Danıştay 2. Daire E.2024/1714 K.2024/4660

2- ... Genel Komutanlığı VEKİLLERİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:...sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem : Giresun İl Jandarma Komutanlığı emrinde astsubay olarak görev yapan davacı, hakkında verilen disiplin cezaları nedeniyle 7068 sayılı Kanun'un 12/1(a) ve (b) maddeleri uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, Dosya No:... Karar No:... sayılı Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulu işleminin iptali istemiyle dava açmıştır. ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla dava reddedilmiş; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Anılan karara karşı temyiz yoluna başvurulması üzerine ise Danıştay İkinci Dairesinin 21/02/2023 günlü, E:2021/10423, K:2023/583 sayılı kararı ile; davacının, hakkında tesis edilen en son disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde yirmi disiplin cezası puanını ve geriye doğru son beş yıl içinde de kırk disiplin cezası puanını aştığı gerekçesiyle 7068 sayılı Kanun'un 12/1(a) ve (b) maddeleri uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırıldığı,

toplam 20 disiplin cezasından ilk 11 disiplin cezası (11. ceza dahil) yönünden 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu hükümlerine, 12 ve devamında yer alan disiplin cezaları yönünden ise 7068 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğu, 6413 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca uyarma, kınama ve hizmete kısmi süreli devam disiplin cezalarına karşı yargı yolunun kapalı olduğu, tesis edilen 1, 2, 8 ve 9 sıra numaralı uyarma ve kınama cezalarının yargı yolunun kapalı olması nedeniyle dava edilemeksizin kesinleştiği ve doğrudan puanlamaya dahil edildiği,

dava konusu meslekten çıkarma cezasının sebebi olan disiplin cezalarından yargı yolu kapalı olan uyarma ve kınama disiplin cezalarının ayrı ayrı hukuki denetimi yapılarak varılacak sonuca göre değerlendirme yapılması gerekirken, anılan cezalara karşılık gelen disiplin puanlarının doğrudan hesaplamaya dahil edilerek, davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi kararı bozulmuştur.

Anılan bozma kararı üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. ... İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla dava yetki yönünden reddedilerek, dosya davacının son görev yaptığı yer mahkemesi olan ... İdare Mahkemesine gönderilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararla; dosyanın incelenmesinden davacının;

30/05/2014 kesinleşme tarihli 1 ceza puanına karşılık gelen uyarma cezasıyla,

02/09/2014 kesinleşme tarihli 1,5 ceza puanına karşılık gelen kınama cezasıyla,

26/09/2014 kesinleşme tarihli 3,5 ceza puanına karşılık gelen 1 gün süreyle hizmet yerini terk etmeme cezasıyla,

14/12/2014 kesinleşme tarihli 3,5 ceza puanına karşılık gelen 1 gün süreyle hizmet yerini terk etmeme cezasıyla,

23/04/2015 kesinleşme tarihli 3,5 ceza puanına karşılık gelen 1 gün süreyle hizmet yerini terk etmeme cezasıyla,

23/04/2015 kesinleşme tarihli 3 ceza puanına karşılık gelen 1/40 oranında aylıktan kesme cezasıyla,

10/11/2015 kesinleşme tarihli 3,5 ceza puanına karşılık gelen 1 gün süreyle hizmet yerini terk etmeme cezasıyla,

23/11/2015 kesinleşme tarihli 1 ceza puanına karşılık gelen uyarma cezasıyla,

22/01/2016 kesinleşme tarihli 1 ceza puanına karşılık gelen uyarma cezasıyla,

25/01/2016 kesinleşme tarihli 3,5 ceza puanına karşılık gelen 1 gün süreyle hizmet yerini terk etmeme cezasıyla,

23/06/2016 kesinleşme tarihli 3 ceza puanına karşılık gelen 1/20 oranında aylıktan kesme cezasıyla,

05/08/2017 kesinleşme tarihli 2 ceza puanına karşılık gelen kınama cezasıyla,

23/12/2017 kesinleşme tarihli 1 ceza puanına karşılık gelen uyarma cezasıyla,

17/02/2018 kesinleşme tarihli 1 ceza puanına karşılık gelen uyarma cezasıyla,

17/02/2018 kesinleşme tarihli 2 ceza puanına karşılık gelen kınama cezasıyla,

17/02/2018 kesinleşme tarihli 3 ceza puanına karşılık gelen 3 gün aylıktan kesme cezasıyla,

26/02/2018 kesinleşme tarihli 5 ceza puanına karşılık gelen 4 ay kısa süreli durdurma cezasıyla,

18-26/07/2018 kesinleşme tarihli 5 ceza puanına karşılık gelen 6 ay kısa süreli durdurma cezasıyla, 19- 26/07/2018 kesinleşme tarihli 3 ceza puanına karşılık gelen 3 gün aylıktan kesme cezasıyla, 20- 26/07/2018 kesinleşme tarihli 3 ceza puanına karşılık gelen 3 gün aylıktan kesme cezasıyla cezalandırıldığının anlaşıldığı;

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Disiplin ceza puanına bağlı olarak meslekten çıkarma cezası verilmesi" başlıklı 12. maddesinde; en son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde yirmi disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam oniki defa veya daha fazla disiplin cezası alınması ile en son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son beş yıl içinde kırk disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam yirmibeş defa veya daha fazla disiplin cezası alınması

durumlarının disiplinsizliği alışkanlık haline getirme olarak kabul edileceği ve bu durumlarda personel hakkında meslekten çıkarma cezası verileceğinin hükme bağlandığı,

Jandarma Genel Komutanlığı personeli disiplin yönünden 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapmakta iken, 27/07/2016 günlü, 29783 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Jandarma Genel Komutanlığının İçişleri Bakanlığına bağlanması üzerine bu tarihten itibaren 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun hükümlerine tabi olduğu,

İlk 11 disiplin cezası (11. ceza dahil) yönünden davacıya 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu hükümlerinin uygulandığı, anılan Kanun'un 43. maddesi uyarınca uyarma, kınama ve hizmete kısmi süreli devam disiplin cezalarına karşı yargı yolunun kapalı olduğu, davacı hakkında tesis edilen 1, 2, 8 ve 9 sıra numaralı disiplin cezalarının yargı yolunun kapalı olması nedeniyle dava edilemeksizin kesinleştiği, dava konusu meslekten çıkarma cezasının sebebi olan disiplin cezalarından yargı yolu kapalı olan uyarma ve kınama disiplin cezalarının ayrı ayrı hukuki denetiminin yapılması gerektiği,

1 sıra numaralı 30/05/2014 kesinleşme tarihli 1 ceza puanına karşılık gelen uyarma cezası yönünden; davacıya, 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 15/m maddesinde belirtilen ''kişisel ve çevre temizliğine riayet etmemek, askeri hizmet esnasın belirlenmiş olan kişisel ve çevre temizliği ile ilgili kurallara uymamak'' fiiline uymadığından bahisle disiplin cezası verildiği, davacının ifadesinin alındığı, işleme dayanak olarak herhangi bir soruşturma raporunun hazırlanmadığı, davacının iddialarının araştırılmadığı, disiplin hukukunun genel ilkelerine aykırı olarak eksik soruşturma yapılarak tesis edilen disiplin cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı,

2 sıra numaralı 02/09/2014 kesinleşme tarihli 1,5 ceza puanına karşılık gelen kınama cezası yönünden; Mahkemelerince verilen 27/07/2023 tarihli ara kararına cevaben gelen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, disiplin cezasının davacının J.Net personel bilgi sistemine işlenmiş olduğuna dair tutanak gönderildiği, söz konusu cezanın hukukilik denetimine elverişli unsurları barındırmadığı, bu haliyle de hukukilik karinesinden yararlanabileceği mümkün görülmeyerek, söz konusu disiplin cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı,

8 sıra numaralı 23/11/2015 kesinleşme tarihli 1 ceza puanına karşılık gelen uyarma cezası yönünden; davacıya, 08/11/2015 tarihinde Sürgücü Jandarma Karakol Komutanlığında yapılan kontroller neticesinde 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 15/m maddesinde belirtilen ''kişisel ve çevre temizliğine riayet etmemek, askeri hizmet esnasın belirlenmiş olan kişisel ve çevre temizliği ile ilgili kurallara uymamak'' fiiline uymadığından bahisle disiplin cezası verildiği, davacı tarafından ise binanın eski olması, suların kesik olması ve bazı lojistik durumların sağlanamaması sebebiyle çevre mıntıkasında aksaklıkların olduğu,

daha dikkatli davranarak astlarını bu konuda uyaracağı şeklinde savunma verildiği, disiplin soruşturmasına ilişkin başkaca bilgi ve belge bulunmadığı, olaya ilişkin tespitlerin olaya dahil olan kişilerden alınan ifadelerle birlikte detaylıca araştırılıp elde edilen argümanlar vasıtasıyla tam olarak ortaya konulması gerekirken herhangi bir soruşturma yapılmadığı, disiplin hukukuna ilişkin ilkelere aykırı olarak düzenlenen disiplin cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı,

9 sıra numaralı 22/01/2016 kesinleşme tarihli 1 ceza puanına karşılık gelen uyarma cezası yönünden; davacının, 14/12/2015 günü yıllık izne ayrıldığı, 03/01/2016 günü katılış yapması gerekirken rapor alarak katılış yapmadığı, aldığı raporu amirine bildirmediğinden 'askeri nezaket kurallarına uymamak' disiplin suçunu işlediği'' tespiti ile disiplin cezası ile cezalandırıldığı, olayda davacının aldığı raporu amirine bildirmemesi fiilinin nezaket kurallarına aykırılık içermediği, "tipiklik" şartının olayda gerçekleşmediği, disiplin cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı,

Bu durumda; davacının son 1 yıl içinde aldığı ceza puanları incelendiğinde, toplam ceza puanının 25 olarak hesaplandığı, ancak 18 sıra numaralı 5 puan karşılığındaki 6 ay kısa süreli durdurma cezası ile 19 sıra numaralı 3 puan karşılığındaki 3 gün aylıktan kesme cezalarının ... İdare Mahkemesinin sırasıyla ...günlü, E:..., K:...sayılı ve...günlü, E:..., K:... sayılı kararlarıyla iptal edildiği, böylece davacının son 1 yıl içinde almış olduğu disiplin ceza puanları toplamının (25-8) 17'ye düştüğü,

Son 5 yıl içinde aldığı ceza puanları incelendiğinde ise toplam ceza puanının 53 olarak hesaplandığı, söz konusu ceza puanlarından 18 ve 19 sıra numaralı cezaların karşılığı olan 8 puanın yukarıda açıklandığı üzere yargı kararıyla ortadan kaldırılarak ceza puanının (53-8) 45'e düştüğü, bunun yanında davacı hakkında nöbet talimatlarına aykırı hareket etmek fiilinden dolayı verilen 7 ve 10 sıra numaralı 1 gün süreyle hizmet yerini terk etmeme cezalarının karşılığı olan ceza puanlarının (3,5x2) 7 olduğu,

dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte davacının tabi olduğu 7068 sayılı Kanun'da ise anılan fiilin cezasının 3 günlüğe kadar aylıktan kesme cezası ve ceza puanının da 3 olduğu, böylelikle söz konusu 2 adet disiplin cezasının karşılığı olan ceza puanlarının, davacının lehine olan 7068 sayılı Kanun'daki karşılığının esas alınması neticesinde toplam 1 ceza puanının (0,5x2=1) daha toplam ceza puanlarından eksiltilmesi gerektiği, böylece davacının ceza puanları toplamının (45-1) 44'e düştüğü, yargı yolu kapalı olan 1, 2,

8 ve 9 sıra numaralı disiplin cezalarının da yukarıda açıklandığı üzere hukuka aykırı bulunması karşısında 44 olan disiplin ceza puanından 4,5 puan çıkarıldığında davacının disiplin ceza puanının 39,5'e düştüğü görüldüğünden, anılan mevzuat hükmü uyarınca davacının meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; davalı idarelerin istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idareler tarafından; dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği, kesinleşmiş disiplin cezaları yönünden hukuki denetim yapılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı, 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinde anılan Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce verilen disiplin cezalarının aynen muhafaza edileceğinin hükme bağlandığı, bu durumda lehe olan hükümlerin ancak 23/01/2017 tarihinde devam etmekte olan disiplin soruşturmalarında uygulanabileceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesince. 2 sıra numaralı 02/09/2014 kesinleşme tarihli 1,5 ceza puanına karşılık gelen kınama cezası yönünden.

Mahkemelerince verilen 27/07/2023 tarihli ara kararına cevaben gelen disiplin cezasının davacının J.Net personel bilgi sistemine işlenmiş olduğuna dair tutanağın anılan cezanın hukukilik denetimine elverişli unsurları barındırmadığı, bu haliyle de hukukilik karinesinden yararlanabilmesinin mümkün görülmediği gerekçesiyle söz konusu disiplin cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesine yer verilmiş ise de; dosya kapsamında anılan disiplin cezasına ilişkin olarak 2014/5 karar numaralı Kınama Disiplin Cezası Kararının bulunduğu,

davacının, icra etmiş olduğu devriye faaliyetlerine ait hizmet kağıtlarının ilgili bölümlerini doldurmadığının tespit edilmesi üzerine doğrudan savunması alınarak "sorumluluktan kaçmak" fiilini işlediğinden bahisle 6413 sayılı Kanun'un 4, 8 ve 16/1(e) maddeleri uyarınca kınama disiplin cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmaktadır.

9 sıra numaralı 22/01/2016 kesinleşme tarihli 1 ceza puanına karşılık gelen uyarma cezası yönünden ise, Mahkemece davacının aldığı sağlık raporunu amirine bildirmemesi fiilinin nezaket kurallarına aykırılık fiilini oluşturmadığı için "tipiklik" şartının olayda gerçekleşmediği anlaşıldığından disiplin cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesine yer verilmiştir.

Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için; disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.

Verildiği tarih itibarıyla yargı yolu kapalı olduğu için dava konusu edilemeyen 1, 2, 8 ve 9 sıra numaralı disiplin cezaları yönünden, disiplin hukukuna göre davacının kusurlu fiillerin tespitinden sonra kanunla belirlenen süreler içerisinde ilgili hakkında disiplin amirince bir soruşturmacı atanarak ayrıntılı bir soruşturma yapılması, bu soruşturma sonucunda düzenlenen soruşturma raporu uyarınca yetkili disiplin amiri veya kurulu tarafından disiplin cezası verilmesi gerekirken, davacıya isnat edilen fiilleri nedeniyle usulüne uygun soruşturma yapılmaksızın, doğrudan savunması istenilmek suretiyle disiplin cezası verilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu durumda, davacının son 1 yıl içinde almış olduğu disiplin ceza puanları toplamının 17 puana düştüğü, son 5 yıl içinde almış olduğu disiplin ceza puanının 39,5 puana düştüğü gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar veren İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.