Danıştay 3. Daire E.2017/3928 K.2021/2163

Dava konusu istem: Davacı adına, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 79. maddesine istinaden düzenlenen haciz bildirilerine süresinde itiraz etmediğinden bahisle borç zimmetinde kabul edilmek suretiyle düzenlenen … tarih ve … ila … ve … ila … takip numaralı ödeme emirlerinin, katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizini içeren kısmının iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından, tahsil dairesine, asıl kamu borçlusu adi ortaklığa borcunun olmadığı haciz bildirisinin tebliğinden itibaren 7 günlük yasal süre geçirildikten sonra bildirilmiş ise de asıl borçlu … Adi Ortaklığınca davacı şirketten alacağın varlığına ilişkin bildirim yapılmadığı, idarece davacı şirketin borçlu oluşu ve borcun miktarı somut bir şekilde tespit edilmeden borç zimmetinde sayılmak suretiyle ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle ödeme emirlerinin dava konusu edilen kısımları iptal edilmiştir.

Bölge Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından, haciz bildirisinin tebliğinden başlayarak yedi gün içinde herhangi bir bildirimde bulunulmayan olayda, Dairelerince verilen ara kararıyla menfi tespit davası açıp açmadığı, asıl kamu borçlusuna borcunun olup olmadığı, var ise ne kadar olduğu ve ödeyip ödemediği sorulan davacının, menfi tespit davası açmadığını bildirdiği, sunduğu çek ve tahsilat makbuzlarıyla da borcunu ödediğini kanıtlayamadığı dikkate alındığında, davacının kamu borçlusuna olan asıl borç tutarı zimmetinde sayılarak sorumlu tutulmasında hukuka aykırılık görülmediğinden, ödeme emirlerinin dava konusu edilen kısımlarının yazılı gerekçeyle iptali yolundaki Vergi Mahkemesi kararı kaldırılmış ve dava reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Asıl borçlu … Adi Ortaklığının dava konusu borçları da kapsayacak şekilde 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun kapsamında vergi borçlarını yapılandırdığı, defter kayıtlarıyla ve banka üzerinden gerçekleşen çek ödemelerine ilişkin belgelerle borçlarını ödediklerini ortaya koydukları ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Adi Ortaklığının Bs formlarından davacıya mal ve hizmet satışında bulunduğunun tespiti üzerine davacı adına, … tarih ve … sayılı haciz bildirisinin 28/03/2016 tarihinde tebliğ edildiği, süresinde itiraz edilmemesi üzerine müteselsil sorumlu sıfatıyla davaya konu ödeme emirlerinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 79. maddesinin 3. fıkrasında, kendisine haciz bildirisi tebliğ edilen üçüncü şahsın; borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haczin tebliğinden önce borcun ödendiği veya malın tüketildiği ya da kusuru olmaksızın telef olduğu veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise durumu, haciz bildirisinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde tahsil dairesine yazılı olarak bildirmek zorunda olduğu,

üçüncü şahsın itiraz etmemesi halinde, mal elinde ve borç zimmetinde sayılacağı ve hakkında bu Kanun hükümlerinin tatbik olunacağı hükme bağlanmış olup, aynı Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı belirtildikten sonra ikinci fıkrasında;

ödeme emrinde borcun aslı ve ferilerinin mahiyet ve miktarı, nereye ödeneceği, müddetinde ödenmediği veya mal bildiriminde bulunmadığı takdirde borcun cebren tahsili ve borçlunun mal bildiriminde bulununcaya kadar hapis ile cezalandırılacağının kayıtlı bulunacağı belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Hukuk devletinde idari işlemlerin dayanağının ve gerekçesinin gösterilmesi hem idari işlem tesisi sırasında keyfiliğin önlenmesi, belli bir düzen ve disiplinin sağlanması hem de haklarında idari işlem tesis edilenlerin bunun nedenini daha kolay anlayıp, yasal haklarını kullanabilmeleri veya gerekli önlemleri alabilmeleri için zorunludur.

Buna göre ödeme emirlerinin kanunda yazılı şekil unsurlarını taşıması da bu ilkenin bir sonucudur. Takibe konu kamu alacağının niteliğinin tayinine yarayacak hususların ödeme emriyle borçlunun bilgisine sunulmasıyla borçlu, hangi alacak için takip edildiğini öğrenerek buna karşı kullanabileceği savunma sebeplerine göre mercilere başvurmak veya takibin devamına izin vermek yollarını kullanabilecektir. Alacağın niteliği ve yasal dayanağının tayinine imkan verecek gerekli bilgileri taşımayan ödeme emrinin, borçluya bu olanağı sağlayacağını ve kanuna uygun olduğunu söylemek mümkün değildir.

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu edilen ödeme emri üzerine asıl borçlu adi ortaklığın unvanı, davacı şirketin adı ve "müteselsil sorumlu" ibaresinin yazıldığı, ancak söz konusu ödeme emrinde takibin kanuni dayanağı gösterilmediğinden ve bu haliyle ödeme emirlerinin usulüne uygun düzenlenmediği sonucuna varıldığından yazılı gerekçeyle verilen Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmiştir.

(X)-KARŞI OY

Dosyanın incelenmesinden, … Adi Ortaklığı'nın vergi borcundan kaynaklanan kamu alacağının tahsili amacıyla, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun' un 79. maddesi uyarınca düzenlenerek tebliğ edilen haciz bildirisine 7 günlük itiraz süresi içinde itiraz edilmediği için borç zimmetinde sayılarak, davacı hakkında düzenlenen dava konusu ödeme emirlerinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

Vergi Dava Dairesince davacıdan asıl kamu borçlusuna borcunun olup olmadığı, var ise ne kadar borcu olduğu, ödemiş ise ödediğini gösteren bilgi belgenin istenilmesine ilişkin verilen ara kararına cevaben davacı tarafından sunulan çek ve tahsilat makbuzlarıyla dava konusu ödeme emirlerindeki borç tutarının, haciz bildirisinin tebliğinden önce asıl kamu borçlusu ... Adi Ortaklığına ödendiği ortaya konulduğundan Vergi Dava Dairesi kararının bu gerekçeyle bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyoruz.