç) Kurumundan aylıksız veya ücretsiz izinli sayılanlar hakkında, yüksek disiplin kurullarınca verilen Devlet memurluğundan çıkarma cezasına veya sözleşmenin sona erdirilmesine dair kararın valiliğe bildirilmesi.

d) Çalışanın kadrosu veya pozisyonundan istifa etmesi.

e) Mücbir sebepler hariç, özürsüz ve kesintisiz olarak on gün görev başında bulunulmaması.

f) Sağlık sebebiyle bir sözleşme döneminde yüzseksen günü aşan süreyle görevin ifa edilememesi.

g) Eczane veya medikal firmaları, beşerî ilaç firmaları veya özel sağlık kuruluşları gibi mesleği ile ilgili alanlarda faaliyet gösteren gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişilerinin temsilcileri ile etik dışı haksız çıkar ilişkisinde bulunulduğunun tespit edilmesi.

ğ) Menfaat karşılığında gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlendiğinin tespit edilmesi.

h) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125 inci maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinde yer alan fiil ve hâllerin işlendiğinin tespit edilmesi.

ı) Gözaltına alınma, tutuklanma veya hükümlülük nedeniyle görevi başında bulunamama süresinin sekiz haftayı aşması.

(2) Birinci fıkranın (b), (ç), (g), (ğ) ve (h) bentlerine göre sözleşmesi sona erdirilenler, beş yıl süreyle yeniden

sözleşmeli olarak çalıştırılamaz. Birinci fıkranın (c), (d) ve (e) bentlerine göre sözleşmesi sona erdirilenler bir yıl süreyle, (f) bendine göre sözleşmesi sona erdirilenler ise sağlık durumunun görevin sürekli ifasına engel olmadığına dair sağlık kurulu raporu ibraz edilinceye kadar yeniden sözleşmeli olarak çalıştırılamazlar.

(3) Bu maddede yer alan fiillerin işlendiğinin sözleşme döneminden sonra öğrenilmesi veya sözleşme döneminde öğrenilse dahi başlatılan soruşturmanın ilgili sözleşme döneminden sonra aile hekimi veya aile sağlığı elemanının aleyhine sonuçlanması durumunda mevcut sözleşme sona erdirilir.

(4) Bakanlıkça bölgede çalışan aile hekimi sayısında değişiklik yapılması nedeniyle ihtiyaç duyulması hâlinde veya kayıtlı kişi sayısının iki aydan uzun süreyle bin kişinin altında seyretmesi nedeniyle sözleşmesi sona erdirilen aile hekimi yerine sözleşme yapılan aile hekimi hakkında, birinci fıkranın (a) bendi hükmü sözleşme tarihini takip eden birinci yılın sonundan itibaren uygulanır.

(5) Birinci fıkranın (g) ve (h) bentlerine münhasır olmak üzere, aile hekimliği hizmetlerinin gerektirdiği hâllerde, görevi başında kalmasında sakınca görülen aile hekimleri ve aile sağlığı elemanları, Sağlık Bakanı, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkanı, vali, Bakanlık sağlık denetçileri veya Türkiye Halk Sağlığı Kurumu sağlık denetçileri tarafından en fazla iki aya kadar sözleşmeleri askıya alınmak suretiyle görevden uzaklaştırılabilir.

Bu süre içinde tamamlanacak idari soruşturma neticesinde ilgililerin anılan bentlerde yer alan fiilleri işledikleri sabit görülür ise sözleşmeleri sona erdirilir, aksi hâlde ilgililer görevlerine iade edilir.

Sözleşmenin askıda olduğu süre zarfında, müdürlükçe pozisyona geçici görevlendirme yapılır ve sözleşmeli aile hekimi ile görevlendirilen aile hekimine 17 nci maddeye göre, sözleşmeli aile sağlığı elemanı ve görevlendirilen aile sağlığı elemanına ise 20 nci maddeye göre ödeme yapılır.

(6) Bu maddede yer alan fiillerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren en geç iki ay içinde gerekli işlem başlatılarak takip eden altı ay içerisinde sonuçlandırılır. Belirtilen fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde sözleşme feshedilmediği takdirde fesih yetkisi zamanaşımına uğrar." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Kütahya ili, ... ilçesi, ... Aile Sağlığı Merkezinde aile hekimi olarak görev yapan davacının, hakkında disiplin soruşturması yürütüldüğünden ve neticede Devlet memurluğundan çıkarma cezası teklif edildiğinden bahisle aile hekimliği sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Kütahya Valiliğinin ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan (1. dava) davada; yapılan yargılama sonucunda Danıştay İkinci Dairesinin 11/09/2024 günlü, E:2023/7041, K:2024/3914 sayılı gerekçeli onama kararıyla, yasal dayanağı bulunmayan sözleşme feshine dair işlemin sebebi olarak gösterilen "Devlet memurluğundan çıkarılması yönünde getirilen teklifin Bakanlık Yüksek Disiplin Kuruluna bildirilmesi" yönündeki maddi olayın ortadan kalktığı anlaşılmakla, işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmamıştır.

Bu durumda; davacının savunması alınmaksızın sözleşmesinin feshi yoluna gidildiği gerekçesiyle yürütmenin durdurulması yolunda (1. davada) verilen ... İdare Mahkemesinin... günlü, E:...sayılı kararına istinaden, davacının 30/01/2020 tarihli son savunması alınarak, Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin 13. maddesinin 5. fıkrası uyarınca aile hekimi sözleşmesinin yeniden feshedilmesine ilişkin Kütahya Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı dava konusu işleminin de dayanağı kalmamış ve hukuka aykırı hale gelmiştir.