Danıştay 3. Daire E.2022/120 K.2022/4106

Dava konusu istem: Davacının, … İcra Müdürlüğünün … talimat sayılı dosyasında yapılan ihale sonucu satın aldığı taşınmaza ilişkin olarak %18 oranında ödediği katma değer vergisinin, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17. maddesinin 4. fıkrasının (r) bendi uyarınca katma değer vergisinden istisna olduğundan bahisle iadesi talebiyle yaptığı başvurunun zımnen reddine yönelik işlemin iptali ve ödenen tutarın faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İcra Müdürlüğü tarafından yapılan ihale sonucunda alınan taşınmazlara ilişkin, İcra Müdürlüğünce verilen % 18 oranında katma değer vergisi ödenmesine dair kararın kanuna aykırılığı iddiasının şikayet yolu ile İcra Mahkemesinde çözümleneceği, mahkemenin incelemeyi söz konusu icra dosyası üzerinde yaparak anılan işlemin kanuna uygun olup olmadığı hususunda karar vereceği, adli yargılamanın bir parçasını oluşturan söz konusu uyuşmazlık İcra Müdürlüğünün tesis ettiği bir işlemden kaynaklandığından adli yargı yerince çözümlenmesinin gerektiği, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının da bu yönde olduğu gerekçesiyle dava görev yönünden reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

… İcra Müdürlüğünün … talimat sayılı dosyasında satışa çıkartılan taşınmazların ilgili ihale sonucunda satın alındığı, satışa konu taşınmazlar daha önce ... Halıcılık Anonim Şirketi'nin aktifinde iki tam yıldan uzun süre bulunduğundan 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 17. maddesinin 4. fıkrasının (r) bendi uyarınca katma değer vergisinden istisna olma şartlarını taşıdığından iade başvurusunda bulunulduğu, uyuşmazlığı çözümlemede idari yargının görevli olduğu, icra dosyasında yapılacak başkaca işlem kalmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ…'İN DÜŞÜNCESİ: Katma değer vergisinin iadesi istemine ilişkin uyuşmazlığın çözümünün, 2577 sayılı Kanun'un 2. ve 2576 sayılı Kanun'un 6. maddeleri uyarınca vergi mahkemesinin görevine girdiği sonucuna varıldığından temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, … İcra Müdürlüğünün … talimat sayılı dosyasında yapılan ihale sonucu satın aldığı taşınmaza ilişkin olarak %18 oranında ödendiği katma değer vergisinin, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17. maddesinin 4. fıkrasının (r) bendi uyarınca katma değer vergisinden istisna olduğundan bahisle iadesi talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddine yönelik işlemin iptali ve ödenen tutarın faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1/a bendinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davaların iptal davaları oldukları belirtilmiştir.

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 6. Maddesinde Vergi Mahkemelerinin görevleri sayılmış; genel bütçe, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları, bu konularda 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un uygulanmasına ilişkin davaları ve diğer kanunlarla verilen işlerin vergi mahkemelerinde çözümleyeceği hüküm altına alınmıştır.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 16. maddesinde, kanunun hallini mahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmak üzere, icra ve iflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkında, kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikayet olunabileceği hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Olayda, davacı tarafından icra müdürlüğünce yapılan ihale sonucu satın alınan taşınmazlar için ödenen katma değer vergisinin, söz konusu taşınmaz satışının 3065 sayılı 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 17. maddesinin 4. fıkrasının (r) bendi uyarınca istisna olduğundan bahisle iadesi için davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ve ödenen tutarın faiziyle birlikte iadesi istemiyle açıldığı anlaşılmakta olup, İcra dairesinin, yürüttüğü takip sonucuna göre Katma Değer Vergisi Kanunu'nun uygulanması suretiyle, Hazine adına,

sorumlu sıfatıyla gerçekleştirdiği vergilendirme işlemi niteliğindeki katma değer vergisi tahsilatlarının, İcra ve İflas Kanunu'nun uygulanması olarak değerlendirilmesine olanak bulunmadığından tahsil edilen katma değer vergisinin iadesi istemine ilişkin uyuşmazlığın görüm ve çözümünün vergi mahkemesinin görevine girdiği sonucuna varıldığı, nitekim Uyuşmazlık Mahkemesi'nin .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararı da aynı nitelikte olduğundan, davayı görev yönünden reddeden vergi mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararda hukuka uygunluk görülmemiştir.