Danıştay 3. Daire E.2021/635 K.2021/1675

Dava konusu istem: İflas Halinde … Seramik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin vergi borcundan dolayı şirketin ortağı ve yönetim kurulu üyesi davacı tarafından Urla Tapu Sicil Müdürlüğü'nde kayıtlı bulunan taşınmazları üzerine konulan haczin kaldırılması istemli düzeltme başvurusunun reddi üzerine yapılan şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı adına kayıtlı gayrimenkul üzerine konulan haczin, İflas Halinde … Seramik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin vergi borçlarından kaynaklandığı, davacının İnegöl 3. Noterliği'nin … yevmiye numaralı istifanamesi ile 20/06/2007 tarihi itibari ile asıl borçlu şirket yönetim kurulu üyeliğinden istifa ettiği ve bu tarihten sonra fiilen hiçbir görev almadığı, Mahkemelerinin E:…, K:… sayılı kararı ve Danıştay Dördüncü Dairesinin E:2010/2303, K:2013/3761 sayılı kararında da bu hususun ortaya konulduğu dolayısıyla istifa ile sorumluluğun sona erdiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu haczin düzeltme ve şikayet başvurusu kapsamında bir işlem olarak değerlendirilemeyeceği, davacının … tarihli yönetim kurulu kararı ile yönetim kurulundan istifa ettiğinin kabulü gerektiği dolayısıyla, 27/12/2004 ile 29/11/2007 tarihleri arasında söz konusu şirketin kanuni temsilcisi olan davacı adına tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının ortağı ve yönetim kurulu üyesi olduğu, İflas Halinde … Seramik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin vergi borcundan dolayı Urla Tapu Sicil Müdürlüğü'nde kayıtlı bulunan taşınmazları üzerine konulan haciz nedeniyle yapılan … tarihli … sayılı düzeltme başvurusunun … tarih ve …sayılı yazıyla reddi üzerine 15/01/2014 tarihli şikayet başvurusunun da zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 116. maddesinde vergi hatası, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak tanımlanmış ve bu hatalar, hesap hataları ve vergilendirme hataları başlığı altında 117 ve 118. maddelerde ayrı ayrı düzenlenmiş, 122. maddesinde mükelleflerin vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairelerinden yazı ile isteyebilecekleri, 124. maddesinde ise vergi mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların şikayet yoluyla Maliye Bakanlığı'na müracaat edebilecekleri kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Vergi hatalarının düzeltilmesi ve reddiyat, Vergi Usul Kanunu'nun Birinci Kitabı olan "Vergilendirme" adı altında ve bu Kitabın "Vergi Alacağının Kalkması" başlıklı Altıncı Kısmında yer aldığı, ödeme, zamanaşımı ve terkine ilişkin düzenlemelerin de yer aldığı Altıncı Kısmın Üçüncü Bölüm hükümleri gibi "Vergilendirme" kitabında yer alan ve vergi muamelelerindeki hataların giderilmesini amaçlayan düzeltme yolu ile Vergi Usul Kanununun 124. maddesinde öngörülen şikayet yolu ile müracaat, kamu alacaklarının güvenceye bağlanması yahut tahsili amacıyla tahsil dairelerince 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca yapılan işlemleri kapsamadığı anlaşılmaktadır.

Haciz, kamu alacağı niteliği kazanmış vergi ve cezaların tahsili amacıyla vergi idarelerinin tahsilat aşamasında düzenlediği işlemlerdendir. Yukarıda belirtilen Kanun hükümlerinde sözü edilen düzeltme ve şikayet başvurusu, vergilendirme işlemleri için öngörülmüş olup, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre kamu alacağının tahsili amacıyla tesis edilen ödeme emri ve haciz işleminin bu kapsamda değerlendirilmesi olanaklı değildir.

Bu durumda, davacı adına düzenlenen haciz düzeltme ve şikayet başvurusuna konu edilebilecek nitelikte bir vergilendirme işlemi olmadığı halde, söz konusu haciz işleminin kaldırıldığı … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen temyiz istemi Danıştay Üçüncü Dairesinin 24/04/2019 tarih ve E:2016/5035, K:2019/2802 sayılı, karar düzeltme istemi ise 31/03/2021 tarih ve E: 2019/7669, K; 2016 /1674 sayılı kararlarıyla reddedildiğinden, yazılı gerekçeyle verilen Vergi Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.

(X)-KARŞI OY

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 116. maddesinde vergi hatası, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak tanımlanmış. 117. maddesinde, matrah hataları, vergi miktarında hatalar ve verginin mükerrer olması hesap hataları olarak.

118. maddesinde ise, mükellefin şahsında hata, mükellefiyette hata, mevzuda hata ve vergilendirme veya muafiyet döneminde hata vergilendirme hataları olarak sayılmıştır. Aynı Kanun'un 122. maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden yazı ile isteyebilecekleri.

124. maddesinde de, vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri açıklanmış, 126. maddesinde ise, ödeme emrinin tebliğ edildiği veya haczin yapıldığı tarihe göre düzeltmede zamanaşımına yönelik hükümlere yer verilmiştir.

Ödeme emri düzenlenmesi veya haciz tatbiki gibi 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un uygulamasından doğan işlemlerin, 213 sayılı Kanunda öngörülen vergilendirme sürecinin nihai amacı olan "verginin tahsiline" yönelik olduğu. 213 sayılı Kanun'un 116. maddesinde, haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak tanımlan vergi hatasının verginin tahsiline yönelik işlemlerde de söz konusu olabileceği açıktır.

Öte yandan, gerek 6183 sayılı Kanunda, gerek 213 sayılı Kanun'da mükelleflerin 6183 sayılı Kanun'un uygulamasından kaynaklı anılan işlemlere karşı, uyuşmazlıkların daha hızlı ve daha düşük maliyetle çözümlenmesine olanak sağlayan düzeltme ve şikayet yoluna başvurulmasını engelleyen bir hüküm de bulunmamaktadır.

Kaldı ki, 213 sayılı Kanun'un 126. maddesinde ödeme emri ve hacizden söz edilmesi de, bu işlemlerin açıkça düzeltme ve şikayet kapsamı dışında bırakılmadığını göstermektedir.

Bu nedenlerle, temyiz isteminin reddi yolundaki Daire kararına sonucu itibarıyla katılmakla birlikte, haczin düzeltme ve şikayet başvurusuna konu edilebilecek nitelikte bir işlem olmadığı yönündeki Daire kararının aksi yöndeki gerekçesine katılmıyorum.