Danıştay 3. Daire E.2020/1718 K.2023/444

Dava konusu istem: İş akdi 2016 yılı Mart döneminde karşılıklı olarak sona erdirilen davacının ikale sözleşmesi uyarınca yapılan ödemelerden tevkif edilen gelir vergisinin yasal faiziyle birlikte iadesi talebiyle yaptığı düzeltme ve şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali ile haksız yere tahsil edildiğini iddia ettiği tutarın yasal faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacıya ikale sözleşmesi kapsamında iş akdinin sona ermesi nedeniyle karşılıklı anlaşmaya bağlı olarak yasal zorunluluk olmadan işsizlik sebebiyle yardım amaçlı yapılan bir ödeme olduğu, işine son verilen çalışana yapılan bu ödemenin, hizmet karşılığında yapılması söz konusu olamayacağından ücret olarak nitelendirilemeyeceği, ödemenin hizmet karşılığı yapılmadığı dikkate alındığında, söz konusu ödemeler ücret olarak nitelendirilemeyeceğinden dolayısıyla gelir vergisi tevkifatı yapılamayacağından düzeltme şikayet yoluyla yapılan başvurunun reddine dair işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı,

faizin, paranın sahibinden başkası tarafından kullanılmasının sahibine vermiş olduğu zararın karşılığı, başka bir ifadeyle tazmini olarak tanımlandığı, hukuken öngörülmeyen bir verginin tahsili sonrası doğan zararın tazmini hususunun da bir hukuk devletinde, Anayasanın 125. maddesinin “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür” hükmünde tanımını bulan “İdarenin Sorumluluğu” ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesinin bir zorunluluk olduğu,

tahsili hukuka aykırı bulunan ve idarece tahsili tarihinden işbu karara göre iadesi tarihine kadar geçen süre içinde kullanımından mahrum kalınan tutarın 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’da öngörülen oranda faiz uygulanmak suretiyle davacıya iadesi gerektiği, bu durumda Mahkemelerin iş bu kararı ile iadesine karar verilen tutarın 3095 sayılı Kanunda belirtilen oranda hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davacıya iadesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiş, tahsil edilen gelir (stopaj) vergisinin yasal faizi ile birlikte iadesine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İkale sözleşmesi uyarınca yapılan ek tazminat ödemelerinin ücret kapsamına girdiği, faizle ilgili olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nda yer alan hükümlerin esas alınması gerekmekle birlikte dava konusu olayda ihtirazi kayıtla beyan edilip ödenen ve sonuçta bir yargı kararı üzerine red ve iade edilen vergi olmadığından davacıya faiz ödenmesi gerekmediği ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İkale tarihi itibariyle ödenen tazminatın gelir kabul edilmesinin hukuken mümkün olmadığı, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Davacı tarafından 193 sayılı Kanun'un geçici 89.maddesinden faydalanmak üzere mevcut davasından vazgeçtiği hususu Vergi Dava Dairesince değerlendirmeksizin karar verildiği anlaşıldığından temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının iş akdinin 31/03/2016 tarihli ikale sözleşmesiyle sonlandırıldığı, sözleşme uyarınca ek ödeme adı altında yapılan 454.300,00 -TL'nin gelir vergisi kesintisi yapılarak işverenin bağlı olduğu vergi dairesine ödendiği, davacının, söz konusu ek ödemenin gelir vergisinden istisna olduğundan bahisle yapılan kesintinin iadesi istemiyle yaptığı düzeltme ve şikayet başvurusunun reddi yolundaki işleme karşı gelir (stopaj) vergisinin tahsil tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi talebiyle bakılmakta olan davanın açıldığı,

Vergi Mahkemesi kararı verildikten sonra davacı tarafından 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun, 7162 Sayılı Kanun'un 4. maddesiyle eklenerek 30/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren Geçici 89. maddesi kapsamında davadan vazgeçildiğine ilişkin 18/02/2019 tarihli dilekçenin dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307. maddesinde feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olarak tanımlanmış, aynı Kanun'un feragatın hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabileceği düzenlemesinin yer aldığı,193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na 7162 Sayılı Kanun'un 4. maddesiyle eklenerek 30/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren geçici 89. maddede.

27/03/2018 tarihinden önce karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya ikale sözleşmesi kapsamında ödenen tazminatlar, iş kaybı tazminatları, iş sonu tazminatları, iş güvencesi tazminatları gibi çeşitli adlar altında yapılan ödemeler ve yardımlar üzerinden tevkif edilerek tahsil edilen gelir vergisinin, hizmet erbabının düzeltme zamanaşımı süresi içerisinde tarha yetkili vergi dairelerine başvurmaları ve dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri şartıyla 213 sayılı Kanun'un düzeltmeye ilişkin hükümleri uyarınca red ve iade edileceği,

hakkında kesinleşmiş yargı kararı bulunan iade talepleriyle ilgili olarak bu madde hükmünün uygulanmayacağı kural altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı tarafından, Vergi Mahkemesi kayıtlarında 18/02/2019 tarihinde işlem gören dilekçe ile 193 sayılı Kanun'un geçici 89.maddesinden faydalanmak üzere davadan feragat edildiği bildirildiğinden, Vergi Dava Dairesi Kararının, davacının bu istemi hakkında karar verilmek üzere bozulması gerekmiştir.