Danıştay 2. Daire E.2024/1177 K.2025/2683

Dava Konusu İstem

28. dönem olarak Malatya Polis Meslek Eğitim Merkezine geçici kaydı yapılan davacı, hakkındaki sağlık kurulu raporunun Sosyal Hizmetler ve Sağlık Dairesi Başkanlığı Sağlık Komisyonu tarafından incelenmesi sonucunda, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-1-A maddesi gereği "polis meslek eğitim merkezi öğrencisi olamaz" kararı verildiğinden bahisle Polis Akademisi Başkanlığının onayı ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, POMEM öğrenciliği için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı hususunun sağlık kurulu raporuyla saptanması amacıyla Mahkemece resen belirlenen Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edilmesine karar verildiği, anılan Hastanenin ... günlü, ... sayılı raporunda. "Teşhis: Talasemi Taşıyıcılığı. Karar: ETSŞY'ye göre Ek-3/1A-2b'ye uyar.

POMEM öğrencisi olur." yönünde tıbbi görüş bildirildiğinden; bu durumda, Mahkemece sevk edildiği Hastane tarafından düzenlenen raporla Yönetmelik'te aranan şartları taşıdığı anlaşılan davacının, polis meslek eğitim merkezinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının mevcut sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-1-A maddesine uymadığının tespit edilmesi üzerine Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olamayacağına karar verildiği, eksik ve yetersiz hakem hastanesi raporunun dikkate alınamayacağı, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Ayrıca, davacı hakkında düzenlenen, Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesinin ...günlü, ... sayılı hakem hastanesi sağlık kurulu raporunda; hemoglobin (HGB) seviyesinin 13,10 gr/dl çıktığı; anılan raporda yer verilen hemoglobin değerinin Dünya Sağlık Örgütünce, erkekler için kabul edilen sınırda olduğu açıktır.

(X) KARŞI OY

Dava; 28. dönem olarak Malatya Polis Meslek Eğitim Merkezine geçici kaydı yapılan davacı tarafından, hakkındaki sağlık kurulu raporunun Sosyal Hizmetler ve Sağlık Dairesi Başkanlığı Sağlık Komisyonu tarafından incelenmesi sonucunda, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-1-A maddesi gereği "polis meslek eğitim merkezi öğrencisi olamaz" kararı verildiğinden bahisle Polis Akademisi Başkanlığının onayı ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

Uyuşmazlık konusu olayda; davacının, ETSŞY gereğince sağlık kurulu raporu almak üzere sevk edildiği Ankara Bilkent Şehir Hastanesinin ...günlü, ... sayılı Sağlık Kurulu Raporunda; davacı hakkındaki 11/01/2023 tarihli tetkik sonucuna göre HGB'sinin 12,00 gr/dl çıktığı; aynı raporda davacı hakkındaki güncel tetkik sonucunun ise 11,70 gr/dl çıktığı tespitine yer verildiği, anılan rapora istinaden davacının okulla ilişiğinin kesildiği, Mahkemece hakem hastane olarak sevk edildiği Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanessince düzenlenen ...günlü, ... sayılı Sağlık Kurulu Raporunda.

"Teşhis: Talasemi Taşıyıcılığı. Karar: Oy birliği ile ETSŞY'ye göre Ek-3/1A-2b'ye uyar. POMEM öğrencisi olur." ifadelerine yer verildiği, anılan rapor üzerine Mahkemece iptal kararı verildiği, istinaf aşamasında da ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İdari işlemlerin yargısal denetimi, kural olarak dava konusu işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğunun denetimine ilişkindir. İşlemin sebep unsurunun, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlara dayalı olması halinde, davalı idarece anılan uzmanlık alanına ilişkin bilgi ve görüşlere dayalı olarak işlem tesis edilmesi gerektiği gibi, sözü edilen işlemlerin yargısal denetiminde, yargı merciince de, anılan sebep unsurunu oluşturan özel ve teknik bilginin hukuka uygunluğunun denetlenmesi gerekecektir.

Nitekim, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir...." hükmü yer almıştır.

Uyuşmazlıkta; dava konusu işlemin, davacının sağlık şartlarını taşımadığına ilişkin Sağlık Kurulu raporuna dayalı olduğu göz önüne alındığında; işlemin dayanağı olan Sağlık Kurulu raporunun hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılan davalarda yapılacak yargısal denetimde, özel ve teknik bilgi içeren Sağlık Kurulu raporunun, bilim ve fenne uygunluğu, yapılan tetkik ve tahlil sonuçları ile teşhis ve tanının hukuka uygunluğunun belirlenmesi, bu amaçla da; işleme dayanak Sağlık Kurulu raporunun hastalık branşına uygun uzman bilirkişilere incelettirilmesi gerekecektir.

Mahkemece görüşüne başvurulan ve bilirkişi niteliğinde olan hakem Hastane tarafından yapılacak incelemede; dayanak Sağlık Kurulu raporunun usul ve fenne aykırı olduğu, hastalığın tesbitine ilişkin yeterli tetkik yapılmadığı ya da tanı için ileri tetkik yapılması gerektiğinin belirlenmesi halinde; davacının sağlık şartlarını sağlayıp sağlamadığının belirlenebilmesi için yeniden tetkik ve tahlile tabi tutulması, önceki rapora itibar edilemeyeceğine ilişkin açıklamalar içeren raporun Mahkemeye ibrazı, Mahkemece de, sözü edilen raporun yeterli bulunması halinde hükme esas alınması gerektiği açıktır.

Esasen, yukarıda aktarılan yargılama süreci, HMK 266. maddede öngörülen "özel ve teknik bilgi içeren" konulara ilişkin uyuşmazlıklarda uygulanacak yargılama yöntemine daha uygun olacağı gibi; dava konusu işlemin sebep unsurunun denetimine ilişkin idari uyuşmazlıklar bakımından da, "işlem yargılaması" esasına dayanan idari yargılama hukukunun da özüne uygun olacaktır.

Öte yandan, Mahkemelerce, işlemin dayanağının tamamen bertaraf edilmesinin hukuken hiçbir izahı ve dayanağı bulunmadığı gibi, davacının doğrudan ve yeniden sağlık muayenesine tabi tutulmasına ilişkin uygulama, Mahkemeleri, idari fonksiyon içinde yürütülecek idari usulün bir parçasına dönüştürecek ve "yargılama" fonksiyonundan uzaklaştıracaktır.

Bu itibarla; davacının sağlık şartlarını taşımadığına ilişkin işleme dayanak alınan Sağlık Kurulu raporuyla ilgili hiçbir inceleme ve değerlendirme içermeyen, anılan rapora niçin itibar edilemeyeceğine ilişkin tesbitlere ve açıklamalara yer vermeyen, davacının doğrudan sağlık muayenesine tabi tutulması suretiyle düzenlenen Sağlık Kurulu raporu hükme esas alınarak verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığı görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.