Danıştay 2. Daire E.2024/706 K.2024/3318

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:2020/189 sayılı kararıyla davanın reddine hükmedilmiş olup; anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, dava konusu işlemin iptali, davacının dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı tarihten (02/07/2019) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı, Danıştay İkinci Dairesinin 11/10/2023 günlü, E:2022/4157, K:2023/4655 sayılı kararı ile bozulmuştur.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : Bozma kararına uyulmak suretiyle verilen ...

Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istifa isteğine ilişkin dilekçenin davacı tarafından yazıldığı ve imzalandığı hususunun taraflar arasında çekişmesiz olduğu; her ne kadar davacı tarafından, görevden ayrılma dilekçesinin baskı ile alındığı iddia edilmekte ise de bu hususun hukuken kabul edilebilir kanıtlarla ortaya konulamadığı, istifa dilekçesinin geçersizliğine ve bu talepten vazgeçildiğine yönelik dava konusu işlem tarihine kadar herhangi bir ihtilaf da yaratılmadığı,

idarenin davacının daire başkanlığı görevinden alınması hususunda mevzuat uyarınca sahip olduğu takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullandığına dair herhangi bir bilgi ve belgenin de bulunmadığı göz önüne alındığında davacının daire başkanlığı görevinden alınmasında hukuka aykırı bir durum bulunmadığı; ancak, daire başkanı olarak görev yaparken kadro derecesi 1 olan davacının, dava konusu işlem ile kadro derecesinin altındaki 3. dereceli kadroya mühendis olarak atandığı, bu durumda;

davacının daire başkanı iken 1 olan kadro derecesi korunmadan, bu derecenin altındaki 3. dereceli kadroya mühendis olarak atanması yönünde tesis edilen dava konusu işlem ile davanın reddine dair Mahkeme kararında hukuka uyarlık bulunmadığı;

öte yandan, Anayasa'nın 125. maddesinde yer alan idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı karşılamakla yükümlü olduğu kuralı dikkate alındığında, yargı kararıyla hukuka aykırılığı tespit edilen dava konusu işlem nedeniyle davacının uğradığı parasal hak kayıplarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ...

İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:...sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, davacının dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı tarihten (02/07/2019) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının, daire başkanı olmadan önce 5. dereceli mühendis kadrosunda görev yaptığı, bu nedenle davacının daire başkanlığı görevi sona erince ilk olarak müktesebine uygun 3. derecenin 3. kademesinde mühendis kadrosuna, akabinde ise 2. dereceli mühendis kadrosuna atandığı.

07/05/2019 tarihli dilekçesi ile bulunduğu görevinden kendi isteği ile istifa talebinde bulunduğu, bu nedenle 08/05/2019 tarihinde Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı kadrosundan alınarak müktesebi olan 3. derecenin 3. kademesi ile 3. dereceli mühendis kadrosuna 657 sayılı Kanun'un 68 ve 76. maddeleri kapsamında atandığı, ... günlü, ... sayılı Malatya Büyükşehir Belediyesi Meclis Kararı ile 3. dereceli mühendis kadrosunun iptal edildiği ve 2. dereceli mühendis kadrosunun ihdas edildiği,

davacının 08/05/2019 tarihinde mühendis kadrosuna atamasının yapılmasıyla birlikte, Başkanlık Makamı Oluru ile kazanılmış hak aylığının 3. derecenin 3. kademesinden, 2. derecenin 1. kademesine yükseltildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra; dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

MADDİ OLAY

Malatya Büyükşehir Belediye Başkanlığında... Daire Başkanı olarak görev yapan davacı, anılan kadrodan alınarak mühendis kadrosuna atanmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Malatya Büyükşehir Belediye Başkanlığı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davayı açmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 68. maddesinde, "A) Derece yükselmesi yapılabilmesi için:

a) Üst derecelerden boş bir kadronun bulunması,

b) Derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl bulunmuş,

c) Kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmiş,

olması şarttır.

B) Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir. (2) Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;

a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,

b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,

c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,

hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir. Bu sürelerin hesabında.

8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi kapsamına dâhil kurumlarda fiilen çalışılan süreler ile Yasama Organı Üyeliğinde, belediye başkanlığında, belediye ve il genel meclisi üyeliğinde, kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte, okul devresi dâhil yedek astsubaylık ve yedek subaylıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin tamamı ile yükseköğrenim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak çalıştıkları sürenin.

Başbakanlık ve bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarının müsteşar ve müsteşar yardımcıları ile en üst yönetici konumundaki genel müdür ve başkan kadrolarına atanacaklar için tamamı, diğer kadrolara atanacaklar için altı yılı geçmemek üzere dörtte üçü dikkate alınır.

Bu bent hükümlerine göre atananlar atandıkları kadronun aylık (Ek gösterge dahil) ve diğer haklarından yararlanırlar. Bu suretle üst dereceye atananların bu kadrolarda geçirdikleri her yıl kademe ilerlemesi ve her "3" yıl derece yükselmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükselmesinde gözönüne alınır. Ancak atandıkları kadro aylıkları, başka görevlere atanma halinde kazanılmış hak sayılmaz.";

71. maddesinin ikinci fıkrasında "Kurumlar, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilirler.";

76. maddesinin 1. fıkrasında, "Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının hizmet cetvelinin incelenmesinden; Malatya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü bünyesinde 4. derecenin 3. kademesi kazanılmış hak aylık derecesiyle mühendis olarak görev yapmakta iken, 24/10/2016 tarihinde nakil yoluyla Malatya Büyükşehir Belediye Başkanlığı bünyesinde 1. dereceli Bilgi İşlem Daire Başkanlığına atandığı (657 sayılı Kanun'un 68/B maddesine göre), bu görevden alındığı 08/05/2019 tarihli dava konusu işlem tarihinde kazanılmış hak aylık derecesi 2. derecenin 1. kademesinde olduğu halde 3. dereceli mühendis kadrosuna atandığı, dava konusu işlem tarihinden daha sonra 08/08/2019 tarihinde de 2. dereceli mühendis kadrosunun ihdas edilmesiyle anılan kadroya atandığı anlaşılmaktadır.

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ile her ne kadar daire başkanı olarak görev yaparken kadro derecesi 1 olan davacının, dava konusu işlem ile kadro derecesinin altındaki 3. dereceli kadroya mühendis olarak atandığı; davacının daire başkanı iken 1 olan kadro derecesi korunmadan, bu derecenin altındaki 3. dereceli kadroya mühendis olarak atanması yönünde tesis edilen dava konusu işlem ile davanın reddine dair Mahkeme kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle Mahkeme kararı kaldırılarak,

davacının mühendis olarak atanmasına ilişkin işlemin iptaline karar verilmiş ise de 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun yukarıda yer verilen 68 (B) maddesinde bu durumdaki memurların atandıkları kadro aylıklarının başka görevlere atanma halinde kazanılmış hak sayılmayacağı açıkça vurgulanmıştır. Dolayısıyla anılanların isteği dışında başka bir kadroya atanmaları halinde kazanılmış hak aylık derecelerinin korunması suretiyle işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Bu durumda 2. derecenin 1. kademesi kazanılmış hak aylık derecesiyle daire başkanlığı kadrosunda bulunan davacının, isteği olmaksızın kazanılmış hak aylık derecesinin altındaki 3. dereceli mühendis kadrosuna atanmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık, davacının daire başkanı iken bulunduğu 1. kadro derecesi korunmadan mühendis kadrosuna atandığından bahisle anılan işlemi iptal eden Bölge İdare Mahkemesi kararında da sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.