Danıştay 2. Daire E.2025/1405 K.2025/2836

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76. maddesi ile memurların naklen atanmaları konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı, bu yetkinin ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri gözardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı merciince saptanması halinde, sözü edilen bu durumun dava konusu idari işlemin sebep ve maksat yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceğinin yargısal içtihatlarla kabul edildiği,

geçmiş hizmetleri değerlendirildiğinde, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun olarak daire başkanlığına atanan davacının, daire başkanlığından alınarak milli eğitim uzmanı olarak atanmasını gerektirecek şekilde hizmeti aksattığı veya başarısız olduğu ya da görevde kalmasında hizmetin yürütülmesi açısından sakınca olduğu yönünde hukuken geçerli somut bilgi ve belgeye dayanılmaksızın, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı şekilde kullanılan takdir yetkisine dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline,

işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava tarihinden (03/09/2023) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 18. maddesi uyarınca yalnızca maddede sayılan görevlerden alınan kamu yöneticilerinin atanabileceği kadroları belirlediğinden ve özlük haklarını düzenlediğinden, görevden almaya sebep oluşturabilecek yasal bir dayanak niteliği taşımadığı;

düzenleme, maddede sayılan görevlilerin bu görevlerinden alınmaları halinde hangi kadroya atanacaklarına ve özlük haklarının ne şekilde belirleneceğine ilişkin olduğundan, bir personelin görevden alınması halinde atanacağı yer konusunda idarenin bir takdir yetkisinden söz edilemeyeceği, görevden alınan personelin atanacağı yer konusunda idarenin bağlı yetki içinde olduğu hususunda kuşku bulunmadığı, 657 sayılı Kanun'un 3. maddesinde.

"Sınıflandırma", "Kariyer" ve "Liyakat" ilkelerinin bu Kanun'un temel ilkeleri olarak belirlendiği; kanun koyucunun, Devlet memurluğunu bir meslek olarak kabul ettiği ve bunlara, sınıflar içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânı sağlanmasını, sınıflar içinde ilerleme ve yükselme işlemlerinin liyakat sistemine dayandırılmasını öngördüğü, takdir yetkisi sınırları dahilinde, idarelere nitelikleri eşit düzeyde bulunan personel arasından belli bir kadroya atama yapma veya birini görevden alıp bir diğerini anılan göreve atama konusunda serbesti tanınmasının zorunlu olduğu,

aksinin kabulü halinde, göreve atanmasına ilişkin olarak herhangi bir hukuki irdeleme yapılmayan (bir başka ifadeyle göreve atandığı tarih itibarıyla o görev için en ehil personel olup olmadığı noktasında herhangi bir yeterlik sınavı, yarışma gibi objektif değerlendirme yapılmayan) bir kamu görevlisinin, kendi istemediği, daha üst bir göreve atanmadığı veya emekliye ayrılmadığı sürece anılan görevden alınamayacağı konusunda mutlak bir zorunluluk bulunduğu anlamına geleceği ve bunun kabulünün mümkün olmadığı, bu durumda, üst düzey kamu yöneticilerinin;

kamu kurum ve kuruluşlarının geleceğe dönük planlarını ve politikalarını saptayan, bu plan ve politikalardaki hedefleri gerçekleştirmek için gerekli kaynakları ve bu kaynakların kullanım yerlerini belirleyen kişiler ya da bu kişilerin emir ve direktifleri yönünde uygulamayı yapan veya onlara yardımcı olan kişiler oldukları, 657 sayılı Kanun'un 76. maddesiyle atama yapma ve görevden alma konusunda ise idareye takdir yetkisi tanınmış olduğu,

dosya kapsamına göre davacının üst düzey yöneticilik görevine atanmadan önce bulunduğu görevler ile kariyer ve liyakat ilkelerine uygun bir şekilde yükselmediği göz önüne alındığında ve idarenin kamu hizmetinin gerekleri doğrultusunda personelin görevini değiştirme konusunda sahip olduğu takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında subjektif (öznel) nedenlerle kullandığına dair dosyada herhangi bir bilgi ya da belge bulunmadığı anlaşılmakla, kadro derecesi de korunmak suretiyle Daire Başkanlığı görevinden alınarak,

mevzuat hükümlerine uygun olarak Ortaöğretim Genel Müdürlüğü emrine Millî Eğitim Uzmanı olarak atanmasına ilişkin dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; görevini ifa ederken herhangi bir başarısızlığı, görev kusuru, ihmali veya yetersizliği ortaya konulmadan tamamen takdir yetkisi kapsamında tesis edilen dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu, hakkında adli veya idari bir soruşturma bulunmadığı, idarenin sahip olduğu takdir yetkisinin sınırsız olmadığı, aksine kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğünde, ... olarak görev yapan davacı, Daire Başkanlığı görevinden alınarak aynı Genel Müdürlük emrine Millî Eğitim Uzmanı olarak atanmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünü işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve mali haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davayı açmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 76. maddesinin 1. fıkrasında; "Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen 657 sayılı Kanun'un 76. maddesi ile davalı idareye, personelini atama konusunda takdir yetkisi tanındığı açık olup, bu yetkinin ancak, kamu yararı ve hizmet gerekleri göz ardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı merciince saptanması halinde, sözü edilen bu durumun dava konusu idari işlemin neden ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği yargı içtihatlarıyla kabul edilmiş bulunmaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacının, 1999 yılında ilk atama yoluyla öğretmen olarak göreve başladığı, 2007 yılında ... Sosyal Bilimler Lisesine kurucu müdür, bilahare 2009 yılında müdür olarak atandığı, Ortaöğretim Genel Müdürlüğü emrinde daire başkanlığı görevine 12/06/2014 tarihinde vekaleten daha sonra 31/07/2014 tarihinde asaleten atandığı, yaklaşık 9 yıl süreyle Eğitim Politikaları Daire Başkanı olarak çalıştıktan sonra Personel Genel Müdürlüğünün ... günlü, ... sayılı dava konusu işlemi ile milli eğitim uzmanı olarak atandığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu olayda, davacının geçmiş hizmetlerinin değerlendirilmesinden, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun olarak daire başkanlığına atandığı, daire başkanı olarak görev yaptığı süre zarfında, söz konusu göreviyle ilgili hakkında hiçbir adli ve idari soruşturma açılmadığı gibi disiplin cezası da almadığı ve görevinde başarısız veya yetersiz olduğu yönünde nesnel ve hukuken kabul edilebilir bilgi ve belgenin dosyada bulunmadığı görülmektedir.

Bu durumda, davacının görevinden alınmasını gerektirecek somut bir tespitin davalı idarece sunulamaması karşısında, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak davacının daire başkanlığı görevinden alınarak, milli eğitim uzmanı olarak atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık; dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi yönündeki Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen kararda ise hukuki isabet görülmemiştir.