Danıştay 2. Daire E.2024/4661 K.2025/5687

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla.

4045 sayılı Kanun'un 1. maddesinin ikinci fıkrasının, 28/04/2020 günlü Resmi Gazete'de yayımlanan 19/02/2020 günlü, E:2018/163, K:2020/13 sayılı Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edildiği, bu nedenle yasal dayanağı ortadan kalkan işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; öte yandan, Anayasa Mahkemesinin iptal kararının akabinde, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun kabul edildiği ve 17/04/2021 günlü, 31457 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiği,

bu Kanun'un 13. maddesinin 8. fıkrası ile 4045 sayılı Kanun'un yürürlükten kaldırıldığı ve 14. maddesi ile 4045 sayılı Kanun'a yapılan atıfların bu Kanun'a yapılmış sayılacağı düzenlemesine yer verilmiş olduğu hususları gözetildiğinde;

davalı idarece, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak davacı hakkında yeniden bir değerlendirme yapılabileceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal özlük hakları yönünden karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiş olup, anılan karara karşı taraflarca istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararla Mahkeme kararının dava konusu işleme yönelik kısmı yönünden istinaf başvurusunun reddine, parasal ve özlük haklara ilişkin kısmı yönünden istinaf başvurusunun kabulü ile bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflarca Bölge İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak temyiz isteminde bulunulması üzerine Danıştay İkinci Dairesinin 03/05/2024 günlü, E:2023/6646, K:2024/2588 sayılı kararı ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay İkinci Dairesinin anılan bozma kararına uyularak verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; dava dosyasında mevcut olan tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, hakkında hukuken geçerli kabul edilebilecek herhangi bir olumsuz tespit bulunduğundan söz edilemeyecek olan ve yargılama sürecinde de bu hususta herhangi bir iddia ileri sürülmeyen davacının, amcası hakkında elde edilen istihbari bilgi esas alınmak suretiyle güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz olarak değerlendirilerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı,

bu nedenle dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davalı idare istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine; öte yandan, Anayasa'nın 125. maddesi hükmü uyarınca idarenin işlem veya eylemleri nedeniyle meydana gelen zararları tazmin sorumluluğunun bulunduğu gerekçesiyle davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının parasal ve özlük haklara ilişkin kısmının kaldırılmasına,

bu talep yönünden davanın kabulü ile davacının bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve mali haklarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine ve iadesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, idari işlemlerin hukuki denetimlerinin, tesis edildikleri dönemde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmesi gerektiği; davacının, mevzuatta yer alan şartları taşımaması sebebiyle güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandırıldığı; kamu yararı gözetilerek tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz istemin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kısmen kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının, davanın parasal ve özlük haklara ilişkin kısmı yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, hakkında yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanması nedeniyle muvazzaf astsubay adaylığının sonlandırılmasına ilişkin işlemin iptali ile anılan işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A) Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptaline yönelik yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddine dair kısmının incelenmesi: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Bölge İdare Mahkemesi kararının, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine ve parasal haklarının tazminine ilişkin kısmının incelenmesi:

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının onanmasına dair Daire kararının, davacının doğrudan öğrenciliğe iadesi sonucunu doğurmadığı, davacının diğer şartları taşıyıp taşımadığı hususunun, davalı idarece ayrıca incelenebileceği dikkate alındığında, davacının parasal ve özlük haklarına ilişkin olarak bu aşamada karar verilemeyeceği sonucuna ulaşıldığından, Mahkeme kararının davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük hakları hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair kısmına yönelik yapılan istinaf başvurusunun kabulüne dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.