Danıştay 3. Daire E.2023/3375 K.2023/5732

Dava konusu istem: Davacı adına, asıl borçlu … Çelik Konstrüksiyon Demir Doğrama ve Nakliyat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden alınamayan 2008 ile 2013 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ila … takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Her ne kadar tebliğ mazbatasında … takip numaralı ödeme emri yer alsa da Mahkemelerince verilen ara kararına rağmen taraflarca dosyaya sunulmayan söz konusu ödeme emri yönünden davanın esasının incelenemeyeceği, … takip numaralı ödeme emrinin …, …, …, …, … ila … numaralı satırlarında yer alan kamu alacağına yönelik olarak asıl borçlu şirket adına … tarih ve … ; … takip numaralı ödeme emrinin … ,… ,… ila … , … ve … numaralı satırlarındaki kamu alacağına ilişkin asıl borçlu şirket adına … tarih ve … ;

… takip numaralı ödeme emrinin … ila … , … ila … , … ila … , … ila … , … ila … , … , … , … ila … numaralı satırlarında bulunan kamu alacağı yönünden şirket adına … tarih ve … , … tarih ve … , … tarih ve … , … tarih ve … , … tarih ve … , … tarih ve … , … tarih ve … , … tarih ve … , … tarih … ve … tarih ve … ; … takip numaralı ödeme emrinin … , … , … ila … numaralı satırları haricindeki kamu alacağına ilişkin olarak asıl borçlu şirket hakkında … tarih ve … , … tarih ve … ile … tarih ve … ;

… takip numaralı ödeme içeriği kamu kamu alacağı yönünden asıl borçlu şirket adına … tarih ve … ile … tarih ve … takip numaralı ödeme emirlerinin düzenlendiği ve muhtelif tarihlerde tebliğ edildiği,

davalı idarece şirket hakkında yapılan mal varlığı araştırması sonucunda saptanan altı adet araca haciz tatbik edildiği ancak satış işlemlerine başlanılmadığı belirtilen olayda asıl borçlu şirket yönünden takip yollarının tüketildiğinden söz edilemeyeceğinden ve … ila … takip numaralı ödeme emirlerinin diğer kısımlarına ilişkin öncelikle asıl borçlu şirketin takip edildiğini ortaya koyan şirket adına tanzim edilen ödeme emirleri dosyaya sunulmadığından davacının kanuni temsilci sıfatıyla takibinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle 18 takip numaralı ödeme emri yönünden dava incelenmeksizin reddedilmiş,

diğer ödeme emirleri ise iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının kanuni temsilci sıfatıyla takip edilebilmesi için borcu karşılamaya yeterli olmayan menkullerin satılmasının şart olmadığı, 6183 sayılı Yasa'nın amacının bu olmadığı gibi böyle bir prosedürün de bulunmadığı, asıl borçlu şirketten alınamayacağı anlaşılan kamu alacağının tahsili amacıyla borcun ait olduğu dönemde kanuni temsilci olan davacı adına ödeme emirleri düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilememiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Asıl borçlu … Demir Doğrama ve Nakliyat Sanayi Ticaret Limited Şirketinin 2008 ila 2013 yıllarına ait muhtelif vergi borçlarının tahsili amacıyla şirketin takibine geçildiği, şirket hakkında banka, marka ve patent, gayrimenkul ve motorlu araçlar yönünden mal varlığı araştırması yapıldığı, mal varlığı araştırmasında saptanan altı adet araca haciz uygulandığı, ancak şirkete ait olup haczedilen araçlara yönelik yediemin bilgisine ulaşılamadığından satış işlemlerine başlanılamadığından bahisle adı geçen şirketten tahsil edilemeyen kamu alacağının tahsili için dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcilerince yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, onbeş gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı; aynı Kanunun 62. maddesinde ise, borçlunun mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, tahsil edilemeyen amme alacağı teriminin, amme borçlusunun bu Kanun hükümlerine göre yapılan mal varlığı araştırması sonucunda haczi kabil herhangi bir mal varlığının bulunmaması, haczedilen mal varlığının satılarak paraya çevrilmesine rağmen satış bedelinin amme alacağını karşılamaması gibi nedenlerle tahsil edilemeyen amme alacaklarını;

tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağı teriminin, amme borçlusunun haczedilen mal varlığına bu Kanun hükümlerine göre biçilen değerlerin amme alacağını karşılayamayacağının veya hakkında iflas kararı verilen amme borçlusundan aranılan amme alacağının iflas masasından tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gibi nedenlerle tahsil dairelerince yürütülen takip muamelelerinin herhangi bir aşamasında amme borçlusundan tahsil edilemeyeceği ortaya çıkan amme alacaklarını ifade ettiği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının, dava konusu … ila … takip numaralı ödeme emirlerinin, asıl borçlu şirket adına ödeme emri düzenlendiği ortaya konulamayan kamu alacağına isabet eden kısmına ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.

Uyuşmazlık konusu olayda asıl borçlu şirket hakkında usulüne uygun bir malvarlığı araştırması yapıldığı hususunun davalı idarece ortaya konulamadığı sonucuna varıldığından davacı adına düzenlenen … takip numaralı ödeme emrinin … , … , … , … , … ila … ; … takip numaralı ödeme emrinin … ,… ,… ila … , … ve … ; … takip numaralı ödeme emrinin … ila … , … ila … , … ila … , … ila … , … ila … , … , … , … ila … ; … takip numaralı ödeme emrinin … , … , … ila … numaralı satırları haricindeki bölümü ile 19 takip numaralı ödeme emrinde hukuka uyarlık görülmediğinden, Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle değinilen ödeme emirlerinin iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.