Danıştay 3. Daire E.2019/1036 K.2021/2494

Dava konusu istem: Davacı adına, yasal defterini incelemeye ibraz etmemesi nedeniyle katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca 2012 yılının Mayıs ila Aralık dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: 2012 yılına ilişkin defter ve belgelerin 30/06/2017 tarihli defter ve belge isteme yazısıyla istenmesine rağmen verilen onbeş günlük yasal sürede ibraz edilmemesi nedeniyle dava konusu tarhiyatın yapıldığı olayda, defterin 2015 yılında yaşanan sel felaketi nedeniyle zayi olduğundan bahisle inceleme sırasında ibraz edilemediği iddia edilmiş ve 14/07/2015 tarihli yangın raporu ibraz edilmiş ise de davacı tarafından mücbir sebep olarak ileriye sürülen olaya ilişkin olarak herhangi bir mahkeme kararı ibraz edilemediğinden basiretli bir tacirden beklenebilecek özen ve dikkatin gösterilmediği,

bu haliyle iddia edilen mücbir sebep halinin ispatlanamadığı görülerek katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi suretiyle yapılan tarhiyat ve kesilen üç kat vergi ziyaı cezalarında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

2012, 2013 yıllarında tekstil işiyle iştigal ettiği, işletmesinin 2013 yılında kapanmasına ve işletme defterinin bulunduğu yerde su baskını olmasına rağmen incelemeye itfaiye raporunun, alış ve satış faturalarının ve işletme defterinin onaysız bilgisayar çıktısının ibraz edildiği ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X)-KARŞI OY

Davacı adına, 2012 yılına ait işletme defterini inceleme elemanına ibraz etmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle dava konusu tarhiyatın yapıldığı anlaşılmıştır.

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 40. maddesinin 4. fıkrasında, İçtihatları Birleştirme Kurulu tarafından verilen kararlara, Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idarenin uymak zorunda oldukları hüküm altına alınmıştır.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 30. maddesinin 3. bendinde ise bu kanuna göre tutulması mecburi olan defterlerin hepsi veya bir kısmının tutulmaması veya tasdik ettirilmemesi veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara herhangi bir sebeple ibraz edilmemesi re'sen takdir sebebi olarak sayılmış, aynı Yasanın 253 ve devamı maddelerinde ise defter tutmak mecburiyetinde olanların tuttukları defterlerle kullanmak zorunda oldukları belgeleri, ilgili bulundukları yılı takip eden takvim yılından başlayarak beş yıl süreyle muhafazaya ve bu süre içinde yetkili makam ve memurların talebi üzerine ibraz etmeye mecbur oldukları kurala bağlanmış, 13. maddesinin 2. bendinde vergi ödevinin yerine getirilmesine engel olacak yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetler mücbir sebep olarak sayılmıştır.

25/07/2019 tarih ve 30842 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun E:2013/3, K:2019/1 sayılı kararında, mücbir sebebin varlığı halinde mükelleflerin ibraz ödevinin yerine getirmelerinin beklenemeyeceği ve indirim konusu yapılan vergilerin, alış belgelerinde ayrıca gösterilmiş olmasını ispatlama yükümlülükleri de bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Buna göre; defter ve belgelerin inceleme elamanınca istenilmesi üzerine, davacı tarafından İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Grup Müdürlüğünce düzenlenen raporun, alış faturalarının ve tutmakla yükümlü olduğu işletme defterinin onaysız örneğinin ibraz edildiği olayda, söz konusu rapor ile yaşanan su baskını nedeniyle işletme defterinin zayi olduğu tespit edildiği dikkate alındığında, bu durumun 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 13. maddesinde sayılan mücbir sebep halleri arasında değerlendirilmesi gerektiğinden dolayısıyla kendisinden ibraz etmesi beklenemeyecek olan davacı adına ibraz yükümlülüğünü yerine getirmediğinden bahisle yapılan tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmadığından Vergi Dava Dairesinin kararının bozulması gerektiği görüşüyle Daire Kararına katılmıyoruz.