Danıştay 3. Daire E.2020/2386 K.2022/2325

Dava konusu istem: Davacı adına, komisyon karşılığı kısmen sahte fatura düzenlediği ve bir kısım alışlarını sahte faturayla belgelendirdiği yolunda saptamalar içeren vergi tekniği raporunun done alındığı vergi inceleme raporuna dayanılarak 2016 yılının Mart ila Ağustos ve Kasım dönemleri için re'sen salınan katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkında tanzim edilen vergi tekniği raporunda yer alan saptamalardan, gerçek bir emtia teslimine dayanmayan fatura düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde ettiği sonucuna varıldığından yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı, 2013 dönemine ait olup 2015 tarihinde kesinleşen cezanın tekerrüre esas alınabileceği gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

7143 sayılı kanun kapsamında matrah artırımının iptal edilerek sahte belge düzenleyicisi olduğu iddiası ile hakkında vergi inceleme raporları tanzim edildiği, matrah artırımından faydalanamayacağına yönelik kendisine herhangi bir yazılı bildirimde bulunulmadığı, raporda yeterli araştırma, inceleme ve karşıt tespit yapılmadığı ve inceleme raporunun dayanağı olan vergi tekniği raporunun kendilerine tebliğ edilmediği ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının komisyon karşılığında kısmen sahte fatura düzenlediği ve bir kısım alışlarını sahte faturayla belgelendirdiğinden bahisle yapılan tarhiyata karşı açılan davada, tarhiyatın davacının alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirilmesinden kaynaklanan kısmı yönünden Vergi Mahkemesince faturaları düzenleyen ...Reklam Mobilya Hediyelik Eşya İmalat Tekstil İnşaat İthalat İhracat Sanayi Limited Şirketi, ...ve ...Yapı İnşaat Malzemeleri Elektrik Tekstil Temizlik Maddeleri Limited Şirketi hakkındaki tespitlerle ilgili bir değerlendirme yapılmaksızın verilen karara yöneltilen istinaf talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Davaların karara bağlanması" başlıklı 22. maddesinin 1. fıkrasında, konular aydınlandığında meselelerin sırasıyla oya konulacağı ve karara bağlanacağı, 24. maddesinde de, kararlarda, davacının ileri sürdüğü olaylar ve hukuki sebepler ile istem sonucunun belirtileceği hükmüne yer verilmiş, aynı Kanun'un 49. maddesinin (2) işaretli fıkrasının (c) bendinde, usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veye eksikliklerin bulunması bozma sebebi olarak sayılmıştır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 339. maddesinin, 7338 sayılı Kanun'un 38. maddesiyle değişen ve 26/10/2021 tarihinde yürürlüğe giren 1. fıkrasında, vergi ziyaına sebebiyet vermekten veya usulsüzlükten dolayı ceza kesilen ve cezası kesinleşenlere, vergi ziyaı cezasında cezanın kesinleştiği tarihi izleyen günden itibaren beşinci yılın isabet ettiği takvim yılının sonuna kadar, usulsüzlükte cezanın kesinleştiği tarihi izleyen günden itibaren ikinci yılın isabet ettiği takvim yılının sonuna kadar tekrar ceza kesilmesi durumunda, vergi ziyaı cezası yüzde elli, usulsüzlük cezası yüzde yirmibeş oranında artırılmak suretiyle uygulanacağı,

artırım tutarının kesinleşen cezadan (kesinleşen birden fazla ceza olması durumunda bunlardan tutar itibarıyla en yükseğinden) fazla olamayacağı, 2. fıkrasında, birinci fıkrada yer alan beş ve iki yıllık sürelerin hesabında, artırıma esas alınan cezaların kesinleşme tarihinin dikkate alınacağı hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; tarhiyatın, komisyon gelirinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun görülmüştür.

Davacının ...Reklam Mobilya Hediyelik Eşya İmalat Tekstil İnşaat İthalat İhracat Sanayi Limited Şirketi, ...ve ...Yapı İnşaat Malzemeleri Elektrik Tekstil Temizlik Maddeleri Limited Şirketi'nden aldığı faturalara konu katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre tekerrür hükümleri de dikkate alınarak sahte fatura kullandığından bahisle de tarhiyat yapılmasına karşın Vergi mahkemesince bahsi geçen firmalar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın davanın bu yönden reddi yolundaki hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddi yargılama usulüne aykırı düşmüştür.

Öte yandan, dosyada yer alan belgelerden, tekerrüre esas alınan ceza tutarının ne kadar olduğu anlaşılamadığından bu husus araştırılarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 339. maddesinde, 7338 sayılı Kanun'un 38. maddesiyle yapılan değişiklik de gözönünde bulundurulmak suretiyle Vergi Mahkemesi kararının, vergi ziyaı cezasının tekerrüre isabet eden kısmı yönünden davanın reddine dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine yönelik hüküm fıkrasının da bozulması gerekmiştir.

(X)-KARŞI OY

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinde, Danıştayın temyiz mercii olarak görevinin, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlı olduğu kurala bağlanmıştır.

İdari işlemlerin yargısal denetiminin hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı olması karşısında bu denetimin maddi olayı da kapsadığının kabulü gerekir. Şöyle ki idari davaya konu işlemler, dayandığı, düzenlediği olaydan soyutlanmış olarak yargılamaya konu edilemez. Birçok idari uyuşmazlıkta maddi olanla hukuki olan arasında bir ayrım yapmak mümkün olmayabilir.

İdari davalarda inceleme konusu olan hukuki işlem niteliğindeki bir idari işlemdir. Hukuki işlemin incelenmesi, işlemin dayanağı durumunda bulunan maddi olaydan bağımsız bir inceleme değildir.

Adli yargıda maddi olay incelemesi yapılırken nasıl ki olayın subuta erip ermediği incelenerek bir sonuca ulaşılıyor ise idari yargıda da idarelerce tesis edilen işlemlerin dayanağını teşkil eden maddi olayın irdelenerek sonuca ulaşılması esastır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde, sahte belge "gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge" olarak tanımlanmaktadır.

Davacının komisyon karşılığında kısmen sahte fatura düzenlediği ve bir kısım alışlarını sahte faturayla belgelendirdiğinden bahisle yapılan tarhiyatın kaldırılması istemiyle açılan davayı sonuçlandıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararının; tarhiyatın, komisyon karşılığında kısmen sahte fatura düzenlemekten kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz istemi hakkında, davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitler değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği oyuyla Karara bu yönden katılmıyoruz.