Danıştay 3. Daire E.2009/4934 K.2011/49

İstemin Özeti

Davacı konut yapı kooperatifinin üst birliğe üye olmaması nedeniyle adına 1.1.2001 tarihinden itibaren kurumlar vergisi ve geçici vergi yönünden mükellefiyet tesis edilmesine ilşkin 3.11.2006 gün ve 23774 sayılı yazıyla kurulan işleme karşı açılan davayı; kooperatiflerin, kurumlar vergisi muafiyetinden yararlanabilmesi için 5422 sayılı Yasanın 7'nci maddesinin (16) işaretli bendinde yer alan diğer koşulların yerine getirilmesinin yanı sıra 29.7.1998 tarihi itibarıyla aynı konuda faaliyet gösteren bir üst kuruluşa üye olma koşulunun yerine getirilmesi gerektiği, Mahkemelerinin E:…. sayılı dosyasında verilen ara kararı ile.

Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğünden sorulması üzerine alınan yanıt yazısında, … ilinin … ve … ilçelerinde faaliyet alanı … ilinin tamamının kapsayan ve konut yapı kooperatifi olarak kurulan kooperatiflerin oluşturduğu 5 birliğin bulunduğunun anlaşıldığı, bu durumda, üst birliğe üye olmadığı hususunda ihtilaf bulunmayan davacı kooperatifin kurumlar vergisi muafiyetinden yararlandırılmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle reddeden.

Vergi Mahkemesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan temyiz başvurusunu aynı hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca reddeden Danıştay Üçüncü Dairesinin 1.6.2009 gün ve E:2008/58, K:2009/1931 sayılı kararının: 5520 sayılı Yasada kooperatiflerin üst birliğe üye olma koşulunun aranmadığı, üyelerini konut sahibi yapmak amacıyla kurulan ve münhasıran üyeleriyle iş yaptıkları göz önünde bulundurulduğunda işlem tarihinde yürürlükte bulunmayan 5422 sayılı Yasa dayanak alınarak mükellefiyet tesis edilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülerek bozulması istenmiştir.

Savunmanın Özeti : Kararın düzeltilmesi isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. Tetkik Hakimi : … Düşüncesi : Kararın düzeltilmesine ilişkin dilekçede ileri sürülen iddialar, Dairemiz kararının düzeltilmesini gerektirir nitelikte görülmediğinden istemin reddi gerektiği düşünülmektedir. Savcı : … Düşüncesi : Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54.maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından istemin reddi gerekeceği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Üçüncü Dairesince işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Kararın düzeltilmesi istemine ilişkin dilekçede ileri sürülen sebepler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54'üncü maddesinin 1'inci fıkrasının (c) işaretli bendi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulüne ve Danıştay Üçüncü Dairesinin 1.6.2009 gün ve E:2008/58, K:2009/1931 sayılı kararının kaldırılmasına karar verildikten sonra davacı kooperatifinin temyiz istemi yeniden incelenerek gereği görüşüldü:

Davacı konut yapı kooperatifinin faaliyette bulunduğu il sınırları içindeki üst birliğe üye olmadığından bahisle 3.11.2006 tarihli yazıyla duyurulan 1.1.2001 tarihinden mükellefiyet tesis edilmesine ilişkin işleme karşı açılan dava, 1.1.2006 tarihine kadar yürürlükte bulunan 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 7'nci maddesinin 16'ncı bendinde öngörülen üst birliğe üye olma koşulunun yerine getirilmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.

Temyiz istemine konu olan vergi mahkemesi kararının, 1.1.2001-31.12.2005 dönemine isabet eden mükellefiyete ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun görülmüştür.

10.5.1969 gün ve 13195 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 93'üncü maddesinin 3'üncü fıkrasında, Kooperatiflerin 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 199 sayılı Kanunla değişik 7'nci maddesinin 16'ncı bendindeki esaslar dahilinde kurumlar vergisi muaflığından faydalanacağı, 4'üncü fıkrasında ise kooperatiflerin, faaliyete geçen üst kuruluşlara girmedikleri takdirde, bu maddenin 1'inci fıkrasının (b) bendi ile 2'nci fıkrasından gayri fıkralarında yazılı muaflıklardan istifade edemeyeceği kurala bağlanmış,

mülga 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 7'nci maddesinin kooperatiflerin muafiyet şartlarını belirleyen 16'ncı bendine 4369 sayılı Kanunla eklenen ve 29.7.1998 tarihinde yürürlüğe giren parantez içi hükümle, bentte öngörülen koşullara ek olarak, faaliyete geçen üst kuruluşlara üye olma koşulu getirilmiştir.

5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu ile ek ve değişikliklerini yürürlükten kaldıran 5520 sayılı Kanunun 4'üncü maddesinin 1'nci fıkrasının (k) bendinde, tüketim ve taşımacılık kooperatifleri hariç olmak üzere, ana sözleşmelerinde sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması, yönetim kurulu başkan ve üyelerine kazanç üzerinden pay verilmemesi, yedek akçelerin ortaklara dağıtılmaması ve sadece ortaklarla iş görülmesine ilişkin hükümler bulunup, bu hükümlere fiilen uyan kooperatifler ile bu kayıt ve şartlara ek olarak,

kuruluşundan inşaatın bitim tarihine kadar yönetim ve denetim kurullarında, söz konusu inşaat işlerini kısmen veya tamamen üstlenen gerçek kişilerle tüzel kişi temsilcilerine ve Kanunun 13'üncü maddesine göre bunlarla ilişkili olduğu kabul edilen kişilere veya yukarıda sayılanlarla işçi ve işveren ilişkisi içinde bulunanlara yer vermeyen ve yapı ruhsatı ile arsa tapusu kooperatif tüzel kişiliği adına tescil edilmiş olan yapı kooperatiflerinin kurumlar vergisinden muaf olduğu kurala bağlanmıştır.

Görüldüğü üzere: 5422 sayılı Kanunda 4369 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten farklı olarak, 5520 sayılı Kanunda kooperatiflerin kurumlar vergisinden muaf olabilmesi için ayrıca faaliyete geçen üst kuruluşlara girme koşulu öngörülmemiş, yasa yapıcı yürürlüğe giren yeni Yasada muafiyet koşullarını belirlerken, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununda yer alan hükme rağmen değinilen koşulu aramamıştır.

5520 sayılı Yasanın yukarıda sözü edilen ve kooperatiflerin kurumlar vergisinden muafiyetini düzenleyen maddesinin 1.1.2006 tarihinde yürürlüğe girdiği göz önüne alındığında, bu tarihten sonra davacı kooperatifin sözü edilen maddede öngörülen muafiyet koşullarını yerine getirmediği yolunda bir tespit bulunmaksızın, sadece üst birliğe üyelik koşulunu yerine getirmemesi nedeniyle kurumlar vergisi yönünden muafiyet şartlarını ihlal ettiğinden söz edilemeyeceğinden, davacı kooperatifin 1.1.2006 tarihinden sonraki mükellefiyeti yönünden yürürlükten kaldıran 5422 sayılı Kanuna göre ve aksi yolda karar verilmesi hukuka uygun düşmemiştir.

Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin kısmen reddi ile … Mahkemesinin … gün ve E:…, K:…. sayılı kararının, 1.1.2001-31.12.2005 dönemine isabet eden mükellefiyete ilişkin hüküm fıkrasının onanmasına, 1.1.2006 tarihinden sonraki mükellefiyete ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz isteminin kabulü ile kararın değinilen hüküm fıkrasının bozulmasına, 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca davacıdan … TL maktu harç alınmasına, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 18.1.2011 gününde oyçokluğuylakarar verildi.

X.K ARŞIOY

Kararın düzeltilmesi isteminin reddi gerektiği görüşüyle karara katılmıyoruz.