Danıştay 2. Daire E.2024/1276 K.2024/4709

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; üst düzey kamu yöneticilerinin; kamu kurum ve kuruluşlarının geleceğe dönük planlarını ve politikalarını saptayan, bu plan ve politikalardaki hedefleri gerçekleştirmek için gerekli kaynakları ve bu kaynakların kullanım yerlerini belirleyen kişiler ya da bu kişilerin emir ve direktifleri yönünde uygulamayı yapan veya onlara yardımcı olan kişiler olduğu,

657 sayılı Kanun'un 76. maddesiyle atama yapma ve görevden alma konusunda ise idareye takdir yetkisi tanınmış olduğu hususları göz önüne alındığında ve idarenin kamu hizmetinin gerekleri doğrultusunda personelin görevini değiştirme konusunda yasalarla ve idare hukuku ilkelerine dayalı olarak sahip olduğu takdir yetkisini dava konusu işlemin tesisi sırasında kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında subjektif (öznel) nedenlerle kullandığına dair dosyada herhangi bir bilgi ya da belge bulunmadığı, kadro derecesi de korunmak suretiyle davacının daire başkanlığı görevinden alınarak,

mevzuat hükümlerine uygun olarak Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü bünyesinde uzman kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan, davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesine karar verilmesi talebinin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından. 35 yıllık memuriyet hayatında her kademede görevini layıkıyla yerine getirdiği, kariyer ve liyakat ilkeleri doğrultusunda daire başkanı kadrosuna atandığı, 6 yıl 7 ay süreyle kesintisiz olarak bu görevini sürdürdüğü, alt kadroya atanarak maddi ve manevi yönden mağdur edildiği, daire başkanı olarak görev yaparken hakkında adli veya idari soruşturma açılmadığı ve disiplin cezası almadığı, işlemin somut nedeninin bulunmadığı,

takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığının saptanması durumunda, bu durumun diğer işlemlerde olduğu gibi sebep ve maksat yönlerinden hukuka aykırılık nedeniyle işlemin iptalini gerektireceği, aksi halde Anayasa ve kanunlarda yer almayan şekilde bazı idari işlemlerin yargısal denetiminin yapılmaması ya da yargı denetiminden bağışık tutulması durumunun ortaya çıkacağı, davalı idare tarafından yapılan benzer atamalarda Mahkemelerce iptal kararları verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davalı idare tarafından. Bakanlığın tüm icraatından ve emri altındakilerin faaliyet ve işlemlerinden hukuki ve siyasi olarak sorumlu olan Bakan'ın. Anayasa'nın uygulanmasını, Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasının yerine getirilmesini teminen yürütme yetkisini kullanan Cumhurbaşkanı'na karşı sorumluluğunu yerine getirirken hep aynı bürokratlarla çalışmak zorunda olmadığı,

hizmetin gerektirdiği hallerde görevden alma ve yerine bir başkasını atama hususunda takdir yetkisinin bulunduğunun kabulü gerektiği, yöneticilik görevinden alma işleminin denetiminde görevde yetersizliğin veya başarısızlığın idarece ortaya konulmasının değil, takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında öznel nedenlerle kullanıldığının kanıtlanması gerektiği, takdir yetkisi sınırları dahilinde, idarelere nitelikleri eşit düzeyde bulunan personel arasından belli bir kadroya atama yapma veya birini görevden alıp bir diğerini anılan göreve atama konusunda serbesti tanınmasının zorunlu olduğu,

idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği, davacının üst düzey yöneticilik görevine atanmadan önce bulunduğu görevlere herhangi bir mesleki yarışma sınavı veya kurum içi görevde yükselme sınavında başarılı olmak suretiyle gelmediği, dava konusu işlemde hukuka aykırılığın bulunmadığı ileri sürülerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü bünyesinde daire başkanı olarak görev yapan davacının, bu görevden alınarak "sağlık uzmanı" kadrosuna atanmasına ilişkin ...... günlü, ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kalınan özlük haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76. maddesinde, kurumların, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst veya kurum içinde aynı veya başka yerdeki diğer kadrolara naklen atayabilecekleri hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76. maddesinde yer alan düzenleme ile memurların yer ve görev bakımından naklen atanmaları konusunda idarelere takdir yetkisi tanındığı; bu yetkinin ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kullanılabileceği; belirtilen unsurlara uyulmaksızın kullanıldığının kanıtlanması ya da yargı yerlerince saptanması halinde ise, idari işlemin sebep ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalinin gerekeceği yerleşik yargısal içtihatlardandır.

İdare hukukunda benimsenmiş bu prensiple, idarenin işlemlerinde keyfiliğin, subjektifliğin önlenmesinin ve bu suretle memurların daha rahat, güvenli bir statüde hizmet vermelerinin amaçlandığı şüphesizdir. Bu bakımdan, atama işlemine dayanak olan gerekçenin de yukarıda anılan hususlar dahilinde değerlendirilmesi; yapılacak değerlendirmede ilgilinin durumu, kamu yararı, hizmet gerekleri gibi kriterlerin dikkate alınması gerekmektedir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, 18/02/1988 tarihinde ... Hastanesinde hizmetli olarak kamu görevine başladığı ve 17/08/1992 tarihine kadar bu görevini yürüttüğü, 18/08/1992 ile 10/08/2006 tarihleri arasında memur kadrosunda görev yapmasının ardından, 11/08/2006 tarihinde atandığı ...

İl Sağlık Müdür Yardımcılığı görevini 13/03/2007 tarihine kadar sürdürdüğü, 14/03/2007 ile 04/11/2012 tarihleri arasında yerel ve genel seçimler için istifa süreçleri haricinde tedviren ... Hastanesinde Hastane Müdürü olarak görev yaptığı, 07/11/2012 ile 06/12/2012 tarihleri arasında... Hastanesinde İdari ve Mali İşler Müdürü olarak, 07/12/2012 ile 20/05/2016 tarihleri arasında ise ... Hastaneleri Kurumu ...

Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğinde Mali Hizmetler Başkanı olarak görev yaptığı, son olarak 23/05/2016 tarihinde atandığı daire başkanlığı görevinden 27/10/2022 tarihli dava konusu işlem ile alınarak sağlık uzmanı kadrosuna atanması üzerine temyizen incelenmekte olan davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta; davacının geçmiş hizmetleri değerlendirildiğinde, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun olarak bulunduğu göreve atandığı, daire başkanı kadrosundan alınarak sağlık uzmanı kadrosuna atanmasını gerektirecek şekilde hizmeti aksattığı veya başarısız olduğu ya da görevde kalmasında, hizmetin yürütülmesi açısından sakınca bulunduğu yönünde hukuken geçerli somut bilgi-belge bulunmadığı dikkate alındığında, salt takdir yetkisine dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Dava; Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü bünyesinde daire başkanı olarak görev yapan davacının, bu görevden alınarak "sağlık uzmanı" kadrosuna atanmasına ilişkin... günlü, ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kalınan özlük haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle açılmıştır.

657 sayılı Kanun'un 76. maddesi ile memurların naklen atanmaları konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı açık olup, bu yetkinin ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri gözardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı merciince saptanması halinde, sözü edilen bu durumun dava konusu idari işlemin neden ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği hususu yerleşmiş yargısal içtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır.

Davacının geçmiş hizmetleri incelendiğinde, idarenin, davacıyı daire başkanı kadrosuna 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76. maddesinde ifadesini bulan takdir yetkisi kapsamında atadığı görülmekte olup, davalı idarenin atama konusunda sahip olduğu bu yetkinin davacıyı görevden alma konusunda da mevcut olduğunun kabulü noktasında tereddüt bulunmamaktadır.

Bu durumda; idarenin mevzuat uyarınca sahip olduğu takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullandığına dair herhangi bir bilgi belgenin bulunmadığı, dava konusu işlemin, davacının geçmiş hizmetleri ve görevin niteliği göz önünde bulundurularak, hizmetin daha etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla kamu yararına uygun olarak tesis edildiği anlaşıldığından, davacının temyiz isteminin reddiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda anılan gerekçeyle onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.