Danıştay 3. Daire E.2020/484 K.2022/3966

Dava konusu istem: Davacı adına, asıl borçlu … Plastik Ambalaj Otomasyon Makina Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınamayan 2013 yılının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve .. takip numaralı ödeme emirinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlık konusu kamu alacağının … Plastik Ambalaj Otomasyon Makina Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından 7143 sayılı Kanun kapsamında yapılandırıldığı ve söz konusu yapılandırmanın halen devam ettiği anlaşıldığından kanuni temsilcinin takibi için değinilen kamu alacağının asıl borçlu şirketten tahsil edilemediği şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle dava konusu ödeme emri iptal edilmiştir.

Bölge Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusu, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Ödeme emri içeriği borçların öncelikli olarak asıl borçlu … Nakliyat Plastik Ambalaj Otomasyon Makina Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsili yoluna gidildiği, mal varlığı araştırmasında şirketin kamu alacağını karşılayacak mal varlığına rastlanılmaması nedeniyle ilgili dönemde kanuni temsilci olan davacıdan takibi amacıyla dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının 09/10/2007 tarihinden itibaren şirket müdürü olduğu … Plastik Ambalaj Otomasyon Makina Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsil edilemeyen 2013 yılının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla adına kanuni temsilci sıfatıyla … tarih ve … takip numaralı ödeme emirinin düzenlendiği, ödeme emri içeriği borçların değinilen şirket tarafından 26/07/2018 tarihinde 7143 sayılı Kanun kapsamında yapılandırıldığı, Dairemizin E:2022/902 sayılı dosyasında yer alan bilgi ve belgelere göre ise taksitlerin süresinde ödenmemesi nedeniyle söz konusu yapılandırmanın iptal edildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni Temsilcilerin Ödevi" başlıklı 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinin uyuşmazlık tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, yedi gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı; 62. maddesinde ise borçlunun mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı hüküm altına alınmıştır.

7143 sayılı Vergi Ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 9. maddesinin 6. fıkrasında, Kanuna göre ödenmesi gereken taksitlerin ilk ikisinin süresinde ve tam ödenmesi koşuluyla, kalan taksitlerden;

bir takvim yılında iki veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti (peşin ödeme seçeneğinin tercih edilmesi hâlinde ilk taksiti) izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla Kanun hükümlerinden yararlanılacağı,

ilk iki taksitin süresinde tam ödenmemesi ya da süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen diğer taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde matrah ve vergi artırımına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla Kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği hükümleri yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

7143 sayılı Yasa'nın yukarıda sözü edilen düzenlemesi uyarınca kamu alacağının yapılandırılması durumunda vergi borcunun vadesi değişmekte ise de yapılandırılan borcun ödenmemesi halinde kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği açıktır.

Bu durumda dava konusu ödeme emrine yönelik olarak, asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen ödeme emirlerinin usule uygun tebliğ edilip edilmediği, usulüne uygun tebliğ edilmiş ise kamu alacağının şirketten tahsil imkanı bulunup bulunmadığı araştırılmak ve davacının kanuni temsilci sıfatıyla sorumluluğu değerlendirilmek üzere yazılı gerekçeyle ödeme emrinin iptaline yönelik Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddi yolundaki Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmiştir.