Danıştay 2. Daire E.2024/1733 K.2024/4512

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

Danıştay İkinci Dairesinin 13/04/2023 günlü, E:2022/4055, K:2023/2091 sayılı kararı ile Mahkeme kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının açılamalı onanması, yoksun kalınan özlük haklarının iadesi istemi yönünden davanın kabulüne ilişkin kısmının ise bozulması üzerine, bozma kararına uyulmak suretiyle yoksun kalınan özlük haklarının iadesi istemi yönünden yeniden yapılan inceleme sonrasında ... İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararla.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 15/06/2022 günlü, E:2021/2270, K:2022/2177 sayılı kararı ile 2015 yılı rütbe terfi sözlü sınavlarının dayanağını oluşturan ilgili mevzuat hükümleri ile bu mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarının tamamının iptaline karar verildiği, anılan düzenlemeler ve sözlü sınavlar esas alınarak tesis edilen terfi işlemlerinin de hukuki temelinin ortadan kalktığı ve hukuka aykırı hale geldiği gerekçesiyle bozma kararı verildiği, bu kararda belirtilen gerekçe doğrultusunda Danıştay 2. Dairesince çeşitli rütbelere yönelik terfi işlemlerinin iptaline karar verildiği,

davacı hakkında da yeniden bir değerlendirme yapılacağı; bu aşamada davacının özlük haklarının iadesi istemi hakkında karar verilmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle özlük haklarının iadesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince belirlenen 10.500,00-TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Emniyet teşkilatında rütbe terfi işlemlerinin, 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesi, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışmalarına İlişkin Yönetmelik ile emsal yargı kararları uyarınca tesis edildiği; kadro durumu da dikkate alınarak liyakatli personelin terfi etmesinin amaçlandığı, terfi durumu Değerlendirme Kurulunda görüşülen davacı hakkında yasa ve mevzuata uygun olarak “terfi etmez” kararı verildiği ileri sürülmektedir.

Davacı tarafından, aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu belirtilerek, temyize konu kararın vekâlet ücreti ve yargılama giderlerine yönelik kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN CEVAPLARI

Davalı idare tarafından cevap verilmemiştir. Davacı tarafından cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görülerek davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

I- Davalı idarenin temyiz isteminin incelenmesi

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinde; Danıştay dava daireleri ile idare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarına karşı tebliğ tarihini izleyen otuz gün içinde Danıştayda temyiz yoluna başvurulabileceği, 49. maddesinin 5. fıkrasında ise; kararların kısmen onanması ve kısmen bozulması hallerinde kesinleşen kısmın Danıştay kararında belirtileceği kurala bağlanmış olup, temyiz yoluna, aleyhine karar verilen taraflarca başvurulabileceği açıktır.

İdari işlemler hakkında iptal davası açılabilmesi için öncelikle idari işlemin ilgilinin hukuki menfaatini ihlal etmesi koşulunun varlığı arandığı gibi, kanun yoluna başvurmada da hukuki yarar bulunması gerekmektedir. Başka bir deyişle, kanun yoluna başvuranın, aleyhine kanun yoluna başvurduğu kararın bozulması veya değiştirilmesinde korunmaya değer hukuki menfaatinin bulunması şarttır.

Dava dosyasının incelenmesi sonucunda, temyizen incelenmekte olana davanın, komiser olarak görev yapan davacı tarafından. 2015 yılı terfi döneminde bir üst rütbeye terfi ettirilmemesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Değerlendirme Kurulunun 2015/2 sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle açıldığı; ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:...sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, söz konusu kararın Danıştay Beşinci Dairesinin 10/12/2018 günlü, E:2016/41037, K:2018/18086 sayılı kararı ile bozulduğu; anılan bozma kararında belirtilen hususlar araştırılmak suretiyle davanın reddi yolunda ...

İdare Mahkemesince verilen 18/11/2020 günlü, E:2020/749, K:2020/828 sayılı kararın, Dairemizin 28/12/2021 günlü, E:2021/15041, K:2021/5271 sayılı kararıyla bozulduğu, davalı idarenin karar düzeltme isteminin ise Dairemizin 07/06/2022 günlü, E:2022/2065, K:2022/3373 sayılı kararıyla açıklama eklenmek suretiyle reddedildiği; ...

İdare Mahkemesince verilen...günlü, E:..., K:... sayılı kararla dava konusu işlemin iptali ile özlük haklarının iadesi yönünden davanın kabulüne karar verildiği, Danıştay İkinci Dairesince verilen 13/04/2023 günlü, E:2022/4055, K:2023/2091 sayılı kararla dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının gerekçeli onandığı, davacının özlük haklarının iadesine ilişkin kısmının ise bozulduğu. Danıştay İkinci Dairesinin bozma kararına uyulmak suretiyle ...

İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararla davacının özlük haklarının iadesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptali ile davacının yoksun kaldığı özlük haklarının iadesi yolunda verilen kararın; dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının Danıştay İkinci Dairesince verilen 13/04/2023 günlü, E:2022/4055, K:2023/2091 sayılı kararla gerekçeli onandığı ve bu kısmın kesinleştiği, davacının yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine ilişkin kısmının ise bozulduğu; İdare Mahkemesince bozma kararına uyularak davacının özlük hak istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği görülmektedir.

Davalı idare tarafından dosyaya sunulan temyiz dilekçesinde ise; İdare Mahkemesi kararının onanarak kesinleşen dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına yönelik hukuka aykırılık iddialarına yer verilerek anılan kısmın bozulması istenilmektedir.

Bu durumda; İdare Mahkemesi kararının hakkında hüküm kurulmayan ve kesinleşen kısmına yönelik iddialarla yapılan temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.

II- Davacının temyiz isteminin incelenmesi

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştayın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun maddesinin gerekçesinde ise; temyiz incelemesinde sadece maddi hatalarda değil, aynı zamanda yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen eksiklik ya da yanlışlıklarda da düzelterek onama kararı verilmesinin sağlandığı; uygulamada, vekâlet ücretine, yargılama giderlerine ya da faize hükmedilmesinin unutulması ya da bunların yanlış hesaplanması gibi, kararın asli olmayan unsurlarında görülen bir kısım eksiklik ya da yanlışlıklar nedeniyle bozma kararları verildiği,

bunun mahkeme tarafından tekrar karara bağlandığı ve yine bu kararlara karşı yeniden kanun yollarına başvurulabilmesi nedeniyle hem zaman hem de emek kaybına neden olunduğunun görüldüğü, bu suretle esasa etkili olmayan konularda Danıştayın kesin karar vermesi sağlanarak uyuşmazlığın hızla sonuçlandırılmasının amaçlandığı hususlarına yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ''Kararlarda bulunacak hususlar'' başlığını taşıyan 24. maddesinin (f) bendinde; kararlarda, yargılama giderleri ve hangi tarafa yükletildiğinin belirtileceği, 31. maddesinin göndermede bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323. maddesinde de; davaya göre Kanun uyarınca takdir olunacak vekalet ücretlerinin yargılama giderlerinden olduğu, 326. maddesinin birinci fıkrasında; kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, 330. maddesinde;

davayı kaybeden taraf aleyhine vekalet ücretine hükmedileceği, 331. maddesinin 1. fıkrasında ise; davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine hükmedileceği kuralına yer verilmiştir.

Bilindiği üzere, yargılama sonucu bir tarafa yargılama giderlerinin yükletilmesinin nedeni, o tarafın, dava açmak ya da dava açılmasına sebebiyet vermek suretiyle karşı tarafın yargılama masrafı yapmasına neden olmasıdır.

Somut olayda, davacının bir üst rütbeye terfi ettirilmemesine ilişkin işlem hakkında verilen iptal kararı gerekçeli onanmış olup, nihayetinde "iptal kararı" bu şekilde kesinleşmiştir. Bu işleme bağlı olan özlük hak talebi ile ilgili olarak verilen karar ise, davacının özlük hak isteminin hukuka uygunluğunu saptayan ya da davacının haksız olduğunu ortaya koyan nitelikte bir hüküm olmayıp, yalnızca konuyla ilgili henüz karar verilemeyeceğini tespit etmektedir. Başka bir ifade ile davanın esası hakkında bir karar verilmiş değildir.

Bu itibarla, özlük hak talebinin bağlı olduğu işlem hakkında iptal kararı verildiği ve temyizen incelenen kararda, dava konusu özlük hak talebi hakkında "hukuka aykırılık" yolunda bir tespit yapılmadığı dikkate alındığında, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılan kısmı ile davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.

Bu husus, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan, düzeltilmesi mümkün eksiklik olarak görüldüğünden, İdare Mahkemesince verilen kararın hüküm fıkrasında yer alan "dava sonucu itibariyle kısmen iptal, kısmen karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararla sonuçlandığından karar verilen tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince belirlenen 10.500,00-TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, aşağıda dökümü yapılan davacı tarafça yapılan 1.258,60-TL yargılama giderinin -tarafların haklılık oranına göre- davacı üzerinde bırakılmasına,

davalı idarece yapılan 1.172,25-TL yargılama giderinin de davalı üzerinde bırakılmasına, resmi posta giderinden karşılanan 130,00-TL'nin davacıdan tahsili için ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına" ibarelerinin karardan çıkarılarak "aşağıda dökümü yapılan 1.258,60-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, davalı idarece temyiz ve karar düzeltme aşamasında yapılan yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına, resmi posta giderinden karşılanan 130,00-TL'nin davalı idareden tahsili için ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.