Danıştay 2. Daire E.2024/4657 K.2025/5710

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla. Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilmiş olan Kanun hükmüne göre elde edilen kişisel verilere dayanılarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığı,

davalı idarece, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak davacı hakkında yeniden bir değerlendirme yapılabileceği, dava konusu işlemin iptali yönündeki kararın davacının hiçbir işleme gerek olmadan doğrudan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun olumlu olduğu ve buna dayanılarak ilgili statüye geçirilmesi sonucunu doğurmaması karşısında,

dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığını belirttiği parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi hakkında bu aşamada karar verilmesine olanak bulunmadığı gerekçeleriyle dava konusu işlemin iptaline, davacının parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine yönelik talebi hakkında ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Davalı idare tarafından; ilk derece mahkemesi kararının istinaf yoluyla incelenmesinin talep edilmesi üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla.

İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun reddine, dava konusu işlemin iptalinin, davacının hiçbir işleme gerek olmadan doğrudan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun olumlu olduğu ve buna dayanılarak ilgili statüye geçirilmesi sonucunu doğurmadığı,

Anayasa Mahkemesinin söz konusu iptal kararının akabinde, davacı hakkında davalı idarece yeniden değerlendirme yapılabileceği, davacının parasal/özlük hakkı yönünden zarara uğrayıp uğramayacağının yeniden değerlendirme sonucunda belli olacağı, dolayısıyla bu aşamada davacının ilgili statüye geçirilmemesi üzerine yoksun kaldığı bir parasal/özlük haktan söz edilmesinin mümkün olmaması karşısında, davacının parasal/özlük hak talebinin ise (bu aşamada) reddi gerektiği gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının maddi tazminat istemi yönünden verilen karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmın kaldırılmasına;

bu talep yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Anılan kararın taraflarca temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İkinci Dairesinin 30/04/2024 günlü, E:2023/3792, K:2024/2470 sayılı kararıyla; temyiz istemine konu kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : Danıştay İkinci Dairesinin 30/04/2024 günlü, E:2023/3792, K:2024/2470 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla.

7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 4. ve 5. maddelerinde, kişinin kendisine ilişkin kayıtların güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında bulunduğu açıkça düzenleme altına alındığı, bu durumda, dava dosyasında mevcut olan tüm bilgi ve belgeler ile değişen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, davacının kendisine dair olmayan, babasıyla ilgili istihbari bilgilerin davacı aleyhine değerlendirilemeyecek olması ve davacı hakkında da başkaca hukuken geçerli kabul edilebilecek herhangi bir olumsuz tespit bulunmaması karşısında davacının,

güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine varıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık, idare mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmında sonucu itibariyle hukuki aykırılık görülmediği, öte yandan, Anayasa'nın 125. maddesi hükmü uyarınca idarenin işlem veya eylemleri nedeniyle meydana gelen zararları tazmin sorumluluğu bulunmakta olup, bu haliyle dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığından,

davacıyla aynı dönemde temin edilip nasbı yapılan emsali personelin tüm özlük ve parasal hakları hesaplanarak bu dönemlerde davacıya yapılan ödemelerin (aynı dönemde başka yerde çalışıp elde ettiği geliri varsa bu gelir mahsup edilerek) göz önünde bulundurması suretiyle, işlem nedeniyle yoksun kaldığı ve tazmini gereken tüm parasal ve özlük haklarının davalı idarece davacıya ödenmesi ve iadesi gerektiği gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine, başvuruya konu mahkeme kararının (parasal/özlük hak istemi yönünden) karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının kaldırılmasına;

bu talep yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının üstleneceği görevin sıradan bir kamu görevi olmadığı dikkate alınarak, kamu yararı gözetilerek tesis edilen işlemde yetki, şekil, sebep konu ve amaç yönlerinden hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararına ilişkin temyiz isteminin kısmen reddi ile söz konusu kararın; dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının onanması, kısmen kabulü ile, parasal hak talebine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Deniz Harp Okuluna öğrenci temini için açılan sınavda başarılı olması üzerine Deniz Harp Okulu Komutanlığına katılan davacının, eğitimi devam ederken hakkında yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanması nedeniyle askeri öğrenciliğinin sonlandırılarak, Deniz Harp Okulu Komutanlığından ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali ile atanamadığı süreler için yoksun kaldığı parasal hakların geriye dönük faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A) Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının incelenmesi: Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Bölge İdare Mahkemesi kararının, işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve mali haklarının, yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmının incelenmesi:

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının onanmasına dair Daire kararının, davacının doğrudan öğrenciliğe iadesi sonucunu doğurmadığı, davacının diğer şartları taşıyıp taşımadığı hususunun davalı idarece ayrıca incelenebileceği dikkate alındığında, davacının parasal ve özlük haklarına ilişkin olarak bu aşamada karar verilemeyeceği sonucuna ulaşıldığından, Mahkeme kararının parasal ve özlük hakların reddine ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve mali haklarının, yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.