Danıştay 2. Daire E.2024/5143 K.2025/5815

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyaya sunulan yeterlilik sınavı değerlendirme formu ve ekindeki tutanağa göre, davacıya kura torbasından soru çektirildiği, davacının sorulan sorulara verdiği yanıtlar nedeniyle mesleki bilgisinin zayıf olduğu, konuyu kavrama, ifade etme ve özgüven bakımından yetersiz olduğu değerlendirmesinde bulunulunarak,

kendisine akademik konular kapsamında Yönetmelik'te belirlenen kriterlerin her biri bakımından mülakat üyelerince ayrı ayrı puan takdir edildiği ve takdir edilen bu puanların ortalamasının 35 puana tekabül ettiği, verilen puanlar arasında çelişki ya da tutarsızlık bulunmadığı gibi değerlendirmenin objektif olmayan bir şekilde yapıldığına dair kanaate de varılmadığı; ayrıca kendisine atış konularından 100, spor konularından ise 100 puan verildiğinin görüldüğü,

bu durumda davacının, Senato kararı ve ilgili Yönetmelik'te yer alan usuller uygulanarak alındığı yeterlilik sınavı not ortalamasının 54,50 puana tekabül ettiği ve başarılı olunulabilmesi için öngörülen yüz tam puan üzerinden alınması gerekli olan en az 60 puanın altında kalarak başarısız olduğunun anlaşıldığı, başarısızlık gerekçesiyle eğitim merkezinden ilişiğinin kesilmesi yönünde tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; not ağırlıklarına eğitim-öğretim dönemi başında senato tarafından karar verileceğine yönelik düzenlemenin hukuki güvenlik ve istikrar ilkelerine aykırı olduğu yönünde yargı kararı bulunduğu; 4 üzerinden 3,41 ortalama ile mezun olduğu, yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinde ... yılında ... olarak eğitime başladığı, eğitim sonunda yapılan yeterlilik sınavında başarısız olması nedeniyle ... günlü Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı işlemi ile ilişiğinin kesildiği, bunun üzerine anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun "Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi" başlıklı 13/A maddesinde "...Akademi bünyesindeki tüm birimlerde öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların subay ve astsubay nasbedilmeleri için Akademi tarafından yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olması gerekmektedir. Yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir... ... yapılan yeterlilik sınavından başarılı olamayanlar ise eğitim öncesi statülerine geri dönüş yaparlar." hükmüne yer verilmiştir.

18/10/2017 günlü, 30214 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Lisans ve Ön Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı. Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi bünyesinde Fakülte ve Meslek Yüksekokullarında yürütülen lisans ve ön lisans düzeyindeki eğitim-öğretim, sınav ve değerlendirmelerde uygulanacak usul ve esasları düzenlemektir." hükmü.

"Yeterlilik sınavı" başlıklı 28. maddesinde, "(1) Fakülte veya Meslek Yüksekokul öğrencilerinin subay veya astsubay naspedilmeleri için öğrenim süresini başarıyla tamamlamaları ve eğitim sonunda yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olmaları şarttır. (2) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları ile sınavın içeriği, yeri ve zamanı Senato tarafından belirlenir.

(3) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar." hükmü.

"Hüküm bulunmayan haller" başlıklı 42. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde ilgili diğer mevzuat hükümleri ile Senato, Akademi Yönetim Kurulu, ilgili birimlerin kurul ve yönetim kurulu kararları uygulanır." hükmü yer almıştır.

30/04/2020 günlü, 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin amacı. Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi bünyesinde teşkil edilen Eğitim Merkezi Komutanlığı sorumluluğunda öğrenci ve kursiyerlere verilecek eğitim ve öğretime ilişkin usul ve esasları belirlemektir." hükmü.

"Yeterlilik sınavı" başlıklı 25. maddesinde, "(1) Temel Kolluk Eğitimini başarı ile tamamlayan öğrenciler, subay veya astsubay olarak naspedilmeden önce yeterlilik sınavına tabi tutulur. Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir.

(2) Yıllık çalışma takviminde planlanan yeterlilik sınavının yerleri ve saatleri sınav tarihinden en az bir hafta önce ilan edilir. (3) Sınav, Temel Kolluk Eğitiminin tamamlanmasını müteakip en geç iki hafta içinde yapılır. (4) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları Senato tarafından belirlenir.

(5) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar." hükmü. "Yeterlilik sınavının icrası" başlıklı 26. maddesinde, "(1) Senatoda alınan kararlar doğrultusunda tespit edilen alanların her biri için ayrı komisyonlar oluşturulur.

Komisyonların sınavla ilgili usul ve esasları Senato tarafından belirlenir. (2) Sınav komisyonu tarafından yapılacak sözlü sınavda öğrenciler; a) Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, hususları açısından yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler.

(3) Sözlü sınavlarda, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanarak bastırılan sorular arasından öğrencilere soru kartı çektirilerek cevaplamaları istenir. Sınav komisyonu tarafından öğrenciye konu ile ilgili ilave sorular sorulabileceği gibi ilave uygulamalar da yaptırılabilir. (4) Sınav komisyonu üyeleri tarafından verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir.

Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş oldukları puanların aritmetik ortalaması alınarak öğrencilerin sınav puanı tespit edilir. (5) Yeterlilik sınavı başarı notu; sözlü sınav notunun %70’i, spor sınav notunun %15’i, atış sınav notunun %15’i alınarak belirlenir. Öğrencinin sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az altmış puan alması gerekir. Başarısız olan öğrencinin aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir.

Sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonuna bildirilir ve sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonu tarafından ilan edilir. (6) Sınavda başarısız olan öğrenciler; subay veya astsubay naspedilmezler, akademik program kapsamında sertifika ve öğrenim belgeleri verilir ve kıta kaynaklı olanlar kıtalarına gönderilir, dış kaynaktan temin edilenlerin ise ilişiği kesilir. (7) Değerlendirme karar formları Akademi Başkanlığınca ilgili mevzuat çerçevesinde muhafaza edilir.

(8) Sınav komisyonu kararlarına itirazlar değerlendirilmeye alınmaz." hükmü düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığında subay adayı olan davacının, eğitim sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesi işleminden kaynaklanmaktadır.

Fakülte veya Meslek Yüksekokul öğrencilerinin subay veya astsubay naspedilmeleri için öğrenim süresini başarıyla tamamlamaları ve eğitim sonunda yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olmaları gerekmektedir.

Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Lisans ve Ön Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 28. maddesinde yeterlilik sınavının düzenlendiği; anılan maddede, sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları ile sınavın içeriği, yeri ve zamanının Senato tarafından belirleneceği; söz konusu Yönetmeliğin 42. maddesinde ise; hüküm bulunmayan hâllerde ilgili diğer mevzuat hükümleri ile Senato, Akademi Yönetim Kurulu, ilgili birimlerin kurul ve yönetim kurulu kararlarının uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Davalı idarenin savunmasında belirttiği üzere, bu hüküm çerçevesinde Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin yeterlilik sınavına ilişkin hükümleri uygulanarak yeterlilik sınavına ilişkin konu kapsamları ve uygulama esasları Senato tarafından belirlenmiş ve bu hususlar öğrencilere tebliğ edilmiştir.

Bu kapsamda uyuşmazlığa konu yeterlilik sınavı, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği hükümlerine dayalı olarak yapılmış olup, anılan Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fırkasında yer alan "...Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur.

Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." cümlelerinin ve 26. maddesinin 1, 2, 3, 5 ve 6. fıkralarının iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 13/11/2025 günlü, E:2023/3328, K:2025/5155 sayılı kararında yer alan "...Dava konusu düzenlemeler ile Senato tarafından belirleneceği öngörülen hususların, genel, objektif ve somut kriterler çerçevesinde belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda anılan kuralların, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri çerçevesinde önceden öngörülebilir şekilde genel düzenleyici işlem olan yönetmelikle yapılmasının zorunlu olduğu,

her yıl değiştirilmeye müsait şekilde Senato kararı ile belirleneceğinin öngörülmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır..." gerekçesiyle Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 25. maddesinin 1. fıkrasındaki "...Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." hükmü ile 26. maddesinin 1. fıkrasının iptaline karar verilmiştir.

Bu durumda, hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanarak iptaline karar verilen Yönetmelik hükümlerine dayalı olarak gerçekleştirilen yeterlilik sınavı sonucunda başarısız sayılma nedeniyle tesis edilen dava konusu ilişik kesme işleminde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir.