Danıştay 3. Daire E.2022/94 K.2023/4049

Dava konusu istem: Davacı adına, 2014 yılına ait yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddi ve izleyen yıla devreden indirilebilecek katma değer vergisinin azaltıldığı da gözetilmek suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre Ocak ila Aralık 2014 ve Şubat 2015 dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: 5604 sayılı Mali Tatil İhdas Edilmesi Hakkında Kanun'un 1. maddesinin 4. fıkrasında, mali tatil süresi içerisinde defter ve belgelerin ibrazının talep edilemeyeceğinin hükme bağlandığı dikkate alındığında, defter ve belge isteme yazısının bu süre içinde 01/07/2019 tarihinde tebliğ edilmek suretiyle davacıdan defter ve belgelerinin istenilmesi usule aykırı olduğundan yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu cezalı vergi kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X)-KARŞI OY

5604 sayılı Mali Tatil İhdas Edilmesi Hakkında Kanun'un 1. maddesinin; 4. fıkrasında, malî tatil süresince inceleme amacıyla defter ve belgelerin ibrazının talep edilemeyeceği, mükellefin işyerinde incelemeye başlanılmayacağı, 5. fıkrasında ise tatil süresince, vergi ve ceza ihbarnameleri ile mahsup taleplerine yönelik olanlar hariç, bilgi isteme taleplerinin mükelleflere, vergi ve ceza sorumlularına bildirilmeyeceği, ancak tatil süresi içinde gerçekleşen tebligat işlemlerinde sürenin, malî tatilin son gününden itibaren işlemeye başlayacağı düzenlemeleri yer almaktadır.

Anılan Kanun'un 4. fıkrasında yer alan kural, defter ve belgelerin mali tatil süresince talep edilemeyeceğini belirtilmekte ise de bu kural mali tatil süresi içerisinde tebligat yapılamayacağı anlamına gelmemektedir. Kural gereğince mali tatil süresi içerisinde mükelleflerin defter ve belgelerini incelemeye ibraz yükümlülüğü bulunmamaktadır. Dolayısıyla kural, mali tatil süresi içerisinde mükelleflere tebligat yapılmasına engel değildir. Mali tatil süresi içerisinde tebligat yapılması durumunda ise Kanun'un 5. fıkrası uyarınca defter ve belge ibraz süresi mali tatilin bittiği tarihten itibaren başlayacak ve mükellefin bu süre içerisinde yükümlülüğü yerine getirmesi gerekecektir.

Dosyanın incelenmesinden, … tarih ve … sayılı yazı ile 2014 yılına ilişkin defter ve belgelerinin 15 gün içerisinde ibrazının talep edildiği, söz konusu yazının 01/07/2019 tarihinde tebliğ edildiği, defter ve belgeleri incelemeye ibraz etmemesi üzerine … tarih ve … sayılı vergi inceleme raporunun düzenlendiği, raporda 2018 yılına ilişkin katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre tarhiyatın önerildiği ve bu öneri doğrultusunda dava konusu tarhiyatın yapıldığı anlaşılmıştır.

Olayda, defter ve belge isteme yazısı mali tatil süresi içerisinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, mali tatilin bittiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmesi gerekirken tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporunun düzenlendiği tarih olan 07/08/2019 tarihi itibariyle de ibraz yükümlülüğünün yerine getirilmediği görülmektedir.

Bu durumda, defter ve belge ibraz yazısının usulüne uygun olarak mali tatilin uygulandığı tarih aralığında tebliğ edilmesinin, defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmesine dair yükümlülüğü ortadan kaldırmayacağı, incelemeye ibraz süresinin mali tatilin bittiği tarihten itibaren başlayacağı sonucuna varıldığından temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.

(XX)-KARŞI OY

25/07/2019 tarih ve 30842 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun E:2013/3, K:2019/1 sayılı kararında, mücbir sebebin varlığı halinde defter ve belgelerin mücbir sebep dolayısıyla ibraz edilmemesinin re'sen tarh nedeni olduğu,

mücbir sebep olmaksızın defter ve belgelerini incelemeye yetkili olan inceleme elemanlarına ibraz etmeyen katma değer vergisi mükellefleri adına yapılan cezalı tarhiyatlara karşı açılan davalarda, davacılar tarafından, vergilendirme dönemine ilişkin yasal defterler ve belgelerin mahkemeye sunulabileceğinin ileri sürülmesi halinde, bu defter ve belgeler davacıdan istenilip, defterlerdeki kayıtlar incelenip bu kayıt ve belgeler hakkında davanın diğer tarafı olan vergi idaresinin görüşü ve saptamaları da alınarak yapılacak hukuki değerlendirmeye göre karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Uyuşmazlık konusu olayda, davacı tarafından dava dilekçesinde defter ve belgelerinin incelemeye ibraz edilmek istenildiği ancak inceleme elemanınca ibraz süresi geçtiğinden bahisle defter ve belgeleri üzerinde inceleme gerçekleştirilmediği, defter ve belgelerinin mahkemeye sunulabileceği ve söz konusu defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği ileri sürüldüğünden davacının defter ve belgelerinin re'sen araştırma ilkesi uyarınca istenmesi ve Vergi Dairesi Müdürlüğüne gönderilerek,

söz konusu defter ve belgeler üzerinde idarece inceleme yaptırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle verilen Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.