Danıştay 3. Daire E.2020/4882 K.2022/4046

Dava konusu istem: Davacı adına, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 153/A maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında yapılan bildirimin gereğinin yerine getirilmediğinden bahisle ... Mimarlık Yapı İnşaat Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin borçlarından sorumlu tutulmak suretiyle düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Hakkında komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediği yönünde vergi tekniği raporu bulunan ...

Mimarlık Yapı İnşaat Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin %96 hisse ile ortağı ve müdürü olan ... 'in aynı zamanda davacı şirketin %99,95 hisseyle ortağı ve müdürü olduğunun tespiti üzerine, davacı şirkete ... tarih ve ... sayılı yazıyla 30 gün içerisinde, 213 sayılı Kanun'un 153/A maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında, değinilen mükellefin vergi borçlarının ödenmesi, 28.106.561,53-TL tutarında teminat verilmesi,

şartların yerine getirilmemesi ve anılan maddenin birinci fıkrasında sayılan kişilerin statülerinin devam ettirilmesi halinde, istenilen teminat tutarının verilen sürenin son günü vade tarihi olarak kabul edilmek suretiyle adlarına teminat alacağı olarak tahakkuk ettirileceği, tahakkuk ettirilen teminat alacağının gecikme zammı tatbik edilerek takip ve tahsil edileceğinin, ayrıca, değinilen şirketin teminat isteme tarihi itibariyle tahakkuk etmiş tüm vergi borçlarından müşterek ve müteselsil sorumlu olarak haklarında işlem tesis edileceğinin bildirildiği,

söz konusu yazının 12/02/2019 tarihinde davacıya tebliği üzerine kanuni temsilci ve ortağın statüsünün devam ettirilmemesi yoluna gidildiği, ...'in kanuni temsilci sıfatıyla görev ve yetkilerine 14/03/2019 tarihli ortaklar kurulu kararıyla son verildiği, ortaklık hisselerinin devrine ilişkin Bakırköy 29. Noterliğince düzenlenen 14/03/2019 tarihli sözleşmenin 15/03/2019 tarihinde iadeli taahhütlü posta yoluyla davalı idareye gönderildiğinin anlaşıldığı olayda, adı geçenin ortaklık ve müdürlük statüsünün sona erdirilerek süresi içerisinde bildirimin gereklerinin yerine getirildiği,

teminat isteme yazısında statü değişikliğinin 30 günlük süre içerisinde davalı idareye bildirilmiş olmasına dair şart öngörülmediğinin anlaşılması karşısında, şartların yerine getirilmediğinden bahisle teminat alacağının tahakkuk ettirilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu ödeme emri iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Olayda, 213 sayılı Kanun'un 153/A maddesi uyarınca yapılan tahakkuka ilişkin vade belirleme yazısında, Anayasa'nın 40. maddesinin 2. fıkrasında yer alan amir hükme rağmen, söz konusu işleme karşı ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağının ve başvurusu sürelerinin gösterilmediği dolayısıyla davacı şirketin bu işleme karşı meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkını kullanmasına imkan verilmeyerek,

hak arama hürriyetinin önüne geçildiği sonucuna varılmakla, mevzuat hükümlerine uygun olarak tanzim edilmemiş olan yazıya dayanılarak davacı şirket adına düzenlenen ödeme emrinde bu yönüyle hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüyle Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra dava konusu ödeme emri iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı şirket tarafından 14/03/2019 tarihli ortaklar kurulu kararı ve hisse devrine ilişkin noter tasdikli sözleşmeyle statü değişikliğin gerçekleştiği iddia edilmekte ise de Danıştay Dördüncü Dairesinin kararlarında da belirtildiği üzere, ortaklık ve yönetici değişikliğinin ancak Ticaret Sicili Gazetesinde tescil tarihinde sonuç doğuracağı, nitekim 15/05/2019 tarihli yazılarıyla Edirne Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden davacı şirketin ortaklık ve yönetici bilgilerinin istendiği,

adı geçen Sicil Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazılarıyla, davacı şirketin ortak ve yöneticilerinden herhangi bir değişikliğe gidilmediğinin bildirildiği dolayısıyla teminat isteme yazısında yer alan şartlar yerine getirilmediğinden teminat alacağının tahakkukunda ve dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulüyle Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Hakkında komisyon karşılığı sahte belge düzenlediği yönünde vergi tekniği raporu tanzim edilen ...

Mimarlık Yapı İnşaat Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin %96 hisse ile ortağı ve müdürü olan ... 'in aynı zamanda davacı şirketin %99,95 hisseyle ortağı ve müdürü olduğunun tespiti üzerine, davalı idare tarafından 213 sayılı Kanun'un 153/A maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında davacı şirkete 12/02/2019 tarihinde tebliğ olunan ... tarih ve ... sayılı yazıyla 30 gün içerisinde, anılan mükellefin tüm vergi borçlarının ödenmesi, 28.106.561,53-TL tutarında teminat verilmesi,

şartların yerine getirilmemesi ve anılan maddenin birinci fıkrasında sayılan kişilerin statülerinin devam ettirilmesi halinde, istenilen teminat tutarının verilen sürenin son günü vade tarihi olarak kabul edilmek suretiyle adlarına teminat alacağı olarak tahakkuk ettirileceği, tahakkuk ettirilen teminat alacağının gecikme zammı tatbik edilerek takip ve tahsil edileceği, ayrıca, değinilen şirketin teminat isteme tarihi itibariyle tahakkuk etmiş tüm vergi borçlarından müşterek ve müteselsil sorumlu olarak işlem tesis edileceği yönünde bildirimde bulunulduğu,

davacı tarafından kanuni temsilci ve ortağın statüsünün devam ettirilmemesi yoluna gidildiği, ... 'in kanuni temsilci sıfatıyla görev ve yetkilerine son verildiğine dair 14/03/2019 tarihli ortaklar kurulu kararıyla, ortaklık hisselerinin devrine ilişkin Bakırköy 29. Noterliğince düzenlenen ... tarih ve ... yevmiye numaralı pay devri sözleşmesinin 15/03/2019 tarihinde iadeli taahhütlü posta yoluyla davalı vergi dairesine gönderildiği, ancak ortaklık ve yönetilcilik statüsündeki değişikliklerin ticaret sicilinde tescil ettirilerek ilanının sağlanmadığı,

davalı idarece teminat alacağı 14/03/2019 tarihi vade tarihi kabul edilmek üzere tahakkuk ettirilerek dava konusu ödeme emrinin tanzim ve tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 153/A maddesinin 1. fıkrasında, başkaca bir ticari, zirai ve mesleki faaliyeti olmadığı halde münhasıran sahte belge düzenlemek amacıyla mükellefiyet tesis ettirdiğinin vergi incelemesine yetkili olanlarca düzenlenen rapor ile tespit edilmesi ve mükellefiyet kaydının devamına gerek görülmediğinin raporda belirtilmesi üzerine işi bırakmış addolunan ve mükellefiyet kayıtları vergi dairesince terkin edilenlerden, serbest meslek erbabının, şahıs işletmelerinde işletme sahibinin, adi ortaklıklarda ortaklardan her birinin, ticaret şirketlerinde;

şirketin, kanuni temsilcilerinin, yönetim kurulu üyelerinin, şirket sermayesinin asgari % 10’una sahip olan gerçek veya tüzel kişilerin ya da bunların asgari % 10 ortağı olduğu veya yönetiminde bulundukları teşebbüslerin, tüzel kişiliği olmayan teşekküllerde bunları idare edenlerin veya düzenlenen raporda fiillerin işlenmesinde bilfiil bulundukları tespit edilenlerin işe başlama bildiriminin alınması halinde, bunlar adına mükellefiyet tesis edilebilmesi için işe başlama bildiriminde bulunanların ve mükellefiyeti terkin edilenlerin tüm vergi borçlarının ödendiği ve 6183 sayılı Kanun'un 10. maddesinin birinci fıkrasının (1),

(2) ve (3) numaralı bentlerinde sayılan nev’iden ... Türk Lirasından ve düzenlenmiş olan sahte belgelerde yer alan toplam tutarın % 10’undan az olmamak üzere teminat verilmiş olması şart olduğu hükmüne yer verilmiş olup, aynı maddenin 3. fıkrasında ise; birinci fıkrada sayılanların, mükellefiyeti bulunan adi ortaklık, ticaret şirketleri ve tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin kanuni temsilcisi, yönetim kurulu üyesi, idarecisi, asgari % 10 ortağı olması, bunları devralması,

kısmen veya tamamen bunlara devrolunması halinde, keyfiyetin vergi dairesinin ıttılaına girdiği tarihten itibaren bir ay içinde birinci fıkrada yer alan şartların yerine getirilmesi bu mükelleflerden yazılı olarak isteneceği, otuz günlük süre içinde şartların yerine getirilmemesi ve sayılan kişilerin statülerinin devam ettirilmesi halinde, istenilen teminat tutarı verilen sürenin son günü vade tarihi olarak kabul edilmek suretiyle mükellef adına teminat alacağı olarak tahakkuk ettirileceği, tahakkuk ettirilen teminat alacağı, gecikme zammı tatbik edilerek mükelleften,

birinci fıkrada sayılan kişilerin teminat isteme tarihi itibarıyla tahakkuk etmiş tüm vergi borçları ise mükellef müşterek ve müteselsil sorumlu olmak üzere, bu kişilerden 6183 sayılı Kanun uyarınca takip ve tahsil edileceği kurala bağlanmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 587. maddesinin 1. fıkrasında, limited şirket ortakları ve müdürlerinin ad ve soyadlarının, yerleşim yerlerinin, her ortağın üstlendiği esas sermaye paylarının tescil ve ilan edileceği; aynı Kanunun 31. maddesinin 1. fıkrasında; tescil edilmiş hususlarda meydana gelen her türlü değişikliğin de tescil olunacağı; 36. maddenin 1. fıkrasında ise ticaret sicili kayıtlarının nerede bulunurlarsa bulunsunlar, üçüncü kişiler hakkında, kaydın gazete ile tescil ve ilan edildiği tarihten itibaren hüküm ifade edeceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Değinilen düzenlemeler uyarınca, 213 sayılı Kanun'un 153/A maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında yapılan bildirimin gereği yerine getirilmek amacıyla yapılan hisse devri ve şirket müdürlüğünden ayrılmaya ilişkin hususların tescil edilip ticaret sicil gazetesinde yayımlanıncaya kadar üçüncü kişiler nezdinde hukuki sonuç doğurmasının mümkün olmaması karşısında, ortaklık ve yöneticilik statüsününe ilişkin değişikliklerin öncelikle ticaret sicilinde tescilinin ve sonrasında ilanının sağlanmadığı uyuşmazlıkta, vergi dairesi yönünden,

... tarih ve ... sayılı bildirimde belirtilen şartların yerine getirildiğinden dolayısıyla ... 'in statüsünün sona erdirildiği sonucuna varılamayacağından, teminat alacağının tahakkuk ettirilerek davacı şirket adına ödeme emri düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından Vergi Dava Dairesinin yazılı gerekçeyle verilen kararının bozulması gerekmiştir.