Danıştay 3. Daire E.2018/1002 K.2022/1352

Dava konusu istem: Davacının murisinin kanuni temsilcisi ve ortağı olduğu … İnşaat Dekorasyon Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nden alınamayan kamu alacağının tahsili amacıyla adına mirasçı sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ile … takip numaralı ödeme emirlerinin, çevre idari para cezası dışındaki kısımlarının iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının 06/01/2010 tarihinde vefat eden murisinin asıl borçlu şirketin kanuni temsilci olduğu dönemlerine ilişkin olarak tahakkuk eden vergi ve cezaların vadesinde ödenmemesi ve yapılan mal varlığı araştırmasının sonuçsuz kalması üzerine miras hissesi oranında mirasçı sıfatıyla dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiğinin anlaşıldığı olayda, kamu alacakları mirası reddetmeyen davacıdan mirasçı sıfatıyla miras hissesi oranınca takip edilebileceğinden …takip numaralı ödeme emrinin içeriği Nisan-Haziran dönemi gelir (stopaj) vergisi dışında hukuka aykırılık bulunmadığı,

… takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacağı davacının murisinin ölüm tarihinden sonra 2012 yılında gerçekleşen defter ve belge ibraz etmeme fiilinden dolayı salınan vergi ve kesilen cezalardan kaynaklandığından davacının sorumlu tutulamayacağı, asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emri, şirket ortağının ikametgah adresinde kızına tebliğ edildiğinden şirketle ilgisi olmayan kişiye yapılan tebligatın 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 94 ve takip eden maddelerinde belirtildiği şekilde yapıldığından bahsedilemeyeceğinden … takip numaralı ödeme emileri,

… takip numaralı ödeme emrinde yer alan cezalar dışında kalan kısmı ve … takip numaralı ödeme emrinin Nisan-Haziran dönemi gelir(stopaj) vergisi dışında kalan kısımlarında hukuka aykırı olduğu, vergi ziyaı cezası ve özel usulsüzlük cezalarının ise ölüm halinde cezaların düşeceğini düzenleyen 213 sayılı Yasa'nın 372. maddesi hükmü uyarınca davanın niteliği itibarıyla sadece ölen davacıyı ilgilendirdiği dikkate alındığında,

… takip numaralı ödeme emri yönünden mirasçının takibinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle 1 takip numaralı ödeme emrinin Nisan-Haziran dönemi gelir (stopaj) vergisi dışında kalan kısımları yönünden dava reddedilmiş, … takip numaralı ödeme emrinin Nisan-Haziran dönemi gelir (stopaj) vergisine isabet eden kısmı ile … ila … ve … takip numaralı ödeme emirleri ise iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ödeme emrine itiraz sebeplerinin borcun olmadığı, kısmen ödendiği ve zaman aşımına uğradığı iddialarıyla sınırlı olduğu, asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyen kamu alacaklarının tahsili amacıyla davacı adına mirasçı sıfatıyla düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

Davacı tarafından, ölüm tarihinde terekenin borca batık olması nedeniyle miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli olduğundan mirasın reddedilmiş sayılması gerektiğinin tespiti istemiyle … Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında açılan davanın sonucunun beklenilmesi gerektiği ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Davacı temyiz isteminin kabulüyle kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının murisinin kanuni temsilcisi ve ortağı olduğu şirketten alınamayan amme alacağının tahsili amacıyla mirasçı sıfatıyla dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği, ancak … Asliye Hukuk Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla mirasçıların mirası hükmen reddetmiş sayılacağına hükmedildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 12. maddesinde, ölüm halinde mükelleflerin ödevlerinin mirası reddetmemiş kanuni ve mansup mirasçılara geçeceği ancak, mirasçılardan her birinin ölünün vergi borçlarından miras hisseleri oranında sorumlu olacağı kurala bağlanmıştır. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 7. maddesinde borçlunun ölümü halinde, mirası reddetmemiş mirasçılar hakkında da bu Kanun hükümlerinin tatbik edileceği hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda değinilen yasal düzenleme gereğince mirasçılardan her birinin murisin vergi borçlarından miras hissesi oranında sorumlu tutulması mümkün ise de … Asliye Hukuk Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, terekenin borca batık olduğu ve mirasçıların mirası hükmen reddetmiş sayılacağına hükmedildiği dikkate alındığında, davacı adına mirasçı sıfatıyla ödeme emri düzenlenemeyeceğinden Vergi Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen davacı istinaf başvurusunun reddi yolundaki hüküm fıkrasında hukuk uygunluk görülmemiştir. Davalı idarenin temyiz isteminin ise bu nedenle reddi gerekmiştir.