Danıştay 2. Daire E.2025/2806 K.2025/5550

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesince verilen ...günlü, E:..., K:... sayılı kararla; davacının, güvenlik soruşturması uygun olma şartını sağlayamadığına ilişkin herhangi bir somut bilgi ve belge bulunmadığı dikkate alındığında, tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların tazmini istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:... K... sayılı kararla Mahkeme kararının dava konusu işlemin iptali yolundaki kısmına yönelik istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine, parasal hak istemine ilişkin karar kısmına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile anılan karar kısmının kaldırılarak bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın taraflarca temyizi üzerine Danıştay İkinci Dairesinin 29/04/2024 günlü, E:2023/5174, K:2024/2427 sayılı kararıyla tarafların temyiz isteklerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince anılan bozma kararına uyularak verilen... günlü, E:..., K:...sayılı kararla davalı idarenin istinaf başvurusunun mahkeme kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı yönünden gerekçeli olarak reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, mahkeme kararının parasal / özlük hak istemi yönünden verilen, karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının kaldırılmasına, bu kısım yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bu kararın davalı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine Danıştay İkinci Dairesinin 26/12/2014 günlü, E:2024/4253, K:2024/6418 sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline ilişkin karar kısmının onanmasına, davacının parasal hak isteminin kabulüne ilişkin kısmının ise bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince, Danıştay İkinci Dairesinin anılan bozma kararına uyularak verilen temyize konu kararla; istinaf başvurusuna konu edilen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine, istinaf ve temyiz safhasına ait yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacının İddiaları : Davacı tarafından, dava konusu işlemin iptaline karar verildiğinden, işlemden kaynaklanan zararının davalı idareden tahsil edilerek kendisine ödenmesine, yargılama giderlerinin davalı idare üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı İdarenin İddiaları : Davalı idare tarafından, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN CEVAPLARI

Davalı idare tarafından; davacının temyiz isteminin reddi gerektiği yolunda cevap verilmiştir. Davacı tarafından; davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği yolunda cevap verilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden, tarafların yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

I- Davalı idarenin temyiz isteminin incelenmesi

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

II- Davacının temyiz isteminin incelenmesi

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştayın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun maddesinin gerekçesinde ise; temyiz incelemesinde sadece maddi hatalarda değil, aynı zamanda yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen eksiklik ya da yanlışlıklarda da düzelterek onama kararı verilmesinin sağlandığı; uygulamada, vekâlet ücretine, yargılama giderlerine ya da faize hükmedilmesinin unutulması ya da bunların yanlış hesaplanması gibi, kararın asli olmayan unsurlarında görülen bir kısım eksiklik ya da yanlışlıklar nedeniyle bozma kararları verildiği,

bunun mahkeme tarafından tekrar karara bağlandığı ve yine bu kararlara karşı yeniden kanun yollarına başvurulabilmesi nedeniyle hem zaman hem de emek kaybına neden olunduğunun görüldüğü, bu suretle esasa etkili olmayan konularda Danıştayın kesin karar vermesi sağlanarak uyuşmazlığın hızla sonuçlandırılmasının amaçlandığı hususlarına yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ''Kararlarda bulunacak hususlar'' başlığını taşıyan 24. maddesinin (f) bendinde; kararlarda, yargılama giderleri ve hangi tarafa yükletildiğinin belirtileceği, 31. maddesinin göndermede bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323. maddesinde de; davaya göre Kanun uyarınca takdir olunacak vekalet ücretlerinin yargılama giderlerinden olduğu, 326. maddesinin birinci fıkrasında; kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, 330. maddesinde;

davayı kaybeden taraf aleyhine vekalet ücretine hükmedileceği, 331. maddesinin 1. fıkrasında ise; davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine hükmedileceği kuralına yer verilmiştir.

Bilindiği üzere, yargılama sonucu bir tarafa yargılama giderlerinin yükletilmesinin nedeni, o tarafın, dava açmak ya da dava açılmasına sebebiyet vermek suretiyle karşı tarafın yargılama masrafı yapmasına neden olmasıdır.

Somut olayda, dış kaynaktan muvazzaf subay temin faaliyeti kapsamında subay adayı olan davacının okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlem hakkında verilen iptal kararı onanmış olup, nihayetinde "iptal kararı" bu şekilde kesinleşmiştir. Bu işleme bağlı olan parasal hak talebi ile ilgili olarak verilen karar ise, davacının parasal hak isteminin hukuka uygunluğunu saptayan ya da davacının haksız olduğunu ortaya koyan nitelikte bir hüküm olmayıp, yalnızca konuyla ilgili henüz karar verilemeyeceğini tespit etmektedir. Başka bir ifade ile davanın esası hakkında bir karar verilmiş değildir.

Bu itibarla, parasal hak talebinin bağlı olduğu işlem hakkında iptal kararı verildiği ve temyizen incelenen kararda, dava konusu parasal hak talebi hakkında "hukuka aykırılık" yolunda bir tespit yapılmadığı dikkate alındığında, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasında hukuki isabet görülmemiştir.

Bu husus, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan, düzeltilmesi mümkün eksiklik olarak görüldüğünden, İdare Mahkemesince verilen kararın hüküm fıkrasında yer alan "istinaf ve temyiz safhasına ait yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına" ibaresinin karardan çıkarılarak "aşağıda dökümü yapılan istinaf ve temyiz safhasına ait toplam 1.191,20 TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, davalı idare tarafından yapılan yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.