Danıştay 2. Daire E.2025/2056 K.2025/3117

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemin, deprem nedeniyle zarar gören İslahiye ve Nurdağı ilçelerinin altyapı çalışmaları ve deprem etkisinin ortadan kaldırılmasına yönelik iş ve işlemlerin yürütülebilmesi amacıyla tesis edildiği ve savunma dilekçesinde de atamanın takdir yetkisi uyarınca hizmet gerekleri ve kamu yararı çerçevesinde yapıldığının belirtildiği, ancak davacının, daire başkanlığı görevinde yetersizliğinin/başarısızlığının veya kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından bu görevden alınmasını gerektirecek nitelikte hukuken geçerli somut başka bir nedenin ortaya konulmadığı,

Mahkemece iptal edilen işlemdeki aynı gerekçe ile atamasının yapıldığı, kararın uygulanmasından kısa bir süre sonra yapılan bu atamanın mahkeme kararının uygulanmasını etkisizleştirdiği, ayrıca daire başkanı kadrosunda görev yapan davacının deprem sonrası yapılandırma çalışmaları konusunda hizmetine hangi yönüyle ihtiyaç duyulduğunun da somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığı görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline,

dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; dava süresinde açılmadığından süreaşımı nedeniyle davanın reddi gerektiği; esasa ilişkin olarak ise daire başkanlığının kariyer meslek değil görevlendirme olduğu, davacının daire başkanlığı kadrosuna atanmasının sınavla ya da mesleki formasyonla gerçekleşmediği ve bu kadronun üst düzey kadro olduğu dikkate alındığında, 657 sayılı Kanun tarafından idareye tanınan takdir yetkisinin bu kadrolara atama yapma ve görevden alma konusunda daha geniş olması gerektiği,

davacının mühendis olması sebebiyle uzmanlık alanına uygun 1. derece statüsünün korunarak 1. dereceli mühendis kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı bir yön bulunmadığı, 06/02/2023 tarihinde gerçekleşen depremin Islahiye ve Nurdağı ilçelerinde yarattığı büyük yıkım sonrası idare bünyesinde yeni birimler kurulması, hizmet gerekleri alanında uzman teknik personel görevlendirmesi gerektiği, atama işleminin de bu amaca yönelik tesis edildiği,dava konusu işlemin usul ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı idarenin usule ilişkin itirazı yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle, davacı hakkında tesis edilen atama işlemleri ve bu işlemler hakkında verilen yargı kararlarının incelenmesi gerekmekte olup; atama işlemleri ve verilen kararlar sıralı şekilde, maddeler halinde aşağıda açıklanmıştır :

1) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığında ... Başkanı olarak görev yapan davacı, Büyükşehir Belediye Başkanlığında yeniden yapılanmaya gidilmesi sonucu bazı daire başkanlıklarının sayısında azaltmaya gidilmesi gerekçe gösterilerek ... günlü, ... sayılı işlemle mühendis kadrosuna atanmıştır. Bu işleme karşı açtığı davada, ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle davacının mahrum kaldığı tüm özlük haklarının iadesine, bütün maddi zararlarının hak ediş tarihlerinden fiili ödeme tarihine kadar işleyecek yasal faizleriyle davacıya ödenmesine karar verilmiş, davalı idarenin istinaf başvurusu ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilmiş, davalı idarenin temyiz istemi Danıştay İkinci Dairesinin 04/05/2023 günlü, E:2023/1301, K:2023/2491 sayılı kararıyla reddedilerek Bölge İdare Mahkemesi kararı onanmıştır.

2) Anılan kararın uygulanması amacıyla davacı ... Daire Başkanı olarak atanmış. ... tarihinde meydana gelen merkez üssü Kahramanmaraş Pazarcık olan depremler nedeniyle zarar gören İslahiye ve Nurdağı ilçelerinin altyapısının yeniden yapılması, deprem etkisinin ortadan kaldırılmasına yönelik iş ve işlemlerin yürütülebilmesi için birimlerin yapılandırılması, kurulması ihtiyacı hasıl olduğu gerekçesiyle ... günlü, ... sayılı işlemle yeniden mühendis kadrosuna atanmıştır.

Bu işleme karşı açtığı davada; ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının görevinde yetersizliği, başarısızlığı veya kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından bu görevden alınmasını gerektirecek nitelikte hukuken geçerli somut başka bir neden ve davacının deprem sonrası yapılandırma çalışmaları konusunda hizmetine hangi yönüyle ihtiyaç duyulduğunun da somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle davacının mahrum kaldığı tüm özlük haklarının iadesine,

bütün maddi zararlarının hak ediş tarihlerinden fiili ödeme tarihine kadar işleyecek yasal faizleriyle davacıya ödenmesine karar verilmiş, davacının istinaf başvurusu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilip, davalı idarenin temyiz istemi Danıştay İkinci Dairesinin 17/10/2024 günlü, E:2024/1068, K:2024/4949 sayılı kararıyla reddedilerek Bölge İdare Mahkemesi kararı açıklama eklenmek suretiyle onanmıştır.

3) Mahkeme kararının uygulanması amacıyla ... tarihinde ... Dairesi Başkanı olarak atanan davacı, aynı şekilde yine deprem etkisinin ortadan kaldırılmasına yönelik iş ve işlemlerin yürütülebilmesi için birimlerin yapılandırılması gerekçe gösterilerek Belediye Başkanlığının ... günlü, ... sayılı işlemiyle mühendis kadrosuna atanmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın "Cumhuriyetin Nitelikleri" başlıklı 2. maddesinde; Türkiye Cumhuriyeti'nin toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devleti olduğu belirtilmiş; "Mahkemelerin Bağımsızlığı" başlıklı 138. maddesinin son fıkrasında, “Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.” kuralına yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrasında, “Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. ...” hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesi, Anayasa'nın 138. maddesi ve 2577 sayılı Kanun'un 28. maddesi uyarınca idarenin, yargı kararının gereğini "aynen" ve "gecikmeksizin" yerine getirmesi zorunluluk olmakla birlikte; idarenin, yargı kararını biçimsel olarak uygulanması sonucunu doğuracak yeni işlem tesisinin de yukarıda anılan ilke ve kurallara aykırılık teşkil edeceği kuşkusuzdur.

Tesis edilen atama işlemleri ve bu işlemlere karşı açılan davalarda verilen yargı kararlarının sonuçları dikkate alındığında, dava konusu işlem öncesinde de daire başkanlığı görevinden iki kez alınan davacının, bu görevinden alınmasına ilişkin işlemlerin hukuka aykırılığının yargı kararlarıyla saptandığı ve tesis edilen dava konusu işlemin, yargı kararlarını etkisizleştirmeye yönelik olduğu görülmektedir.

Bu durumda, yargı kararlarının gereklerine aykırı olarak ve yargı kararlarını bertaraf edecek şekilde, davacının daire başkanlığı görevinden alınarak, mühendis kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik temyize konu kararda ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.