Danıştay 3. Daire E.2022/1423 K.2023/5238

Dava konusu istem: Davacının banka hesaplarına, bir dönem kanuni temsilcisi olduğu … İnşaat Yapı Malzemeleri Taahhüt Oto Nakliyat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden alınamayan muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla uygulanan e-haczin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı adına, 06/09/2006-17/12/2008 tarihleri arasında kanuni temsilcisi olduğu asıl amme borçlusu. İnşaat Yapı Malzemeleri Taahhüt Oto Nakliyat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin 2007 ve 2008 yıllarının muhtelif dönemlerine ilişkin ödenmeyen borçları için … tarih ve …, …, …, … ve … takip numaralı ödeme emirlerinin düzenlendiği,

…, … ve … takip numaralı ödeme emirleri içeriği alacakların asıl amme borçlusu şirket tarafından 16/05/2011 tarihinde verilen dilekçeyle 6111 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılmasıyla yeni bir vadeye ve ödeme planına bağlanarak nitelik ve mahiyetinin değiştiği ve ödenmeyen bu borçlardan yapılandırma başvurusu sırasında kanuni temsilci olan kişi sorumlu olduğundan, yapılandırma esnasında şirketle bir ilişkisi olmayan davacının değinilen ödeme emirleri içeriği borçtan sorumlu tutulamayacağı,

… ve … takip numaralı ödeme emirleri içeriği kamu alacağının yasal defter ve belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle indirim konusu yapılan katma değer vergilerinin reddinden kaynaklandığı olayda, ibraz etmeme fiilinin gerçekleştiği tarihte kanuni temsilci olmayan davacının söz konusu ödeme emirleri içeriği borçlar nedeniyle sorumluluğuna gidilemeyeceğinden, davacının söz konusu borçlar nedeniyle sorumlu tutularak takibe alınmasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle banka hesaplarına konulan e-haciz kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ödeme emirlerine karşı dava açılmadığı, tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X)-KARŞI OY

Davacı adına, asıl borçlu … İnşaat Yapı Malzemeleri Taahhüt Oto Nakliyat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden alınamayan muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla banka hesaplarına uygulanan e-haczin kaldırılması istemiyle açılan davada verilen kabul kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzelkişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, kanuni temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı belirtilmiştir.

Kanuni temsilcilerin, şirket borcundan dolayı takip edilebilmesi için öncelikle usulüne uygun olarak asıl borçlu şirket hakkında kesinleşmiş bir vergi borcunun bulunması ve usulüne uygun tüm takip yollarının tüketilmesine karşın, borcun tüzelkişiliğin varlığından tamamen veya kısmen alınamadığının açıkça ortaya konulmasından sonra kanuni temsilci olarak sorumlu tutulacağı dönemler dikkate alınarak takibi yoluna gidilmesi gerekmektedir.

Yeniden yapılandırma yasaları olarak da nitelendirilen kimi özel yasalar kapsamında yükümlülere, vergi borcunun, miktarı ve vadesi değiştirilip yeni bir ödeme planına bağlanarak, ödenmesi konusunda kimi koşullarla kolaylıklar sağlanmaktadır. Yeniden yapılandırılan borcun ödenmemesi halinde, diğer bir deyişle yapılandırmaya ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle hakkın kaybedilmesi ve bunun sonucunda yapılandırmanın iptali durumunda tahsil işlemlerine kalındığı yerden devam edilmesi yasa gereğidir.

Amme alacağının özel yasalara göre ödenmek üzere başvuruda bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması, zamanaşımına olan etkisi dışında, asıl borçluya ait amme borcunun ödenmemesi halinde kanuni temsilcinin sorumluluğunu düzenleyen kurallar gereğince, borcun takibinde gelinen aşamayı değiştirmez.

6111 sayılı Kanun kapsamında borcun ödenmesi amacıyla asıl borçlunun başvuruda bulunmuş olmasının, başvuru tarihinden önce amme alacağının tahsili için ilgili yasalara göre başlatılan/yapılan takip işlemlerini durdurmakla birlikte yapılandırma koşullarına uyulmaması ve kanundan yararlanma hakkının kaybedilmesi önceki takip işlemlerini geçersiz hale getirmeyeceği, takibin yeniden başlatılmasını gerektirmeyeceği gibi anlık kesinleşmiş olan amme alacaklarının yapılandırma nedeniyle bir ödeme varsa mahsup edilmekle birlikte kaldığı yerden hem asıl borçlu şirket hem kanuni temsilci ve ortakları için devam ettirilmesi 6183 sayılı Kanun gereğidir.

Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulü ile davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla banka hesabına uygulanan e-hacze ilişkin sorumluluğunun 213 sayılı Kanun kapsamında incelenerek bir karar verilmek üzere temyize konu edilen kararın e-haczin dayanağı … tarih ve …, … ve … takip numaralı ödeme emrine ilişkin kısmının bozulması gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyorum.