Danıştay 2. Daire E.2023/5719 K.2023/5948

2- … Bakanlığı

DAVANIN KONUSU

Aile hekimi olan davacı tarafından, 29/07/2023 günlü, 32263 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin bazı maddelerinin iptali istenilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkimi …'ın açıklamaları dinlenildikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/6. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2., 4., 5. ve 9. maddelerinin bazı hükümleri ile res'en tespit edilecek, kanunla düzenlenmesi gerekirken Yönetmelikle düzenlenmiş, aile hekimlerinin özlük haklarını ihlal eden diğer tüm maddelerin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1/a bendinde, iptal davaları; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacak davalar olarak tanımlanmış. 3. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde, dilekçelerde davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği.

14. maddesinin 3/g bendinde, dilekçeler üzerinde bu Kanun'un 3 ve 5. maddelerine uygun olup olmadığı yönünden inceleme yapılacağı.

15. maddesinin 1/d bendinde de, 14. maddenin 3/g bendinde yazılı halde otuzgün içinde 3 ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği kuralları yer almış; aynı maddenin 5. bendinde ise, 1. fıkranın (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine, yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda metnine yer verilen 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 2/b bendi uyarınca; davacı tarafından, davanın konusu ve sebeplerinin, dayanaklarıyla birlikte, belirgin bir biçimde ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturulması zorunlu olup, uyuşmazlığın, ancak bu şekilde yargı yerlerince hukuki irdelemesinin yapılmasından sonra hükme bağlanabileceği tartışmasızdır.

Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idarî işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.

Öte yandan, bir düzenleyici işleme karşı açılan iptal davasında, idari işlemde hukuka aykırılık bulunduğu ileri sürülerek düzenleyici işlemin tamamının iptali istenebileceği gibi, belirli kısmının iptalinin istenebilmesi de mümkündür. Ancak her durumda, düzenleyici işlemin iptali istenilen madde ya da kısımlarının, davacının menfaatini nasıl etkilediğinin ve hukuka aykırılık sebeplerinin, her madde bakımından ayrı ayrı açıklanmak suretiyle ortaya konulması gerekmektedir.

Davaya konu uyuşmazlıkta ise; davacı tarafından, Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2., 4., 5. ve 9. maddelerinin bazı hükümlerine yönelik açıklamalara yer verilmiş ve ilgili hükümlerin iptali istenilmekle birlikte Dairemizden re'sen hareket ederek Kanunu aşan diğer Yönetmelik hükümlerinin de iptal edilmesi talep edilmiştir. Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri olan taleple bağlılık ilkesi uyarınca ancak iptali istenen düzenleme hükümleri ile sınırlı olarak inceleme yapılması gerektiğinden, davacının "re'sen tespit edilecek, kanunla düzenlenmesi gerekirken Yönetmelikle düzenlenmiş, aile hekimlerinin özlük haklarını ihlal eden diğer tüm maddelerin iptali" şeklindeki isteminin taleple bağlılık ilkesine aykırı olduğu açıktır.

Bu durumda iptali istenilen düzenleme hükümlerinin açık ve net bir şekilde iptal sebepleriyle birlikte ortaya konulmadığı görüldüğünden, dava dilekçesinin bu haliyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun düzenlenmediği sonucuna ulaşılmıştır.