Danıştay 3. Daire E.2018/1122 K.2020/6068

Dava konusu istem: Demir cevherleri toptan ticaretiyle uğraşan davacı şirketin kayıtlarına aldığı ve düzenlediği hurda ve hurda türevi faturalarının muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge olduğu dikkate alınarak yapılan kaydi envanter çalışması sonucunda belge düzenlemeksizin inşaat demiri sattığı ve bu yolla elde ettiği kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığı,

gerçekte inşaat demiri satmasına karşın katma değer vergisinden müstesna tutulan hurda teslimi gibi gösterilen söz konusu satışları nedeniyle katma değer vergisi hesaplamadığı yolunda saptamalar içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak adına Şubat ila Temmuz 2013 dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile aynı yılın Ocak ve Aralık dönemleri için re'sen salınan bir ve üç kat kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlık yılında hurda ve hurda türevi alımlarının tamamının hakkında vergi tekniği raporu bulunan.

Metalurji Endüstrisi Anonim Şirketinden yapıldığı, sözü edilen raporda, adı geçen şirketlin, davacıya hurda ve hurda türevi olarak düzenlediği faturaların gerçekte inşaat demirine ilişkin olduğu, tamamı muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge ile alınan hurda ve türevi içerikli emtianın aynı yıl herhangi bir işleme tabi tutulmaksızın alt firmalara, bu firmalar tarafından da diğer alt firmalara satıldığı, gerek davacı şirketin gerek ticari ilişkide bulunduğu alt firmaların bu emtiayı işleme kapasitesine sahip çelikhane, haddehane gibi üretim tesislerinin bulunmadığı,

gerçekte üretici ile buluşması gereken hurdaların sürekli el değiştirmesinin iktisadi ve ticari icaplara uygun düşmediği, zira, davacının satış yaptığı alt firmalar ile bu firmalardan mal alan diğer alt firmaların yetkilileri tarafından, davacıdan muhteviyatı hurda olan emtianın alınmadığı, sadece inşaat demiri alındığı, bu nedenle oluşan hurda ve hurda türevi içerikli emtiaya ilişkin stok fazlalığının ise belirli firmalara fatura düzenlemek suretiyle eritildiği, bunun karşılığında da söz konusu firmalardan gerçek dışı inşaat demiri faturaları alındığı, ellerinde bulunan kayıt dışı inşaat demirinin ise faturalı olarak satıldığı,

tüm bu işlemlerin organizasyon dahilinde yapıldığının ifade edildiği, öte yandan, hurda ve hurda türevi emtianın, zararına veya belli bir maliyete katlanmak suretiyle imal edilen inşaat demiri ortalama birim fiyatlarına yakın bir fiyattan alım ve satıma konu edilmesinin hurda ticaretinin rasyonel ve gerçekçi olmadığını gösterdiği tespitlerinden hareketle davacı tarafından uyuşmazlık konusu dönemde alınıp satılan emtianın gerçekte inşaat demiri olduğu ve satın alınan hurda ve hurda türevi içerikli emtianın muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgelerle belgelendirildiği sonuç ve kanaatine ulaşılarak demire ilişkin ortalama birim inşaat demiri

alış fiyatından ulaşılan demir miktarı dikkate alınmak suretiyle yapılan kaydi envanter çalışmasına göre 2.543.885 kg demir satışı için belge düzenlenmediği ve bu doğrultuda söz konusu miktarın ortalama birim inşaat demiri satış fiyatlıyla çarpımı sonucunda 2.874.590,05 TL hasılatın kayıt ve beyan dışı bırakıldığı ve gerçekte inşaat demiri satılmasına karşın muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleyerek katma değer vergisinden müstesna tutulan hurda teslimi gibi gösterilen 327.292.919,57 TL tutarındaki satışları nedeniyle katma değer vergisi hesaplanmadığından bahisle dava konusu tarhiyatın yapıldığının anlaşıldığı,

tüm bu hususların değerlendirilmesinden olayda davacının bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı ve hurda içerikli fatura düzenlemek suretiyle gizlenen inşaat demiri teslimlerine ilişkin katma değer vergisi hesaplamadığı sonucuna varıldığı, bunun yanı sıra söz konusu alış ve satışların gerçek olduğunu kanıtlayıcı mahiyette bir bilgi ve belge sunulamadığı da gözetildiğinde dava konusu tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Envanter kayıtlarında herhangi bir uyumsuzluğun bulunmadığı, bu yöndeki sonuca, hurda ve hurda türevi yerine inşaat demiri satıldığı varsayımıyla ulaşıldığı, birtakım envanter uyumsuzluğunun ise hurda isimlendirmesinden ve hurdaların homojen bir yapı taşımamasından kaynaklandığı, tarhiyata dayanak alınan iddianın, hurda alım satımının olmadığı değil, buna ek olarak geliştirilen demir alım ve satımı yapıldığı varsayımı olduğu,

alım yapılan firmalar hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarında hurda satışlarının çoğunun muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge niteliğinde bulunduğu tespitine karşın kendilerine düzenlenen faturaların tamamının içeriği itibarıyla yanıltıcı belge olduğunun değerlendirildiği, söz konusu ayrıma nasıl ulaşıldığının anlaşılmadığı, bu firmalar hakkındaki vergi tekniği raporları tebliğ edilmeyerek ve adına düzenlenen vergi tekniği raporunda atıf yapılan alt firmalara ait ifadeler can ve mal güvenliğinden bahisle rapora ek yapılmayarak savunma hakkı kısıtlandığı gibi adil yargılanma hakkının ihlal edildiği,

öte yandan söz konusu firmalar ile arasında husumet olabileceği gözetilmeksizin ifadelerin doğru kabul edildiği, inceleme elemanınca, hurda ve hurda türevi emtiayı işleyecek üretim tesislerinin olmaması eleştirilmiş ise de bu durumun sektörün gerçekleriyle bağdaşmadığı, hurda alım ve satımını aracılık hizmeti sunmak suretiyle gerçekleştiren pek çok firmanın bulunduğu, mal sattıkları mükellefler hakkındaki olumsuzluklardan sorumlu tutulamayacakları, kaldı ki ticari yaşamda mal satılan firmanın kime mal sattığının bilinemeyeceği, değinilen firmaların faaliyetlerine devam ettiklerinin vergi idaresince kabul edildiği,

ayrıca sözü edilen firmaların bazıları hakkında vergi incelemeleri devam etmesine rağmen sahteci ilan edildikleri, karşıt inceleme yapılmak suretiyle gerçek mahiyetin ortaya konulmadığı, alt firmalar tarafından hurda faturaları karşılığında inşaat demiri faturası düzenlemek suretiyle vergi ziyaına yol açıldığı iddiasının katma değer vergisi sistematiğine göre olsa olsa daha çok vergi ödemenin gerekçesi olabileceği, düzeltme fişi ile terkin edilen vergi ve ceza yönünden hüküm kurulmadığı,

somut bir tespit olmaksızın eksik inceleme ve varsayıma dayalı olarak yapılan tarhiyat, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile teminat altına alınan mülkiyet hakkını zedelediği gibi vergileme ilkelerine de uygun düşmediği, bu konuda emsal nitelikte yargı kararlarının bulunduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Somut tespitlere dayanan vergi tekniği raporunu done alan vergi inceleme raporu uyarınca yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirketin 2012 takvim yılına ait defter ve belgeleri üzerinde yapılan kaydi envanter çalışması sonucunda kayıt ve beyan dışı hasılatı bulunduğundan ve gerçekte inşaat demiri satmasına karşın muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlemek suretiyle katma değer vergisinden müstesna tutulan hurda teslimi gibi gösterilen satışları nedeniylE katma değer vergisi hesaplamadığından bahisle dava konusu tarhiyatın yapıldığı ancak Temmuz 2013 dönemi için iki ayrı ihbarname düzenlendiği, … tarih ve … sayılı ihbarname içeriği vergi ve cezanın Ağustos 2013 dönemine ilişkin olduğu,

sehven düzenlenen söz konusu ihbarnameye konu vergi ve cezanın dava açıldıktan sonra … tarih ve … sayılı düzeltme fişi ile terkin edildiği, bu hususa yönelik davalı idare dilekçesinin 10/01/2017 tarihinde mahkeme kaydına girdiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, "Davaların Karara Bağlanması" başlığını taşıyan 22. maddesinin 1. fıkrasında; konular aydınlandığında meselelerin sırasıyla oya konulacağı ve karara bağlanacağı; aynı Kanunun "Kararlarda Bulunacak Hususlar" başlıklı 24. maddesinde, kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçesi ve hükmün kararda belirtileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyiz istemine konu edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının, Şubat ila Temmuz 2013 (düzeltme fişi ile terkin edilen vergi ve ceza hariç) dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma vergisi ile ve aynı yılın Ocak ve Aralık dönemleri için re'sen salınan bir ve üç kat kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi yönünden istinaf başvurusunun reddine ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.

Davacı adına Temmuz 2013 dönemi için düzenlenen … tarih ve … sayılı ihbarname içeriği vergi ve cezanın düzeltme fişi ile terkin edildiği gözardı edilerek verilen kararın ilgili hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddi yargılama hukukuna uygun düşmediğinden kararın bu yönden bozulması gerekmiştir.