Danıştay 13. Daire E.2023/3379 K.2023/6494

Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirketin yeniden satış amaçlı akaryakıt satışı yaptığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin (5) numaralı alt bendi uyarınca 625.000,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin ...tarih ve... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda. Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü'nün ... Akaryakıt Dağıtım Taşıma Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'nin (...) merkez adresinde 09/07/2019 tarihinde yapılan denetim ve 08-09/07/2019 tarihlerinde anılan dağıtım firmasının Mersin ilinde bulunan ... İnşaat Taşımacılık Kuyumculuk İletişim Gıda Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (...), ...

İnşaat Taşımacılık Kuyumculuk İletişim Gıda Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (...) ve ... Petrol Akaryakıt Nakliye ve Ticaret Limited Şirketi (...) ünvanlı bayilerinde yapılan denetimlerde davacı şirketin ... dağıtım firmasına yüksek tutarlı dış satış yaptığının tespit edildiği, bunun akabinde davacı şirkette de aynı tarih aralıklarında denetim yapıldığı;

Davacı şirket tarafından ibraz edilen akaryakıt alış ve satış faturalarında yapılan incelemeler neticesinde 11/06/2019 tarihinde M.A. isimli şahsın sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile davacı şirketin ... Uluslararası Nakliyat Limited Şirketi'ne (...) dış satış adı altında ... fatura numaralı 22.745 litre motorin satıldığı, Nasoil firmasının bayisi olan ... adına aynı tarih, miktar, plaka ve şoför adıyla ... numaralı fatura düzenlediği, 17/06/2019 tarihinde S.Ü.

İsimli şahsın sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile davacı şirketin ...

Global Lojistik Limited Şirketi'ne (...) dış satış adı altında ... fatura numaralı 30.964 litre motorin satıldığı, ... plakalı aracın PTS (plaka takip sistemi) hareketinin olmadığı, Baydatur'un akaryakıtı fiziken depolamaya uygun tesisi olmadığı, davalı idare kayıtlarında yer alan otomasyon bilgilerinin incelenmesinde 17/06/2019 tarihinde... ünvanlı bayide 31.131 litre motorin dolumu olduğunun tespit edildiği, bu miktarın belirsizlik oranı içerisinde ... numaralı faturadaki 30.964 litre ile uyumlu olduğu, akaryakıtın yeniden satış amacıyla başka bayilere satıldığı tespit edildiğinden bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği;

Mersin Emniyet Müdürlüğü'nün... tarih ve ... sayılı yazısında da yer verildiği üzere Araz'ın Mersin ili, Akdeniz ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ...

İş Hanı, No:..., K:... adresinde faaliyet gösterdiği, dış satış yapılan akaryakıtın nakliyesinde kullanılan ... plakalı aracın ilgili tarihteki PTS hareketlerinde gün içerisinde Tarsus eski Ankara yolu üzerinde Pozantı ilçesine gidiş dönüş hareketlerinin olduğu, firmanın akaryakıtı fiziken depolamaya uygun tesisinin olmadığı, davalı idare kayıtlarında yer alan otomasyon bilgilerinin incelenmesi neticesinde 11/06/2019 tarihinde ... ünvanlı bayide 21.675 litre motorin dolumu olduğunun tespit edildiği, bu miktarın belirsizlik oranı içerisinde ... numaralı faturadaki 22.745 litre ile uyumlu olduğu, ... plakalı aracın PTS hareketinin olmadığı,

Baydatur'un akaryakıtı fiziken depolamaya uygun tesisin olmadığı, davalı idare kayıtlarında yer alan otomasyon bilgilerinin incelenmesinde 17/06/2019 tarihinde ... ünvanlı bayide 31.131 litre motorin dolumu olduğunun tespit edildiği, bu miktarın belirsizlik oranı içerisinde ... numaralı faturadaki 30.964 litre ile uyumlu olduğu, davacı şirketin davaya konu akaryakıtı son tüketiciye sunduğuna dair herhangi bir bilgi ve belge sunamadığı, davacı şirketin yeniden satış amaçlı akaryakıt sattığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi'nce Dairemizin 05/04/2023 tarih ve E:2022/4386, K:2023/1665 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; bayilik lisansıyla faaliyet gösteren davacıya isnat edilen "lisans ile tanınan haklar dışında faaliyet göstererek yeniden satış amaçlı akaryakıt satışı hareketine konu eylem gerçekleştirilmesi" fiilinin, 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarının ihlâli anlamına geleceğinin kabulü ve davacıya 5015 sayılı Kanun'un 4. madde hükümlerini ihlâl ettiğinden bahisle aynı Kanun'un 19. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin (5) numaralı alt bendi uyarınca ceza verilmesinin mümkün olmadığı,

Zira, anılan hükümlerin bu şekilde yorumlanması, ikincil düzenlemelerde yer alan herhangi bir yükümlülüğün ihlâli halinde, piyasada faaliyet gösteren lisans sahiplerinin 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlâl etmiş olacağı ve tümüne 19. maddenin birinci fıkrasının (f) bendinin (5) numaralı alt bendi uyarınca ceza verilmesi gerekeceği anlamına gelecektir ki, bu durumun 19. maddenin düzenlenme biçimi ve amacıyla çelişeceği gibi kanunilik ilkesine de aykırılık oluşturacağı,

5015 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca ceza tayinine gidilebilmesinin ancak 5015 sayılı Kanun'un getirdiği yükümlülüklere uyulmaması şartına bağlı olduğu, davacı hakkında 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci, ikinci fıkrası ile 3. maddesinin dokuzuncu fıkrasına aykırı davranıldığından bahisle aynı Kanun'un 19. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendine göre idarî para cezası tayin edildiği anlaşılmakta ise de, anılan Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasında lisansın sahibine lisansta yer alan faaliyetin yapılması ile bu konularda taahhütlere girişilmesi hakları verdiği,

ikinci fıkrada lisansla tanınan hakların kanun ve diğer mevzuatta yer alan hususların yerine getirilmesi koşuluyla kullanılmasının öngörüldüğü, söz konusu düzenlemelerin yükümlülükten ziyade şarta bağlanmış bir hak niteliğinde olduğu, dava konusu işlemde idarî para cezasının dayanağı olarak belirtilen Kanun'un 19. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin (5) numaralı alt bendinde 4. maddenin birinci ve ikinci fıkrasının ihlâlinin yer almadığı,

başka bir anlatımla Kanun'un 4. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında yer alan yükümlülüğün genel olduğu ve özel bir ihlâle yer verilmediği anlaşılmakla, yeniden satış amaçlı akaryakıt satışı yapılması sebebiyle genel hüküm mahiyetindeki 4. maddenin birinci ve ikinci fıkralarına aykırı hareket edildiğinden bahisle 19. maddenin birinci fıkrasının (f) bendinin (5) numaralı alt bendi uyarınca ceza tayininine gidilmesinin mümkün olmadığı,

Kaldı ki, bayilik lisansı sahiplerince lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterilmesi hâlinde uygulanacak idarî para cezasının 5015 sayılı Kanun'un 19. maddenin birinci fıkrasının (f) bendinin (4) numaralı alt bendi ayrıca düzenlendiğinin görüldüğü,

Bu itibarla, sahip olduğu lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterdiğinden bahisle davacıya 19. maddenin birinci fıkrasının (f) bendinin (5) numaralı alt bendi uyarınca idarî para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolunda verilen istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulü ile istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, harçtan muaf olmalarına rağmen yargılama giderleri içerisinde harca hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, Kanunla kendilerine verilen hak ve yetkileri kullanarak dava konusu işlemin tesis edildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. .

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır. Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.